अश्विना यज्वरीरिषो द्रवत्पाणी शुभस्पती ।
पुरुभुजा चनस्यतम् ॥ ९ ॥

അശ്വിനാ യജ്വരീരിഷോ ദ്രവത്പാണീ ശുഭസ്പതീ ।
പുരുഭുജാ ചനസ്യതം ॥

അർത്ഥം

अश्विना (അശ്വിനാ) – “അശ്വിനികൾ” അഥവാ പ്രാണനും അപാനനും. വേദങ്ങളിൽ അശ്വിനികൾ സാധാരണയായി ഇരട്ട ദേവതകളായി പ്രതിപാദിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ അന്തർതത്ത്വത്തിൽ, പ്രാണൻ (അകത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്ന ജീവശക്തി)യും അപാനൻ (പുറത്തേക്ക് ഒഴുകുന്ന ജീവശക്തി)യും എന്ന രണ്ടു ജീവശക്തികളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഇവ മനുഷ്യശരീരത്തിലെ ജീവപ്രവാഹം, ശരീരപ്രവർത്തനങ്ങൾ, ജീർണ്ണപ്രക്രിയ, ഉന്മേഷം, ചൈതന്യം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനശക്തികളാണ്.

यज्वरीः (യജ്വരീഃ) – “യജ്ഞശീലമുള്ളവർ”, “യാഗഭാവമുള്ളവർ”. ഇവിടെ യജ്ഞം എന്നത് വെറും വൈദിക യാഗമോ ഹോമമോ മാത്രമല്ല. അതിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള അർത്ഥം ത്യാഗം, മറ്റുള്ളവർക്കായി ജീവിക്കുക, കടമബോധം, ഉന്നതമായ ജീവിതദർശനം എന്നിവയാണ്. യജ്വരീ എന്നത് മനുഷ്യനെ യജ്ഞമയമായ ജീവിതത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ശക്തിയാണ്. അതായത്, സ്വാർത്ഥതയില്ലാതെ ജീവിക്കുക, ലോകക്ഷേമത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുക, സ്വന്തം കടമയെ വിശുദ്ധമായി കണക്കാക്കുക എന്ന സന്ദേശമാണ് ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്.

इषः (ഇഷഃ) – “അന്നം”, “പോഷണശക്തി”. ഇവിടെ ഇഷഃ എന്നത് ജീവന് ശക്തി പകരുന്ന ആഹാരം എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇത് പ്രത്യേകിച്ച് സാത്വികഭക്ഷണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ശരീരത്തിനും മനസ്സിനും ശുദ്ധിയും സമാധാനവും നൽകുകയും ആത്മീയ വളർച്ചയ്ക്ക് സഹായകമാകുകയും ചെയ്യുന്ന ആഹാരമാണ് സാത്വികഭക്ഷണം. അത് ബുദ്ധിയെ നിർമലമാക്കുകയും മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കുകയും ആത്മീയ പുരോഗതിയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

द्रवत्पाणी (ദ്രവത്പാണീ) – “വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കൈകളുള്ളവർ”, അല്ലെങ്കിൽ “പ്രവർത്തനത്തിൽ സജീവരായവർ”. ദ്രവത് എന്നത് ഓട്ടം, വേഗം എന്നും പാണി എന്നത് കൈ എന്നും അർത്ഥം. ഇതിന്റെ ആന്തരിക സന്ദേശം മടുപ്പില്ലാത്ത ജീവിതം, അധ്വാനശീലം, പ്രവർത്തനനിരതത്വം, തുടർച്ചയായ പരിശ്രമം എന്നിവയാണ്. മനുഷ്യൻ എപ്പോഴും ഉത്സാഹത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കണം; സമയം പാഴാക്കാതെ ജീവിതം പ്രവർത്തന സമൃദ്ധമാക്കണം.

