മന്ത്രം 03

तक्षन्नासत्याभ्यां परिज्मानं सुखं रथम् ।
तक्षन्धेनुं सबर्दुघाम् ॥ ३ ॥

തക്ഷൻ നാസത്യാഭ്യാം പരിജ്മാനം സുഖം രഥം ।
തക്ഷൻ ധേനും സബർദുഘാം ॥ 3 ॥

പദാർത്ഥം

तक्षन् (തക്ഷൻ): രൂപപ്പെടുത്തി, പരിഷ്കരിച്ചു, സൃഷ്ടിച്ചു. ഇവിടെ ഋഭുക്കൾ തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തെയും ശരീരത്തെയും സാധാരണ നിലയിൽ വിട്ടുകളയാതെ ശീലം, പരിശീലനം, ആത്മീയ സാധന എന്നിവയിലൂടെ മെച്ചപ്പെടുത്തിയതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ സ്വയം തന്നെ പരിഷ്കരിക്കണം എന്ന ആശയം ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

नासत्याभ्याम् (നാസത്യാഭ്യാം): നാസത്യന്മാരാൽ; ഇവിടെ പ്രാണനും അപാനനും വഴി. വേദവ്യാഖ്യാനത്തിൽ ഇത് ജീവന്റെ രണ്ട് പ്രധാന ചലനങ്ങളായ പ്രാണൻ അകത്തേക്ക് സ്വീകരിക്കുന്ന ജീവശക്തിയും അപാനൻ പുറത്തേക്ക് ഒഴുക്കുന്ന ജീവശക്തിയും എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവ സമതുലിതമായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ ശരീരവും മനസ്സും ആരോഗ്യത്തോടെ നിലനിൽക്കുന്നു. ഇതാണ് പ്രാണായാമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം.

परिज्मानम् (പരിജ്മാനം): എല്ലാ ദിശകളിലും സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിയുന്ന, ചുറുചുറുക്കുള്ളത്. ശരീരത്തിനും മനസ്സിനും അലസതയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ശക്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രാണസാധനയിലൂടെ മനുഷ്യന് ഉത്സാഹം, ജാഗ്രത, പ്രവർത്തനക്ഷമത എന്നിവ ലഭിക്കുന്നു.

सुखम् (സുഖം): നന്നായി രൂപപ്പെട്ട, നല്ല രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന; ഇവിടെ നല്ല ഇന്ദ്രിയങ്ങളുള്ളത്. “സു” എന്നത് ശ്രേഷ്ഠം എന്നും “ഖ” എന്നത് ഇന്ദ്രിയം അഥവാ പ്രവർത്തനമാർഗം എന്നും അർത്ഥമാക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നന്നായി പരിശീലിപ്പിക്കപ്പെട്ട് നിയന്ത്രണത്തിൽ ഉള്ളതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

रथम् (രഥം): തേർ; ഇവിടെ മനുഷ്യശരീരം. വേദങ്ങളിൽ ശരീരം പലപ്പോഴും ഒരു തേറായി ഉപമിക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കുതിരകളായും മനസ്സ് കടിഞ്ഞാണായും ആത്മാവ് രഥത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന യാത്രികനായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ശരീരരഥത്തെ ആരോഗ്യത്തോടെയും ശക്തിയോടെയും നിലനിർത്തുന്നത് ആത്മീയ പുരോഗതിക്ക് അനിവാര്യമാണ്.

तक्षन् (തക്ഷൻ): രൂപപ്പെടുത്തി, പരിഷ്കരിച്ചു. ഇവിടെ വീണ്ടും വരുന്ന ഈ പദം ശരീരം മാത്രമല്ലാതെ ജ്ഞാനവും ആത്മീയ കഴിവുകളും വികസിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തെയും ഊന്നിപ്പറയുന്നു.

धेनुम् (ധേനും): പശു; ഇവിടെ വേദവാണി, ജ്ഞാനം നൽകുന്ന മാതാവ്. വേദത്തിൽ പശു സാധാരണയായി ജ്ഞാനം, പോഷണം, നന്മ, വിജ്ഞാനം എന്നിവയുടെ പ്രതീകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ വേദജ്ഞാനം നൽകുന്ന ദൈവിക ജ്ഞാനത്തിന്റെ ഉറവിടമായി ഇത് നിലകൊള്ളുന്നു.

