मा नो मर्ता अभि द्रुहन्तनूनामिन्द्र गिर्वणः ।
ईशानो यवया वधम् ॥ १० ॥

മാ നോ മർത്താ അഭി ദ്രുഹൻ തനൂനാം ഇന്ദ്ര ഗിർവണഃ ।
ഈശാനോ യവയാ വധം ॥ 10 ॥

പദാർത്ഥം:

मा (മാ) – വേണ്ട, സംഭവിക്കാതിരിക്കട്ടെ, തടയപ്പെടട്ടെ. ഇത് ഒരു പ്രാർത്ഥനാപദമാണ്. ദോഷം, നാശം, പതനം എന്നിവ നമ്മെ സമീപിക്കാതിരിക്കണമെന്ന പ്രാർത്ഥന.

नः (നഃ) – ഞങ്ങളെ, ഞങ്ങളുടേത്. ഒരു വ്യക്തിയെ മാത്രം അല്ല; ആത്മീയ സംരക്ഷണം തേടുന്ന എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

मर्ताः (മർത്താഃ) – മരണധർമ്മമുള്ള മനുഷ്യർ, വിഷയാസക്തിയിൽ ജീവിക്കുന്നവർ. “മർത്ത” എന്നത് ശരീരാസക്തികളിൽ കുടുങ്ങി ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളുടെ പിന്നാലെ ഓടി സ്വയം സ്വയം നശിപ്പിക്കുന്ന അവസ്ഥ.

अभि (അഭി) – എതിരായി, മേൽ, സമീപിച്ച്. ബാഹ്യാക്രമണം മാത്രമല്ല; മനസ്സിലേക്ക് കടന്നുവരുന്ന ദുഷ്ടവാഞ്ഛകളുടെ ആക്രമണത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

द्रुहन् (ദ്രുഹൻ) – ദോഷം ചെയ്യുന്ന, നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന. വിഷയാസക്തികൾ ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും ആത്മീയശക്തിയെയും പതുക്കെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്ന സ്വഭാവത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

तनूनाम् (തനൂനാം) – ശരീരങ്ങളെ, നമ്മുടെ ദേഹങ്ങളെ. മനുഷ്യശരീരം വെറും മാംസപിണ്ഡമല്ല; ദൈവികശക്തി വസിക്കുന്ന ക്ഷേത്രമാണ്. വേദദൃഷ്ടിയിൽ ശരീരം “ദേവമന്ദിരം” ആണ്.

इन्द्र (ഇന്ദ്ര) – ഇന്ദ്രൻ / സ്വയംനിയന്ത്രണമുള്ളവൻ. ഇവിടെ ഇന്ദ്രൻ എന്നത് ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച് സ്വയം സ്വയം ഭരിക്കുന്ന മനോഭാവത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

गिर्वणः (ഗിർവണഃ) – ജ്ഞാനവചനങ്ങളെ സ്നേഹിക്കുന്നവൻ, ജ്ഞാനമാർഗം പിന്തുടരുന്നവൻ. വേദജ്ഞാനം, സത്യം, ധ്യാനം എന്നിവയിലൂടെ മനസ്സിനെ ഉയർത്തുന്ന അവസ്ഥ.

ईशानः (ഈശാനഃ) – അധിപൻ, സ്വാമി, യജമാനൻ. മനുഷ്യൻ തന്റെ ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളുടെ അടിമയല്ല; അവയുടെ അധിപതിയായിരിക്കണം എന്ന ആശയത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

यवया (യവയാ) – അകറ്റണമേ, ദൂരീകരിക്കണമേ. ദുഷ്ടവാഞ്ഛകൾ, പതനം, ആത്മീയനാശം എന്നിവയെ അകറ്റണമെന്ന പ്രാർത്ഥന.

