हत वृत्रं सुदानव इन्द्रेण सहसा युजा ।
मा नो दुःशंस ईशत ॥ ९ ॥

ഹത വ്രുത്രം സുദാനവ ഇന്ദ്രേണ സഹസാ യുജാ ।
മാ നോ ദുഃശംസ ഈശത ॥ 9 ॥

പദാർത്ഥം

हत (ഹത): നശിപ്പിക്കുക, ഇല്ലാതാക്കുക. ഇത് ഒരു ആജ്ഞയോ അഭ്യർത്ഥനയോ ആണ്. നമ്മുടെ ഉള്ളിലുള്ള ദുഷ്ടഗുണങ്ങളെ നശിപ്പിക്കണം എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

वृत्रम् (വ്രുത്രം): മൂടൽമഞ്ഞ്, മറയ്ക്കുന്ന ശക്തി, ജ്ഞാനത്തെ മറയ്ക്കുന്ന ആഗ്രഹം. “വ്രുത്രൻ” ജ്ഞാനത്തെ മറയ്ക്കുന്ന കാമം, വാസന എന്നിവയാണ്. ഇത് സത്യം കാണുന്നതിൽ നിന്ന് തടയുന്ന ആന്തരിക ശത്രുവാണ്. എല്ലാ ദുഷ്ടഗുണങ്ങളുടെയും നേതാവുപോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

सुदानवः (സുദാനവഃ): നല്ല ദാനഗുണമുള്ളവർ. “സു” നല്ലത്, “ദാനു” നൽകുന്ന ഗുണം. നല്ല ദാനമനോഭാവമുള്ളവർ, നിസ്വാർത്ഥർ, അതോടൊപ്പം ദുഷ്ടതയെ ജയിക്കാനുള്ള ശക്തിയുള്ളവരും. ദാനം ഉള്ളവർക്കാണ് ഉള്ളം ശുദ്ധമായിരിക്കുക.

इन्द्रेण (ഇന്ദ്രേണ): ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം. ഇവിടെ “ഇന്ദ്രൻ” ജിതേന്ദ്രിയൻ, അഥവാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവൻ. മനഃനിയന്ത്രണമുള്ള ആന്തരിക ശക്തി.

सहसा (സഹസാ): ശക്തിയോടെ, വീര്യത്തോടെ. ഇത് ക്ഷമ, ശക്തി, ധൈര്യം എന്നിവയുടെ സംയോജനമാണ്. പ്രാണസാധനയിലൂടെ രൂപപ്പെടുന്ന ആന്തരിക ശക്തി.

युजा (യുജാ): ചേർന്ന്, ഏകീഭവിച്ച്. പ്രാണശക്തികളും അഥവാ മരുതുകളും, മനഃനിയന്ത്രണവും അഥവാ ഇന്ദ്രനും ഒന്നിച്ച് പ്രവർത്തിക്കണം.

मा (മാ): വേണ്ട, അരുത്. ഇത് ഒരു നിരോധനവും മുന്നറിയിപ്പുമാണ്.

नः (നഃ): നമുക്ക്. ഈ അഭ്യർത്ഥന എല്ലാവർക്കും പൊതുവായതാണ്.

दुःशंसः (ദുഃശംസഃ): ദോഷത്തെ നല്ലതായി കാണിക്കുന്നവൻ; തെറ്റിനെ ശരിയെന്ന് കാണിക്കുന്നവൻ; തെറ്റായ പാതയിലേക്ക് വലിക്കുന്ന ചിന്ത. ഇത് പുറമേയുള്ള ഒരാളായിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ നമ്മുടെ ഉള്ളിലുള്ള തെറ്റായ ചിന്തയായിരിക്കാം.

ईशत (ഈശത): ഭരിക്കട്ടെ, നിയന്ത്രിക്കട്ടെ. ഇവിടെ “അവൻ നമ്മെ ഭരിക്കരുത്”, “നാം അവന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ വീഴരുത്” എന്നതാണ് അർത്ഥം.