शुभस्पती (ശുഭസ്പതീ) – “നല്ല പ്രവൃത്തികളുടെ അധിപതികൾ”, അല്ലെങ്കിൽ “ശുഭകർമ്മങ്ങളിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവർ”. ശുഭ എന്നത് നന്മയും പതി എന്നത് നേതാവോ അധിപതിയോ എന്നും അർത്ഥം. അതിനാൽ, മനുഷ്യന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എല്ലാം നന്മ സൃഷ്ടിക്കുന്നതും മറ്റുള്ളവർക്ക് ഉപകാരപ്പെടുന്നതുമായിരിക്കണം. അധ്വാനം സമൂഹനന്മയ്ക്കായിരിക്കണം; പ്രവർത്തനങ്ങൾ മാനവികതയിലും ധാർമ്മികതയിലും അധിഷ്ഠിതമായിരിക്കണം.

पुरुभुजा (പുരുഭുജാ) – “അനേകരെ സംരക്ഷിക്കുന്നവർ”, “പലർക്കും ആശ്രയമാകുന്നവർ”. പുരു എന്നത് അനേകർ എന്നും ഭുജ് എന്നത് സംരക്ഷിക്കുക, പോഷിപ്പിക്കുക എന്നും അർത്ഥം. ഇതിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള സന്ദേശം, യഥാർത്ഥ സദ്‌ജീവിതം സ്വന്തം നേട്ടത്തിനായി മാത്രമല്ല, അനേകരുടെ ക്ഷേമത്തിനായിരിക്കണം എന്നതാണ്. സ്നേഹവും സൽപ്രവൃത്തികളും സമൂഹത്തിന്റെ നന്മ വളർത്തുകയും മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കുകയും വേണം. വേദവ്യാഖ്യാനപ്രകാരം, ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജീവികൾക്ക് ഉപകാരം ചെയ്യുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ശുഭം.

चनस्यतम् (ചനസ്യതം) – “ആഗ്രഹിക്കുവിൻ”, “അഭിലഷിക്കുവിൻ”. ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യനെ സാത്വികമായ ആഹാരത്തെ സ്നേഹിക്കുവാനും, ശുദ്ധമായ ജീവിതം തിരഞ്ഞെടുക്കുവാനും, സൽപ്രവൃത്തികളെ ആഗ്രഹിക്കുവാനും പ്രചോദിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ എന്തിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ അതുതന്നെയാണ് അവന്റെ ജീവിതത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്. അതിനാൽ, ശുദ്ധമായ ആഗ്രഹങ്ങൾ, ഉന്നതമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ, നന്മയെ ലക്ഷ്യമാക്കുന്ന മനോഭാവം എന്നിവ ജീവിതത്തിൽ അനിവാര്യമാണ്.

വിശദീകരണം

ഈ വേദമന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ശാരീരികം, മാനസികം, ആത്മീയം, സാമൂഹിക ക്ഷേമം എന്നീ എല്ലാ മേഖലകളെയും സമന്വയിപ്പിക്കുന്ന ഉന്നതമായ ജീവിതദർശനമാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ ജീവിക്കണം, അവന്റെ ആഹാരം, ചിന്ത, പ്രവർത്തനം, ജീവിതലക്ഷ്യം എന്നിവ എങ്ങനെയായിരിക്കണം എന്നത് ഈ മന്ത്രം ആഴത്തിലുള്ള ആത്മീയ തത്ത്വത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിശദീകരിക്കുന്നു.

ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ വരുന്ന “अश्विना (അശ്വിനാ)” എന്ന പദം പ്രാണനും അപാനനും എന്ന ജീവശക്തികളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. മനുഷ്യശരീരത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ജീവപ്രവാഹങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനശക്തികളായ ഇവ ശ്വസനം, ജീർണ്ണപ്രക്രിയ, ശരീരചലനം, ജീവചൈതന്യത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കൽ എന്നിവയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ഇവിടെ വേദം മനുഷ്യനെ ജീവിതം അനിത്യമാണെന്ന് ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു. നാളെ ജീവൻ നിലനിൽക്കും എന്ന ഉറപ്പ് ആർക്കും ഇല്ല. അതിനാൽ ജീവിതം പാഴാക്കാതെ ഉന്നതമായ ലക്ഷ്യത്തോടെ നയിക്കണമെന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ അന്തർലീനമായ സന്ദേശം.