वधम् (വധം) – നാശം, കൊല, ആത്മീയപതനം. ഇത് ശരീരനാശം മാത്രം അല്ല; ആസക്തി, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളുടെ അടിമത്തം, അജ്ഞാനം എന്നിവ മൂലമുണ്ടാകുന്ന ആത്മീയമരണത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

വ്യാഖ്യാനം:

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ സ്വയംനിയന്ത്രണം, ഇന്ദ്രിയസംയമനം, ആത്മീയ സംരക്ഷണം എന്നിവയുടെ അനിവാര്യതയെ ആഴത്തിൽ വിശദീകരിക്കുന്ന ഒരു ഉന്നത വേദമന്ത്രമാണ്. പുറമേ നോക്കുമ്പോൾ ഇത് ഇന്ദ്രനെ ലക്ഷ്യമാക്കി ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രാർത്ഥനയായിരുന്നാലും, അതിന്റെ ആന്തരിക അർത്ഥം മനുഷ്യൻ തന്റെ ആസക്തികളുടെയും വികാരങ്ങളുടെയും ഇന്ദ്രിയസുഖാഭിലാഷങ്ങളുടെയും അടിമയാകാതെ, അവയെ ജയിച്ച് ഉന്നതമായ ജാഗ്രതയോടെ ജീവിക്കണം എന്നതാണ്. മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ യഥാർത്ഥ പോരാട്ടം പുറംലോകത്തോടല്ല; ഉള്ളിലെ ആസക്തികളോടും വാസനകളോടും മാനസികപതനങ്ങളോടുമാണ് എന്ന സത്യം ഈ മന്ത്രം ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

മന്ത്രത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ വരുന്ന “मा नः” (മാ നഃ) എന്നത് “ഞങ്ങളെ ദോഷം സമീപിക്കാതിരിക്കട്ടെ” എന്ന ആഴത്തിലുള്ള പ്രാർത്ഥനയെ പ്രകടമാക്കുന്നു. ഇവിടെ മനുഷ്യൻ പുറമേയുള്ള ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് മാത്രം സംരക്ഷണം അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നില്ല; തന്റെ ഉള്ളിൽ ഉയരുന്ന ദുഷ്ടചിന്തകളിൽ നിന്നും ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിലേക്കുള്ള ആസക്തികളിൽ നിന്നുമുള്ള സംരക്ഷണവും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. “मर्ताः” (മർത്താഃ) എന്നത് മരണധർമ്മമുള്ള മനുഷ്യരെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന പദമാണെങ്കിലും, വേദതത്ത്വത്തിൽ ഇത് ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളുടെ പിന്നാലെ ഓടി സ്വയം സ്വയം നശിപ്പിക്കുന്ന മനോഭാവത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പുറമേ ആനന്ദകരമായി തോന്നുന്ന വിഷയാസക്തികൾ പതുക്കെ മനുഷ്യന്റെ മാനസികശാന്തിയെയും ജീവശക്തിയെയും ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യനെ പുറംലോകത്തിന്റെ മായാസുഖങ്ങളിൽ മുങ്ങിപ്പോകാതെ, അവയുടെ അനിത്യത തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ജീവിക്കാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.

“अभि द्रुहन्” (അഭി ദ്രുഹൻ) എന്നത് ദോഷം ചെയ്യുന്ന അല്ലെങ്കിൽ നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ശക്തികളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ ആ ദോഷം പുറത്ത് നിന്ന് മാത്രം വരുന്നില്ല; മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിൽ രൂപപ്പെടുന്ന അത്യാഗ്രഹം, കോപം, അസൂയ, അതിരില്ലാത്ത ഇന്ദ്രിയസുഖാഭിലാഷം തുടങ്ങിയ മാനസികാവസ്ഥകളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവ ശരീരത്തെ മാത്രമല്ല, മനസ്സിനെയും ആത്മീയശക്തിയെയും പതുക്കെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു. “तनूनाम्” (തനൂനാം) എന്ന ശരീരം വേദദൃഷ്ടിയിൽ വെറും മാംസശരീരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നില്ല; ദൈവികശക്തി വസിക്കുന്ന ക്ഷേത്രമായാണ് അത് കാണപ്പെടുന്നത്. ഈ ശരീരത്തിലൂടെയാണ് മനുഷ്യൻ ജ്ഞാനം നേടുന്നത്, ധ്യാനം ചെയ്യുന്നത്, ആത്മീയാനുഭവങ്ങൾ പ്രാപിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ശരീരത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് വെറും ആരോഗ്യം കാത്തുസൂക്ഷിക്കൽ മാത്രമല്ല; അത് ഒരു വിശുദ്ധ ആത്മീയ ഉത്തരവാദിത്വവുമാണ്.