വ്യാഖ്യാനം

ഈ വേദമന്ത്രം മനുഷ്യന്റെ ആന്തരിക ആത്മീയ പോരാട്ടത്തെയും അതിനെ ജയിക്കേണ്ട മാർഗ്ഗത്തെയും വളരെ ആഴത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഈ മന്ത്രം പുറമേ നോക്കുമ്പോൾ വ്രുത്രനെ നശിപ്പിക്കണമെന്ന് പറയുന്നുവെങ്കിലും, അതിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലുള്ള ആഗ്രഹം, വാസന, തെറ്റായ ചിന്ത എന്നിവയെ ജയിക്കുന്ന ആന്തരിക പരിശീലനത്തെ വിശദീകരിക്കുന്നു.

ഈ മന്ത്രത്തിൽ “വ്രുത്രം” പുറമേയുള്ള അസുരനല്ല; മനുഷ്യന്റെ ജ്ഞാനത്തെ മറയ്ക്കുന്ന ആഗ്രഹം, കാമം, വാസന തുടങ്ങിയ ആന്തരിക ശത്രുക്കളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഇവ സത്യത്തെ മറച്ച് മനുഷ്യനെ തെറ്റായ പാതയിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ശക്തികളാണ്. ഈ “വ്രുത്രം” നശിപ്പിക്കണം എന്നതാണ് മന്ത്രത്തിന്റെ ആദ്യ അഭ്യർത്ഥന.

ഈ നാശം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ശക്തിയായി “സുദാനവ” എന്ന ദാനഗുണത്തെ ഊന്നിപ്പറയുന്നു. നിസ്വാർത്ഥമായ കൊടുക്കുന്ന മനോഭാവം മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളം ശുദ്ധീകരിച്ച് അവനെ ഉയർന്ന നിലയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. ദാനം ഉള്ളവർക്കാണ് ആന്തരിക വ്യക്തത ഉണ്ടാകുന്നത്; അതുകൊണ്ട് അവർക്ക് ദുഷ്ടഗുണങ്ങളെ ജയിക്കാനുള്ള ശക്തി ലഭിക്കുന്നു. ഇവിടെ “സുദാനു” നല്ല ദാനഗുണമുള്ളവൻ എന്നതിനു പുറമേ, ദുഷ്ടതയെ വെട്ടിമാറ്റാനുള്ള ശക്തിയുള്ളവൻ എന്ന അർത്ഥവും നൽകുന്നു.

“ഇന്ദ്രൻ” ഇവിടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച, മനഃനിയന്ത്രണം നേടിയ ജീവാത്മാവിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. “സഹസാ യുജാ” എന്നതിലൂടെ ആ മനഃനിയന്ത്രണവും പ്രാണശക്തിയിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ശക്തിയും ഒന്നിക്കണമെന്ന് പറയുന്നു. മനുഷ്യൻ പ്രാണസാധനയിലൂടെ ആന്തരിക ശക്തി വളർത്തി അതിനെ മനഃനിയന്ത്രണവുമായി ചേർക്കുമ്പോഴാണ് ആഗ്രഹങ്ങളും വാസനകളും പൂർണ്ണമായി ജയിക്കാൻ കഴിയുന്നത്.

ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗം ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട മുന്നറിയിപ്പാണ്: “മാ നോ ദുഃശംസ ഈശത”. അതായത്, ദോഷത്തെ നല്ലതായി കാണിക്കുന്ന ചിന്തകളോ മനുഷ്യരോ നമ്മെ ഭരിക്കരുത്. പലപ്പോഴും തെറ്റായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നമുക്ക് ന്യായമായതായി തോന്നാം; എന്നാൽ അവ യഥാർത്ഥത്തിൽ നമ്മെ വീഴ്ത്തും. അതിനാൽ മനുഷ്യൻ ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കുകയും തെറ്റിനെ അംഗീകരിക്കാതിരിക്കുകയും വേണം.

