മുഖവുര

ഋഗ്വേദം (ऋग्वेद) നാല് വേദങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രാചീനവും പ്രഥമവുമായ വേദമാണ്. “ഋക്” (ऋच्) എന്ന പദത്തിന് സ്തുതിഗാനം, മഹത്വഗാനം, ജ്ഞാനപൂർണ്ണമായ മന്ത്രം എന്നർത്ഥമുണ്ട്. അതിനാൽ, ഋഗ്വേദം പരമാത്മാവിന്റെ മഹത്വത്തെയും, പ്രകൃതിയുടെ ദൈവിക ക്രമത്തെയും, മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ഉന്നത ലക്ഷ്യത്തെയും വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ദിവ്യമന്ത്രങ്ങളുടെ സമാഹാരമാണ്.

ഋഗ്വേദത്തിൽ 10 മണ്ഡലങ്ങൾ, 1,028 സൂക്തങ്ങൾ, ഏകദേശം 10,552 മന്ത്രങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഈ മന്ത്രങ്ങൾ വിവിധ ഋഷിമാർ അവരുടെ ആഴമുള്ള ആത്മീയ അനുഭവങ്ങളിലൂടെ ദർശിച്ച് ലോകത്തിന് പകർന്നവയാണ്. അവ വെറും യാഗയജ്ഞങ്ങളിലോ ആചാരങ്ങളിലോ ഒതുങ്ങുന്നതല്ല; മനുഷ്യന്റെ ജ്ഞാനം, ധാർമ്മികത, ആത്മീയ പുരോഗതി, സാമൂഹിക ഐക്യം, ലോകക്ഷേമം എന്നിവയ്ക്ക് ദിശാബോധം നൽകുന്ന നിത്യജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൂല്യ നിധിയാണ്.

ഋഗ്വേദം അഗ്നി, ഇന്ദ്രൻ, വരുണൻ, മിത്രൻ, സവിതൃ, ഉഷസ് എന്നീ ദേവതകളെ സ്തുതിക്കുന്നു. ഇവ പ്രകൃതിയുടെയും ദൈവികശക്തിയുടെയും വിവിധ ഭാവങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഇവയിലൂടെ ഏകപരമസത്യത്തിന്റെ അനേകം പ്രവർത്തനരൂപങ്ങളും ലോകത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ദൈവികക്രമവും ഋഗ്വേദം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

ഋഗ്വേദത്തിന്റെ കേന്ദ്രസങ്കൽപ്പം “ഋതം” (ऋतम्) എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രപഞ്ചനിയമമാണ്. ആ ദൈവികക്രമത്തോടൊത്തു ജീവിക്കുന്നതു- തന്നെയാണ് ധർമ്മം എന്ന് ഋഗ്വേദം പഠിപ്പിക്കുന്നു. സത്യം, സത്യനിഷ്ഠ, ആത്മനിയന്ത്രണം, കരുണ, ത്യാഗം, ഭക്തി, ജ്ഞാനം എന്നിവ പോലുള്ള മഹത്തായ സദ്ഗുണങ്ങൾ വളർത്തിയെടുക്കുന്ന- താണ് മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ഉന്നത മാർഗമെന്ന് അത് ഉപദേശിക്കുന്നു.

ഋഗ്വേദം ലോകജീവിതത്തെയും ആത്മീയജീവിതത്തെയും പരസ്പര വിരുദ്ധങ്ങളായി കാണുന്നില്ല. മറിച്ച്, ധാർമ്മികതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ജീവിക്കുകയും, ദൈവാനുഗ്രഹം അനുഭവിക്കുകയും, വ്യക്തിയുടെയും സമൂഹത്തിന്റെയും പ്രകൃതിയുടെയും ക്ഷേമം ഒരുപോലെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സമന്വയജീവിതമാണ് അത് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഋഗ്വേദം മനുഷ്യരാശി- യുടെ ആത്മീയ, തത്ത്വചിന്താപരവും സാംസ്കാരികവുമായ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ അക്ഷയ നിധിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

ഉപസംഹാരമായി, ഋഗ്വേദം ഒരു പുരാതന ഗ്രന്ഥം മാത്രമല്ല; മനുഷ്യനെ അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനത്തിലേക്കും, സ്വാർത്ഥതയിൽ നിന്ന് പരോപകാരബോധത്തിലേക്കും, നശ്വരസുഖങ്ങളിൽ നിന്ന് നിത്യാനന്ദത്തിലേക്കും നയിക്കുന്ന ശാശ്വതജ്ഞാനത്തിന്റെ അമൂല്യ-  ഭണ്ഡാരമാണ്. അതിലെ മന്ത്രങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി, അവയെ ആഴത്തിൽ ചിന്തിച്ച്, ജീവിതത്തിൽ പ്രാവർത്തി -കമാക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യന് വ്യക്തിപരമായും സാമൂഹികമായും ആത്മീയമായും ഉന്നതമായ ജീവിതം കൈവരിക്കാൻ കഴിയും.