“यज्वरीः (യജ്വരീഃ)” എന്ന പദം മനുഷ്യനെ യജ്ഞമയമായ ജീവിതത്തിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു. വേദത്തിൽ യജ്ഞം എന്നത് വെറും യാഗമോ ആചാരപരമായ ചടങ്ങോ മാത്രമല്ല; അത് ത്യാഗം, കടമബോധം, മറ്റുള്ളവർക്കായി ജീവിക്കൽ, ലോകക്ഷേമത്തിനായി അധ്വാനിക്കൽ എന്നിവയുടെ പ്രതീകമാണ്. മനുഷ്യൻ സ്വന്തം ജീവിതം സ്വാർത്ഥതയ്ക്കായി മാത്രം അല്ലാതെ മറ്റുള്ളവരുടെ നന്മയ്ക്കായി സമർപ്പിക്കണമെന്നും ഈ മന്ത്രം ഉപദേശിക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള യജ്ഞശീലമുള്ള ജീവിതമാണ് മനുഷ്യനെ ഉന്നതമായ മാനവിക ജീവിതത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നത്.

തുടർന്ന് വരുന്ന “इषः (ഇഷഃ)” എന്ന പദം ആഹാരത്തെയും പോഷണത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇവിടെ ആഹാരം ശരീരത്തെ വളർത്തുന്ന ഒരു ഘടകമത്രമല്ല; മനസ്സിനെയും ബുദ്ധിയെയും രൂപപ്പെടുത്തുന്ന അടിസ്ഥാനശക്തിയുമാണ്. സാത്വികഭക്ഷണം മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും സമാധാനവും വ്യക്തതയും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. ശുദ്ധമായ ആഹാരം ശരീരത്തെ ആരോഗ്യമുള്ളതാക്കുന്നതോടൊപ്പം ആത്മീയ വളർച്ചയ്ക്കും വഴിയൊരുക്കുന്നു. “എങ്ങനെയുള്ള ആഹാരം, അങ്ങനെയുള്ള മനസ്സ്” എന്ന വേദസത്യം ഈ മന്ത്രം ശക്തമായി ഊന്നിപ്പറയുന്നു.

“द्रवत्पाणी (ദ്രവത്പാണീ)” എന്ന പദം സജീവമായ പ്രവർത്തനശീലത്തെ പ്രതിപാദിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ മടിയോടെ ജീവിക്കരുത്; അവൻ എപ്പോഴും പ്രവർത്തനനിരതനായിരിക്കണം. ശരീരം, മനസ്സ്, ബുദ്ധി എന്നിവ ജീവചൈതന്യത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കണം. പ്രവർത്തനമില്ലാത്ത ജീവിതം അധഃപതനത്തിലേക്ക് നയിക്കും; അധ്വാനം, കടമ, പരിശ്രമം എന്നിവയാണ് മനുഷ്യപുരോഗതിയുടെ അടിത്തറയെന്ന് വേദം പഠിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ പ്രവർത്തനം മാത്രം മതിയല്ല; അത് “ശുഭം”, അഥവാ നന്മയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ളതായിരിക്കണമെന്നും ഈ മന്ത്രം പ്രത്യേകമായി ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