മൊത്തത്തിൽ, ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യന് ഒരു സമഗ്രമായ ആത്മീയ മാർഗ്ഗദർശിയായി നിലകൊള്ളുന്നു. ദാനഗുണം അഥവാ സുദാനു, പ്രാണസാധനയിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ശക്തി അഥവാ സഹസ, മനഃനിയന്ത്രണം അഥവാ ഇന്ദ്രൻ എന്നീ മൂന്ന് ഘടകങ്ങളും ഒന്നിച്ചാൽ മനുഷ്യന് തന്റെ ആന്തരിക ശത്രുവായ ആഗ്രഹം, വാസന അഥവാ വ്രുത്രം നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. അതിന് ശേഷം തെറ്റായ ചിന്തകളുടെ സ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് സ്വയം സംരക്ഷിച്ച് സത്യസന്ധമായ പാതയിൽ നിലനിൽക്കാൻ കഴിയും.

ഇതിലൂടെ ഈ മന്ത്രം പറയുന്ന അടിസ്ഥാന സത്യം: നിസ്വാർത്ഥമായ ദാനഗുണവും ആന്തരിക ശക്തിയും മനഃനിയന്ത്രണവും വളർത്തിയാൽ മനുഷ്യന് തന്റെ ആന്തരിക ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച് തെറ്റായ ചിന്തകളുടെ ആധിപത്യത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി ഉയർന്ന ആത്മീയ നിലയിലെത്താൻ കഴിയും.

ഉപസംഹാരം

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യന്റെ യഥാർത്ഥ പോരാട്ടം പുറത്തല്ല, അവന്റെ ഉള്ളിലാണെന്ന് വ്യക്തമായി ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ജ്ഞാനത്തെ മറയ്ക്കുന്ന ആഗ്രഹം, വാസന, കാമം തുടങ്ങിയ “വ്രുത്രം” എന്ന ആന്തരിക ശത്രുവിനെ ജയിക്കുകയാണ് ജീവിതത്തിലെ പ്രധാന സാധന. ഈ വിജയം എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കില്ല; അതിന് നിസ്വാർത്ഥമായ ദാനഗുണം അഥവാ സുദാനു, പ്രാണശക്തിയിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന ശക്തി അഥവാ സഹസ, ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണം അഥവാ ഇന്ദ്രൻ എന്നിവ ഒന്നിച്ച് പ്രവർത്തിക്കണം.

മനുഷ്യൻ നൽകുന്ന മനോഭാവം വളർത്തിയാൽ അവന്റെ ഉള്ളം ശുദ്ധമാകും; പ്രാണസാധനയിലൂടെ അവന്റെ ശക്തി വർധിക്കും; മനഃനിയന്ത്രണത്തിലൂടെ അവൻ വഴിതെറ്റാതെ നിലനിൽക്കും. ഇങ്ങനെ ആന്തരിക ക്രമം ഉണ്ടായാൽ മാത്രമേ ആഗ്രഹങ്ങളും വാസനകളും നശിച്ച് യഥാർത്ഥ പുരോഗതി ഉണ്ടാകൂ.

അതോടൊപ്പം, തെറ്റിനെ ശരിയെന്ന് കാണിക്കുന്ന “ദുഃശംസ” പോലുള്ള ചിന്തകളുടെ ആധിപത്യത്തിൽ വീഴാതിരിക്കാൻ ജാഗ്രത പുലർത്തേണ്ടതും അനിവാര്യമാണ്. ജാഗ്രതയോടെ ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യനാണ് നല്ലതും ചീത്തയും വ്യക്തമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ശരിയായ പാത തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ കഴിയുന്നത്.

അതിനാൽ ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ സാരം: ദാനം, ആന്തരിക ശക്തി, മനഃനിയന്ത്രണം എന്നിവ ഏകീകരിച്ച് ജീവിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ തന്റെ ആന്തരിക ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുകയും തെറ്റായ ചിന്തകളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി ഉയർന്ന ആത്മീയ നിലയിലെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു; അതാണ് ജീവിതത്തിലെ യഥാർത്ഥ വിജയവും പൂർണ്ണതയും.