“इन्द्र” (ഇന്ദ്ര) എന്നത് ഇവിടെ പുറമേയുള്ള ദേവനെ അല്ല, സ്വയം സ്വയം ജയിച്ച് ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ ആന്തരികശക്തിയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. വികാരങ്ങളുടെ അടിമയാകാതെ അവയുടെ മേൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്ന മനോഭാവമാണ് ഇന്ദ്രത്വം. ഇതേ ആശയത്തെ “ईशानः” (ഈശാനഃ) എന്ന പദം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. മനുഷ്യൻ തന്റെ ആസക്തികളുടെ അടിമയല്ല; അവയുടെ അധിപതിയായിരിക്കണം എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രസന്ദേശം. ഇതിനുള്ള മാർഗമാണ് “गिर्वणः” (ഗിർവണഃ) — ജ്ഞാനവചനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കൽ. വേദജ്ഞാനം, സത്യചിന്ത, ധ്യാനം, ഉന്നതജ്ഞാനം എന്നിവ മനുഷ്യനെ ലോകസുഖങ്ങളുടെ അനിത്യത തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നു. അപ്പോൾ അവൻ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ അടിമത്തത്തിൽ നിന്ന് പതുക്കെ മോചിതനായി, ഉന്നതമായ സമതുലിതജീവിതത്തിലേക്ക് മുന്നേറുന്നു.

മന്ത്രത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ വരുന്ന “यवया वधम्” (യവയാ വധം) എന്നത് “നാശത്തെ അകറ്റണമേ” എന്ന പ്രാർത്ഥനയാണ്. ഇവിടെ “वधम्” (വധം) എന്നത് ശരീരമരണത്തെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല; ആത്മീയപതനം, സ്വയജാഗ്രത നഷ്ടപ്പെടൽ, ആസക്തികളാൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടൽ എന്നിവയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥ നാശം ശരീരത്തിന്റെ നാശമല്ല; മനുഷ്യൻ തന്റെ ഉന്നതമായ അന്തർബോധം നഷ്ടപ്പെടുത്തി ആസക്തികളുടെ അടിമയാകുന്നതാണ് എന്ന സത്യമാണ് ഈ മന്ത്രം വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്.

മൊത്തത്തിൽ, ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ഉന്നതലക്ഷ്യം സ്വയംനിയന്ത്രണത്തിലൂടെയും ജ്ഞാനത്തിലൂടെയും നിർമലമായ ജീവിതരീതിയിലൂടെയും ശരീരം–മനം–ആത്മാവ് എന്നീ മൂന്നിനെയും സംരക്ഷിച്ച് ജീവിക്കുന്നതാണെന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. മനുഷ്യൻ തന്റെ വികാരങ്ങളെ ജയിച്ച്, ജ്ഞാനത്തെ തേടി, ശരീരത്തെ ഒരു ദൈവികക്ഷേത്രമായി കണ്ട് ജീവിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ ജീവിതം വെറും ലോകാനുഭവമല്ലാതെ, ആത്മീയ ഉന്നതിയിലേക്കു നയിക്കുന്ന ഒരു വിശുദ്ധയാത്രയായി മാറുന്നു.