सबर्दुघाम् (സബർദുഘാം): സമൃദ്ധമായി പാൽ കറക്കാൻ കഴിയുന്ന, വലിയ അളവിൽ ജ്ഞാനം നൽകാൻ കഴിയുന്ന. ജ്ഞാനപ്പാൽ നൽകുന്ന പശുവിനെപ്പോലെ, വേദജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് ആഴത്തിലുള്ള അർത്ഥങ്ങൾ നേടാനുള്ള കഴിവിനെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. പ്രാണസാധനയിലൂടെ മനസ്സും ബുദ്ധിയും സൂക്ഷ്മമാകുകയും മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ജ്ഞാനം തിരിച്ചറിയാനുള്ള ശക്തി നേടുകയും ചെയ്യുന്നു.

വ്യാഖ്യാനം

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ശാരീരിക, മാനസിക, ആത്മീയ വളർച്ചയ്ക്ക് പ്രാണസാധനയുടെ പ്രാധാന്യം ആഴത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഋഭുക്കൾ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ജ്ഞാനികൾ തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തെ ഉയർന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് പരിഷ്കരിച്ചവരാണ്. അവർ പ്രാണനും അപാനനും എന്ന ജീവശക്തികളെ ക്രമമായി നിയന്ത്രിച്ച് തങ്ങളുടെ ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും ആത്മീയ പുരോഗതിക്ക് അനുയോജ്യമായ ഉപകരണങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്നു. ഇങ്ങനെ ജീവശക്തികളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന പരിശീലനമാണ് പ്രാണായാമം അഥവാ പ്രാണസാധന.

മന്ത്രത്തിൽ മനുഷ്യശരീരം ഒരു തേറായി ഉപമിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ശരീരരഥം ആരോഗ്യകരവും ശക്തവും ചുറുചുറുക്കുള്ളതുമായിരിക്കണമെങ്കിൽ ജീവശക്തികൾ സമതുലിതമായി പ്രവർത്തിക്കണം. പ്രാണസാധനയിലൂടെ ശരീരത്തിലെ അലസത മാറുകയും ഉന്മേഷം വർധിക്കുകയും പ്രവർത്തനക്ഷമതയും ജാഗ്രതയും വളരുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ശക്തി നേടി തങ്ങളുടെ സ്വാഭാവിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ ശരിയായി നിർവഹിക്കാൻ കഴിവുള്ളവയാകുന്നു. ഇതിലൂടെ മനുഷ്യന് ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലകളിലും ഉത്സാഹത്തോടെയും ക്രമത്തോടെയും പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയും.

എന്നാൽ ഈ മന്ത്രം പ്രാണായാമത്തെ വെറും ശാരീരിക ആരോഗ്യത്തിനുള്ള പരിശീലനമായി മാത്രം കാണുന്നില്ല. ജീവശക്തി ക്രമീകരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ മനസ്സും തെളിയുന്നു; അന്തർജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശവും വർധിക്കുന്നു. ജീവശക്തിയുടെ ഉയർന്ന ചലനം ജ്ഞാനത്തിന്റെ അഗ്നിയെ ഉണർത്തുകയും ബുദ്ധിയെ കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മവും ആഴമുള്ളതുമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിന്റെ ഫലമായി മനുഷ്യന് വേദങ്ങളുടെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന അർത്ഥങ്ങളും ആത്മീയ സത്യങ്ങളും മനസ്സിലാക്കാനുള്ള കഴിവ് ലഭിക്കുന്നു.

