प्र वामश्नोतु सुष्टुतिरिन्द्रावरुण यां हुवे ।
यामृधाथे सधस्तुतिम् ॥ ९ ॥

മലയാള ഉച്ചാരണം:

പ്ര വാമശ്നോതു സുഷ്ടുതിരിന്ദ്രാവരുണ യാം ഹുവേ ।
യാമൃധാഥേ സധസ്തുതിം ॥ 9 ॥

പദാർത്ഥം:

प्र (പ്ര): മുന്നോട്ട്, ശ്രേഷ്ഠമായി, പൂർണ്ണമായി, നന്നായി. ഒരു പ്രവൃത്തി ശ്രേഷ്ഠമായും പൂർണ്ണമായും നിറവേറണം എന്ന് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ ഭക്തന്റെ സ്തുതി സാധാരണമായി അല്ലാതെ ഹൃദയപൂർവ്വമായ ഭക്തിയോടും പൂർണ്ണമായ സമർപ്പണത്തോടും കൂടി ദൈവത്തെ എത്തണം എന്ന ആശയമാണ് പ്രകടമാകുന്നത്.

वाम् (വാം): നിങ്ങളിരുവരെയും, നിങ്ങളുടെ ഇരുവരിലേക്കും. ഇവിടെ ഇന്ദ്രനെയും വരുണനെയും ഒരുമിച്ച് വിളിക്കുന്നു. വീരവും ശീലവും, ശക്തിയും നീതിയും, പ്രവർത്തനശേഷിയും നിയന്ത്രണവും മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ ഒരുമിച്ച് നിലനിൽക്കണം എന്ന് ഇത് കാണിക്കുന്നു.

अश्नोतु (അശ്നോതു): എത്തട്ടെ, പ്രാപിക്കട്ടെ, ലഭിക്കട്ടെ. ഭക്തൻ അർപ്പിക്കുന്ന സ്തുതി ദൈവാനുഗ്രഹം നേടി ഫലപ്രദമാകണം എന്നതാണ് ഇതിന്റെ അർത്ഥം. യഥാർത്ഥ ഭക്തി ദൈവാനുഗ്രഹത്തിലേക്കുള്ള മാർഗമാകണം എന്ന് ഇത് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

सुष्टुतिः (സുഷ്ടുതിഃ): ഉന്നതമായ സ്തുതി, ശ്രേഷ്ഠമായ പ്രശംസ, ശരിയായ രീതിയിൽ ചെയ്യുന്ന സ്തോത്രം. വെറും വാക്കുകളാൽ പ്രശംസിക്കുന്നത് മാത്രമല്ല, സ്തുതിക്കുന്ന ദൈവികഗുണങ്ങളെ ജീവിതത്തിൽ പാലിച്ച് ജീവിക്കുകയാണ് യഥാർത്ഥ സ്തുതി. അതിനാൽ ഇത് ഉന്നതഭക്തിയെയും സദാചാരത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

इन्द्रावरुण (ഇന്ദ്രാവരുണ): ഇന്ദ്രനും വരുണനും. ഇന്ദ്രൻ വിജയം, വീര്യം, പഞ്ചേന്ദ്രിയനിയന്ത്രണം, ശത്രുക്കളെ ജയിക്കാനുള്ള ശക്തി എന്നിവയുടെ പ്രതീകമാണ്. വരുണൻ സത്യം, ശീലം, നിയന്ത്രണം, വ്രതനിഷ്ഠ എന്നിവയുടെ പ്രതീകമാണ്. മനുഷ്യപുരോഗതിക്ക് ഈ രണ്ടു ഗുണങ്ങളും അനിവാര്യമാണ്.

याम् (യാം): ഏത്, ഏതിനെ, ഏതിനെയാണ്. ഭക്തൻ ചെയ്യുന്ന പ്രത്യേക സ്തുതിയെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അത് വെറും വാക്കുകളാൽ ഉള്ള സ്തുതി അല്ല; ഉന്നതമായ ജീവിതനീതിയെ വാഴ്ത്തുന്ന സ്തുതിയാണ്.