ഉപസംഹാരം:

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സംരക്ഷണവും വിജയവും പുറംലോകത്തിലോ ശാരീരികസൗകര്യങ്ങളിലോ അല്ല; മനുഷ്യന്റെ ആന്തരിക സ്വയംനിയന്ത്രണത്തിലും, ജ്ഞാനജാഗ്രതയിലും, വികാരസംയമനത്തിലുമാണ് നിലകൊള്ളുന്നതെന്ന് വ്യക്തമായി ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. “मर्ताः” (മർത്താഃ) എന്നറിയപ്പെടുന്ന മനുഷ്യാവസ്ഥ, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളുടെ പിന്നാലെ ഓടി സ്വയം സ്വയം നശിപ്പിക്കുന്ന അപകടകരമായ അവസ്ഥയാണ്; ആ അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനെ സംരക്ഷിക്കണമെന്ന പ്രാർത്ഥനയാണ് ഈ മന്ത്രം. ആസക്തികളും വാസനകളും മാനസികപതനങ്ങളും പതുക്കെ ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും ആത്മീയശക്തിയെയും ക്ഷയിപ്പിക്കുന്ന സത്യം ഇത് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

ഈ മന്ത്രത്തിൽ “तनूनाम्” (തനൂനാം) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ശരീരം വെറും ജീവനെ താങ്ങുന്ന ഘടനയായി അല്ല, ദൈവികാനുഭവത്തിനുള്ള വിശുദ്ധക്ഷേത്രമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ അതിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് ശരീരാരോഗ്യത്തെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല; അത് ഒരു ആത്മീയകടമയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം “इन्द्र” (ഇന്ദ്ര), “ईशानः” (ഈശാനഃ) എന്നീ ആശയങ്ങൾ, മനുഷ്യൻ തന്റെ ആസക്തികളുടെയും വികാരങ്ങളുടെയും അടിമയാകാതെ, അവയെ ജയിച്ച് സ്വയം സ്വയം ഭരിക്കുന്ന ഉന്നതാവസ്ഥ പ്രാപിക്കണം എന്ന സന്ദേശമാണ് നൽകുന്നത്. വികാരങ്ങളുടെ അടിമത്തത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ സ്വാതന്ത്ര്യം.

“गिर्वणः” (ഗിർവണഃ) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ജ്ഞാനമാർഗം മനുഷ്യനെ ലോകസുഖങ്ങളുടെ അനിത്യത തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുകയും, അവനെ ഉന്നതമായ ചിന്തയുടെയും ധ്യാനത്തിന്റെയും അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. “वधम्” (വധം) എന്നറിയപ്പെടുന്ന നാശം ശരീരമരണം മാത്രം അല്ല; അജ്ഞാനം, ആസക്തികളുടെ അടിമത്തം, ആത്മീയജാഗ്രതയുടെ നഷ്ടം എന്നിവയും അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇവയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നതാണ് മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സംരക്ഷണമെന്ന് ഈ മന്ത്രം ഉപദേശിക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ട് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ സാരം അത്യന്തം വ്യക്തമാണ്: സ്വയംനിയന്ത്രണം + ജ്ഞാനം + വികാരങ്ങളെ വിജയകരമായി നിയന്ത്രിക്കുന്ന ശീലം = ശരീരസംരക്ഷണവും ആത്മീയോന്നതിയും. മനുഷ്യൻ തന്റെ ആസക്തികളെ ജയിച്ച്, ജ്ഞാനത്തെ തേടി, ശരീരത്തെ ഒരു വിശുദ്ധക്ഷേത്രമായി കണ്ട് ജീവിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ ജീവിതം സാധാരണ അനുഭവജീവിതമല്ലാതെ, സമാധാനത്തെയും ജാഗ്രതയെയും ദൈവികോന്നതിയെയും ലക്ഷ്യമാക്കി മുന്നേറുന്ന ഒരു ആത്മീയയാത്രയായി മാറുന്നു.