“शुभस्पती (ശുഭസ്പതീ)” എന്ന പദം നല്ല പ്രവൃത്തികളുടെ അധിപതിയായിരിക്കുക എന്ന ആശയമാണ് നൽകുന്നത്. മനുഷ്യന്റെ അധ്വാനം മറ്റുള്ളവർക്ക് ഉപകാരപ്രദമായിരിക്കണം. നന്മ നൽകാത്ത പ്രവർത്തനം യഥാർത്ഥ പ്രവർത്തനമല്ല. മനുഷ്യന്റെ അറിവും കഴിവും അധ്വാനവും ലോകക്ഷേമത്തിനായി വിനിയോഗിക്കപ്പെടണം. ഇങ്ങനെ സൽപ്രവൃത്തികളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന ജീവിതമാണ് യഥാർത്ഥ ഉന്നതജീവിതമെന്ന് വേദം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

“पुरुभुजा (പുരുഭുജാ)” എന്ന പദം ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും മഹത്തായ സാമൂഹികദർശനത്തെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥ സദ്‌ജീവിതം സ്വന്തം നന്മയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല; അത് അനേകരുടെ ക്ഷേമത്തിലേക്ക് വ്യാപിക്കേണ്ടതാണ്. സ്നേഹവും സൽപ്രവൃത്തികളും മറ്റുള്ളവർക്ക് സംരക്ഷണവും പിന്തുണയും പോഷണവും നൽകേണ്ടതാണ്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജീവികൾക്ക് ഗുണം ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തിയാണ് യഥാർത്ഥ “ശുഭം” എന്ന് വേദം ഊന്നിപ്പറയുന്നു. അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യൻ ലോകത്തെ ഒരു കുടുംബമായി കണ്ട് ജീവിക്കണമെന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ സാമൂഹിക സന്ദേശം.

“चनस्यतम् (ചനസ്യതം)” എന്ന അവസാന പദം മനുഷ്യന്റെ ആഗ്രഹങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ എന്താണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നതോ അതനുസരിച്ചാണ് അവന്റെ ജീവിതം രൂപംകൊള്ളുന്നത്. അതിനാൽ ശുദ്ധമായ ആഹാരം, നല്ല ചിന്ത, സൽപ്രവൃത്തികൾ, മാനവികത, ലോകക്ഷേമം എന്നിവയെ ആഗ്രഹിക്കണം. ഉന്നതമായ ആഗ്രഹങ്ങളാണ് ഉന്നതമായ ജീവിതത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.

മൊത്തത്തിൽ ഈ വേദമന്ത്രം മനുഷ്യനെ:

• ശുദ്ധവും സാത്വികവുമായ ആഹാരത്തോടെ ജീവിക്കാൻ,
• ജീവശക്തിയെ സംരക്ഷിക്കാൻ,
• ഉത്സാഹത്തോടെയും സജീവതയോടെയും പ്രവർത്തിക്കാൻ,
• മടുപ്പ് ഉപേക്ഷിച്ച് ഉണർന്ന് ജീവിക്കാൻ,
• സൽപ്രവൃത്തികളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാൻ,
• ലോകക്ഷേമത്തിനായി അധ്വാനിക്കാൻ,
• മാനവിക മൂല്യങ്ങളോടെ ജീവിക്കാൻ,
• സ്വാർത്ഥതയെ അതിജീവിച്ച് പരോപകാരപരമായ ജീവിതം നയിക്കാൻ

വഴിനടത്തുന്നു.

സാത്വികഭക്ഷണം, ജീവചൈതന്യമുള്ള പ്രവർത്തനം, സൽപ്രവൃത്തികൾ, ലോകക്ഷേമം, മാനവികത, യജ്ഞമയമായ ജീവിതം — ഇവയെല്ലാം സമന്വയിപ്പിച്ചുള്ള ജീവിതമാണ് യഥാർത്ഥ വൈദിക ജീവിതം എന്ന് ഈ മന്ത്രം ആഴത്തിൽ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