हुवे (ഹുവേ): ഞാൻ വിളിക്കുന്നു, ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു, ഞാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇത് ഭക്തന്റെ നേരിട്ടുള്ള അപേക്ഷയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ദൈവികഗുണങ്ങളെ തന്റെ ഉള്ളിൽ വളർത്താനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ചെയ്യുന്ന ആഹ്വാനമാണിത്.

याम् (യാം): ഏത്, ഏതിനെ, ഏതിനെയാണ്. ഇവിടെ വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കുന്നത് അടുത്തതായി പറയുന്ന “സധസ്തുതി” എന്ന സംയുക്തസ്തുതിയെ സൂചിപ്പിക്കാനാണ്. അതായത് ഇന്ദ്രനും വരുണനും എന്ന ഇരുവരുടെയും ഏകീകൃത മഹത്വത്തെ വാഴ്ത്തുന്ന സ്തുതി.

ऋधाथे (ഋധാഥേ): വളർത്തുന്നു, വർധിപ്പിക്കുന്നു, ഉയർത്തുന്നു, സമൃദ്ധമാക്കുന്നു. ദൈവികഗുണങ്ങളെ സ്തുതിക്കുന്നവരുടെ ഉള്ളിൽ ആ ഗുണങ്ങളെ കൂടുതൽ വളർത്തുന്നത് ദൈവാനുഗ്രഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനമാണ്. സദ്ഗുണങ്ങളെ വളർത്തുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ആത്മീയപുരോഗതി.

सधस्तुतिम् (സധസ്തുതിം): സംയുക്തസ്തുതി, ഒരുമിച്ച് ചെയ്യുന്ന പ്രശംസ, ഇരുവരെയും ചേർത്ത് വാഴ്ത്തൽ. ഇത് മന്ത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പദമാണ്. ഇന്ദ്രന്റെ പഞ്ചേന്ദ്രിയനിയന്ത്രണവും വീര്യവും വരുണന്റെ ശീലവും സത്യനിഷ്ഠയും പരസ്പരം ചേർന്ന് വാഴ്ത്തപ്പെടണം എന്ന് ഇത് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. കാമം, ക്രോധം തുടങ്ങിയ ആന്തരികശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നതും സത്യത്തിലും വ്രതങ്ങളിലും ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നതും പരസ്പരം സഹായിക്കുന്ന ഗുണങ്ങളാണ്.

വ്യാഖ്യാനം:

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യന്റെ ആന്തരികപുരോഗതി, ശീലനില, ആത്മീയവളർച്ച എന്നിവയുടെ ആഴത്തിലുള്ള രഹസ്യം അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഉന്നത വേദപ്രാർത്ഥനയാണ്. ഇവിടെ ഇന്ദ്രനെയും വരുണനെയും ഒരുമിച്ച് വിളിക്കുന്നു. വേദദൃഷ്ടിയിൽ ഇന്ദ്രൻ വിജയം, വീര്യം, സ്വയംനിയന്ത്രണം, ശത്രുക്കളെ ജയിക്കാനുള്ള ശക്തി എന്നിവയുടെ പ്രതീകമായും വരുണൻ സത്യം, ശീലം, നിയന്ത്രണം, വ്രതനിഷ്ഠ, ധാർമ്മികജീവിതം എന്നിവയുടെ പ്രതീകമായും നിലകൊള്ളുന്നു. മനുഷ്യൻ ജീവിതത്തിൽ യഥാർത്ഥ ഉയർച്ച നേടണമെങ്കിൽ ഈ രണ്ടു ഗുണങ്ങളും അവനിൽ ഏകീകരിച്ച് വളരണം എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രാശയം.