ഇത് “ജ്ഞാനപ്പാൽ നൽകുന്ന പശു” എന്ന ഉപമയിലൂടെ മന്ത്രം വിശദീകരിക്കുന്നു. വേദവാണിയെ ഒരു ജ്ഞാനപ്പശുവായി കണക്കാക്കുന്നു. സാധാരണ നിലയിൽ അതിന്റെ പ്രത്യക്ഷമായ അർത്ഥം മാത്രമേ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയൂ. എന്നാൽ പ്രാണസാധനയിലൂടെ ശുദ്ധിയും വ്യക്തതയും നേടിയ ബുദ്ധിക്ക് ആ വേദവാണിയിൽ നിന്ന് ആഴത്തിലുള്ള ജ്ഞാനം പാൽ കറക്കുന്നതുപോലെ നേടാൻ കഴിയും. ഇതിലൂടെ ജ്ഞാനം വെറും വിവരമായി നിൽക്കാതെ അനുഭവമായും ആത്മീയ ബോധമായും വിരിയുന്നു.

മനുഷ്യൻ സ്വയം തന്നെ പരിഷ്കരിക്കണം എന്നും ഈ മന്ത്രം ഊന്നിപ്പറയുന്നു. ശരീരാരോഗ്യം, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ശക്തി, മനസ്സിന്റെ വ്യക്തത, ജീവശക്തിയുടെ സമതുലിതാവസ്ഥ, ജ്ഞാനത്തിന്റെ വളർച്ച, ആത്മീയ ബോധം എന്നിവ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടവയാണെന്ന് ഇത് കാണിക്കുന്നു. പ്രാണസാധനയിലൂടെ മനുഷ്യന് തന്റെ ശരീരത്തെ ശക്തമായ രഥമായും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ശ്രേഷ്ഠമായ കുതിരകളായും, ബുദ്ധിയെ ജ്ഞാനം നേടാനുള്ള ഉപകരണമായും മാറ്റാൻ കഴിയും.

അതിനാൽ, പ്രാണായാമവും ജീവശക്തിയുടെ ക്രമബദ്ധമായ പരിശീലനവും മനുഷ്യനെ ശാരീരിക ശക്തി, മനസ്സിന്റെ വ്യക്തത, ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണം, ജ്ഞാനവളർച്ച, ആത്മീയ ഉയർച്ച എന്നിവയുടെ പാതയിൽ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു എന്ന് ഈ മന്ത്രം ഉപദേശിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ തന്റെ ജീവിതത്തെ പൂർണ്ണമാക്കി വേദജ്ഞാനത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള സത്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ഉയർന്ന ആത്മീയ പൂർണ്ണത കൈവരിക്കുന്നു എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള സന്ദേശം.

ഉപസംഹാരം

ഈ മന്ത്രം പ്രാണസാധന അഥവാ പ്രാണായാമം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ശാരീരിക, മാനസിക, ആത്മീയ വളർച്ചയ്ക്കുള്ള അടിസ്ഥാനസാധനമായി നിലകൊള്ളുന്നു എന്ന് ഊന്നിപ്പറയുന്നു. പ്രാണനും അപാനനും എന്ന ജീവശക്തികളെ ക്രമീകരിക്കുന്നതിലൂടെ മനുഷ്യന് തന്റെ ശരീരത്തെ ആരോഗ്യകരവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ശക്തവുമായും മനസ്സിനെ വ്യക്തമായും മാറ്റാൻ കഴിയും. ഇതിന്റെ ഫലമായി അലസത മാറുകയും പ്രവർത്തനക്ഷമത, ജാഗ്രത, ജീവിതോത്സാഹം എന്നിവ വർധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ, പ്രാണസാധന ജ്ഞാനത്തിന്റെ അഗ്നിയെ ഉണർത്തി ബുദ്ധിയെ സൂക്ഷ്മമാക്കുകയും വേദങ്ങളുടെ ആഴത്തിലുള്ളതും മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുമായ അർത്ഥങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ് നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിലൂടെ വേദവാണി എന്ന ജ്ഞാനപ്പശുവിൽ നിന്ന് യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനം നേടാൻ കഴിയുന്നു. അതിനാൽ, ജീവശക്തിയെ ക്രമീകരിച്ച് ശരീരം, മനസ്സ്, ജ്ഞാനം എന്നിവയെ പരിഷ്കരിച്ച് ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ ജ്ഞാനം, ആത്മീയ ബോധം, ഉയർന്ന ജീവിതപൂർണ്ണത എന്നിവ കൈവരിക്കുന്നു എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ സാരം.