ഉപസംഹാരം

ഈ വേദമന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തെ ശാരീരികം, മാനസികം, ബൗദ്ധികം, ആത്മീയം എന്നീ എല്ലാ തലങ്ങളിലും ഉയർത്തുന്ന സമഗ്രമായ ഒരു ജീവിതദർശനം അവതരിപ്പിക്കുന്നു. “अश्विना (അശ്വിനാ)” എന്ന പദം സൂചിപ്പിക്കുന്ന പ്രാണനും അപാനനും എന്ന ജീവശക്തികൾ മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ അനിത്യതയെയും സജീവമായ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ അനിവാര്യതയെയും ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു. ജീവിതം ശാശ്വതമല്ലാത്തതിനാൽ ഓരോ നിമിഷവും ഉന്നതമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി പ്രയോജനപ്പെടുത്തണമെന്ന് ഈ മന്ത്രം പഠിപ്പിക്കുന്നു. അതുപോലെ, സാത്വികഭക്ഷണം ശരീരത്തെ മാത്രമല്ല, മനസ്സിനെയും ബുദ്ധിയെയും ശുദ്ധീകരിച്ച് സമാധാനവും വ്യക്തതയും ആത്മീയ പുരോഗതിയും നൽകുന്നു. മനുഷ്യൻ എങ്ങനെയുള്ള ആഹാരം സ്വീകരിക്കുന്നുവോ, അതനുസരിച്ചാണ് അവന്റെ ചിന്തയും ജീവിതലക്ഷ്യവും രൂപപ്പെടുന്നതെന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ പ്രധാന സന്ദേശം.

അതോടൊപ്പം, ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യൻ മടുപ്പ് ഉപേക്ഷിച്ച് ഉത്സാഹത്തോടെയും സജീവതയോടെയും പ്രവർത്തിക്കണമെന്ന് ശക്തമായി ഉപദേശിക്കുന്നു. അധ്വാനം, പരിശ്രമം, കടമബോധം, പ്രവർത്തനനിരതത്വം എന്നിവയാണ് മനുഷ്യപുരോഗതിയുടെ അടിസ്ഥാനങ്ങളെന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നാൽ പ്രവർത്തനം വെറും തിരക്കോ ചലനമോ മാത്രമാകരുത്; അത് “ശുഭം”, അഥവാ മറ്റുള്ളവർക്ക് ഗുണം ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തിയായിരിക്കണം. മനുഷ്യന്റെ അധ്വാനം സ്വന്തം നന്മയ്ക്കു മാത്രം അല്ലാതെ സമൂഹത്തിന്റെയും ലോകത്തിന്റെയും ക്ഷേമത്തിനും ഉപകാരപ്പെടേണ്ടതാണ് എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഉന്നതമായ സാമൂഹിക സന്ദേശം. “पुरुभुजा (പുരുഭുജാ)” എന്ന ആശയത്തിലൂടെ അനേകർക്ക് നന്മ ചെയ്യുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ സദ്‌ജീവിതമെന്ന് വേദം ഊന്നിപ്പറയുന്നു.

കൂടാതെ, മനുഷ്യൻ ഉന്നതമായ ലക്ഷ്യങ്ങളും ശുദ്ധമായ ആഗ്രഹങ്ങളും മാനവിക മൂല്യങ്ങളും ഉൾക്കൊണ്ട് ജീവിക്കണമെന്നും ഈ മന്ത്രം പഠിപ്പിക്കുന്നു. സ്നേഹം, കരുണ, പങ്കിടൽ, പരോപകാരം, സദാചാരം, യജ്ഞമയമായ ജീവിതം എന്നിവയാണ് മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സമ്പത്തുകൾ എന്ന് ഇത് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. “ലോകം മുഴുവൻ ഒരു കുടുംബമാണ്” എന്ന വിശാലമായ ദർശനത്തോടെ, സ്വാർത്ഥതയെ അതിജീവിച്ച് ലോകക്ഷേമത്തിനായി ജീവിക്കുന്ന ജീവിതമാണ് യഥാർത്ഥ വൈദിക ജീവിതം എന്ന് ഈ മന്ത്രം ആഴത്തിൽ ഉദ്ബോധിപ്പിക്കുന്നു.