“പ്ര വാമശ്നോതു സുഷ്ടുതിഃ” എന്ന ഭാഗം, “ഞാൻ അർപ്പിക്കുന്ന ഈ ഉന്നത സ്തുതി നിങ്ങളിരുവരെയും എത്തിച്ചേരട്ടെ” എന്ന അപേക്ഷ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ വേദദൃഷ്ടിയിൽ സ്തുതി വെറും വാക്കുകളാൽ ചെയ്യുന്ന പ്രശംസയല്ല. സ്തുതിക്കുന്ന ദൈവികഗുണങ്ങളെ സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ പാലിച്ച് ജീവിക്കുകയാണ് യഥാർത്ഥ സ്തുതി. അതിനാൽ ഈ മന്ത്രത്തിൽ ഭക്തൻ ഇന്ദ്രന്റെ വീര്യവും വരുണന്റെ ശീലവും തന്റെ ജീവിതത്തിൽ സ്വീകരിച്ച് പ്രയോഗിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഉന്നത മനോഭാവത്തോടെ ദൈവത്തെ സമീപിക്കുന്നു.

“യാം ഹുവേ” എന്ന പദങ്ങൾ “ഞാൻ വിളിക്കുന്നു, ഞാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു” എന്ന അർത്ഥം നൽകുന്നു. ഇത് ഭക്തന്റെ ആന്തരികമായ ആഗ്രഹവും ആത്മീയാന്വേഷണവും പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ തന്റെ കുറവുകൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ഉന്നതഗുണങ്ങൾ നേടണമെന്ന ആകാംക്ഷയോടെ ദൈവത്തെ സമീപിക്കുമ്പോൾ ആ പ്രാർത്ഥന യഥാർത്ഥ ആത്മീയശ്രമമായി മാറുന്നു.

“യാമൃധാഥേ സധസ്തുതിം” എന്നത് മന്ത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും ആഴമുള്ള ഭാഗമാണ്. “നിങ്ങൾ വളർത്തുന്ന ആ സംയുക്തസ്തുതി” എന്നാണ് ഇതിന്റെ അർത്ഥം. “സധസ്തുതി” എന്നത് ഇന്ദ്രനെയും വരുണനെയും ഒരുമിച്ച് വാഴ്ത്തുന്ന സ്തുതിയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അതായത് ആന്തരികശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്ന വീര്യവും സത്യനിഷ്ഠയിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന ശീലവും ഒരുമിച്ച് വളരണം. ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ കാമം, ക്രോധം, ലാഭലോഭം, അസൂയ തുടങ്ങിയ മനസ്സിന്റെ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കാതെ വരുണന്റെ ശീലത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാൻ കഴിയില്ല. അതുപോലെ വരുണനെപ്പോലെ വ്രതം, സത്യം, ധർമ്മനിഷ്ഠ എന്നിവയിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാതെ പഞ്ചേന്ദ്രിയനിയന്ത്രണവും വിജയകരമായ ജീവിതവും നേടാനാകില്ല.

ഈ വ്യാഖ്യാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, “ഇന്ദ്രനാകാൻ വരുണനായിരിക്കണം; വരുണനാകാൻ ഇന്ദ്രനായിരിക്കണം” എന്ന ആഴമുള്ള സത്യം വെളിവാകുന്നു. പഞ്ചേന്ദ്രിയനിയന്ത്രണം നേടാൻ ശീലം ആവശ്യമാണ്; ശീലത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാൻ പഞ്ചേന്ദ്രിയനിയന്ത്രണം ആവശ്യമാണ്. ഇവ രണ്ടും പരസ്പരം സഹായിക്കുന്ന ശക്തികളാണ്. അതിനാൽ ഇന്ദ്രനെയും വരുണനെയും ഒരുമിച്ച് വാഴ്ത്തുന്നത് മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ ശക്തിയും ധർമ്മനിഷ്ഠയും വേർതിരിക്കാനാവാത്തവയാണെന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

ഈ മന്ത്രം മറ്റൊരു സത്യവും വ്യക്തമാക്കുന്നു: യഥാർത്ഥ വളർച്ച ബാഹ്യസമ്പത്ത്, പ്രശസ്തി, അധികാരം എന്നിവയിൽ അല്ല; മറിച്ച് മനസ്സിനെ ജയിക്കുന്നതിലും ആഗ്രഹങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിലും സത്യത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നതിലും സദാചാരജീവിതം നയിക്കുന്നതിലുമാണ്. സ്വയം ജയിച്ച മനുഷ്യനാണ് ലോകത്തിലെ ഏതു വെല്ലുവിളിയെയും ജയിക്കാൻ കഴിയുന്നവനാകുന്നത്. അത്തരത്തിലുള്ള മനുഷ്യന്റെ ജീവിതം സ്ഥിരമായ പുരോഗതിയും ആത്മീയഉയർച്ചയും നേടുന്നു.

അതിനാൽ ഈ മന്ത്രം, “ഞങ്ങളുടെ സ്തുതി വെറും വാക്കുകളായി നിലനിൽക്കാതെ ഇന്ദ്രന്റെ വീര്യവും വരുണന്റെ ശീലവും ഞങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ പ്രയോഗിക്കുന്ന യഥാർത്ഥ ആരാധനയായി മാറട്ടെ. കാമം, ക്രോധം, ലാഭലോഭം തുടങ്ങിയ ആന്തരികശത്രുക്കളെ ജയിച്ച് സത്യം, വ്രതം, ധർമ്മനിഷ്ഠ എന്നിവയിൽ ഉറച്ചുനിന്ന് ശക്തിയും ശീലവും ഏകീകരിച്ച ജീവിതത്തിലൂടെ യഥാർത്ഥ വളർച്ചയും ഉയർച്ചയും നേടാൻ അനുഗ്രഹിക്കണമേ” എന്ന ആഴമുള്ള ആത്മീയപ്രാർത്ഥനയാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. മനുഷ്യന്റെ സമ്പൂർണ്ണപുരോഗതി അന്തർശുദ്ധി, പഞ്ചേന്ദ്രിയനിയന്ത്രണം, ശീലം, ദൈവികഗുണങ്ങളെ ജീവിതത്തിൽ സ്ഥാപിക്കൽ എന്നിവയിലാണ് എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഉന്നത വേദസന്ദേശം.

ഉപസംഹാരം:

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പുരോഗതിയും ഉയർച്ചയും ബാഹ്യസാധനങ്ങളിൽ അല്ല, മറിച്ച് ആന്തരികവിജയത്തിലും ശീലനിലയിലുമാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതെന്ന് ആഴത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ വീര്യവും പഞ്ചേന്ദ്രിയനിയന്ത്രണവും വരുണന്റെ സത്യനിഷ്ഠയും ശീലവും മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഒരുമിച്ച് വളരണം എന്നതാണ് ഇതിന്റെ കേന്ദ്രസന്ദേശം. കാമം, ക്രോധം, ലാഭലോഭം തുടങ്ങിയ ആന്തരികശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നതോടൊപ്പം സത്യം, വ്രതം, കടമ, ധർമ്മനിഷ്ഠ എന്നിവയിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ദൈവാരാധനയും ഉന്നതമായ സ്തുതിയും. ഈ രണ്ടു ഗുണങ്ങളും പരസ്പരം സഹായിച്ച് മനുഷ്യനെ സമ്പൂർണ്ണവളർച്ചയിലേക്കും ആത്മീയമഹത്വത്തിലേക്കും നയിക്കുന്നു. അതിനാൽ ശക്തിയും ശീലവും, സ്വയംനിയന്ത്രണവും ധർമ്മനിഷ്ഠയും ഏകീകരിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ജീവിതമാണ് സ്ഥിരമായ പുരോഗതിക്കും മനസ്സമാധാനത്തിനും ആത്മീയഉയർച്ചയ്ക്കും അടിസ്ഥാനം എന്ന് ഈ മന്ത്രം വ്യക്തമായി ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. മനുഷ്യൻ ദൈവികഗുണങ്ങളെ തന്റെ ജീവിതത്തിൽ പ്രയോഗിക്കുമ്പോഴാണ് അവന്റെ ജീവിതം അർത്ഥവത്തും പ്രയോജനകരവും ഉന്നതവുമായിത്തീരുന്നത് എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ സാരം