इमे सोमास इन्दवः सुतासो अधि बर्हिषि ।
ताँ इन्द्र सहसे पिब ॥ ६ ॥

ഇമേ സോമാസ ഇന്ദവഃ സുതാസോ അധി ബർഹിഷി ।
താം ഇന്ദ്ര സഹസേ പിബ ॥ 6 ॥

പദാർത്ഥം:

इमे (ഇമേ): ഇവ, ഈ. ഈ പദം ശരീരത്തിലും മനസ്സിലും രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സോമശക്തികളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സാധകൻ സംരക്ഷിച്ച് വളർത്തിയ ജീവശക്തിയെയും ആത്മീയശക്തിയെയും ഈശ്വരൻ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

सोमासः (സോമാസഃ): സോമകണങ്ങൾ, സോമശക്തികൾ. ഇവിടെ “സോമം” യാഗപാനീയമല്ല. ജീവശക്തി, തേജസ്, വീര്യം, ആത്മീയശക്തി, ആന്തരികശക്തി എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ശരീരത്തിന്റെയും മനസ്സിന്റെയും ശീലത്തിലൂടെ രൂപപ്പെടുന്ന ഈ ശക്തിയാണ് മനുഷ്യന്റെ ഉയർച്ചയ്ക്കുള്ള അടിസ്ഥാനസമ്പത്ത്.

इन्दवः (ഇന്ദവഃ): ശക്തി നൽകുന്നവ, ശക്തി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നവ. ഈ സോമകണങ്ങൾ മനുഷ്യനെ ശക്തനായവനാക്കുന്നു. ശാരീരികശക്തി മാത്രമല്ല, മനോബലം, ക്ഷമ, ആത്മവിശ്വാസം, ആത്മീയശക്തി എന്നിവയും നൽകുന്നു. ഇവ ശക്തിയുടെ ഉറവിടമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

सुतासः (സുതാസഃ): രൂപപ്പെടുത്തിയവ, ഉൽപ്പാദിപ്പിച്ചവ. ശീലം, നല്ല ആഹാരം, ശുദ്ധമായ ചിന്ത, ബ്രഹ്മചര്യം, ആത്മീയപരിശീലനം എന്നിവയിലൂടെ രൂപപ്പെടുന്ന സോമശക്തികളെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഇവ സ്വയം രൂപപ്പെടുന്നതല്ല; നിയന്ത്രിതമായ ജീവിതത്തിന്റെ ഫലമായാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്.

अधि (അധി): മുകളിൽ, ഉള്ളിൽ, മേൽ. സോമശക്തി ശരീരത്തിന്റെ ആഴത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന് ഈ പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അത് വെറും ബാഹ്യാനുഭവമല്ല; ആന്തരികജീവിതത്തിന്റെ ഒരു അവസ്ഥയാണ്.

बर्हिषि (ബർഹിഷി): യാഗവേദിയിൽ; ഇവിടെ വാസനകളില്ലാത്ത ശുദ്ധമായ ഹൃദയത്തിൽ. വിശദീകരണപ്രകാരം ഹൃദയം കാമം, ക്രോധം, ലോഭം, ദുഃഖം, മോഹം തുടങ്ങിയ വാസനകളിൽ നിന്ന് വിമുക്തമായിരിക്കുമ്പോഴാണ് സോമശക്തി രൂപപ്പെട്ട് നിലനിൽക്കുന്നത്. ശുദ്ധമായ ഹൃദയമാണ് ഈ ശക്തിക്കുള്ള യാഗവേദി.

तान् (താൻ): അവയെ, ആ സോമകണങ്ങളെ. മുമ്പ് പരാമർശിച്ച ജീവശക്തിയെയും ആത്മീയശക്തിയെയുമാണ് ഈ പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അവയെ സംരക്ഷിച്ച് വളർത്തണം എന്നതിനെ ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

इन्द्र (ഇന്ദ്ര): ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവൻ; ജിതേന്ദ്രിയൻ. ഇവിടെ “ഇന്ദ്ര” പരമതത്ത്വത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല; സ്വന്തം ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച് ഭരിക്കുന്ന സാധകനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. യഥാർത്ഥ വിജയം ബാഹ്യലോകത്തെ കീഴടക്കുന്നതിലല്ല; സ്വന്തം മനസ്സിനെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും ജയിക്കുന്നതിലാണ്.

सहसे (സഹസേ): സഹനശക്തിക്കായി, ശക്തിക്കായി. ശരീരം, മനസ്സ്, ആത്മാവ് എന്നിവയുടെ ശക്തി വളർത്തുന്നതിനായി എന്നർത്ഥം. സോമശക്തി സംരക്ഷിക്കപ്പെടുമ്പോൾ മനുഷ്യനിൽ ക്ഷമ, സഹനശക്തി, മനോബലം എന്നിവ വർധിക്കുന്നു.

पिब (പിബ): പാനം ചെയ്യുക, സ്വീകരിക്കുക, ഉൾക്കൊള്ളുക. ഇവിടെ സോമം പാനം ചെയ്യുക എന്നത് ജീവശക്തിയെ സംരക്ഷിച്ച് വളർത്തുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതിനെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കി അതിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കണം എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ആശയം.

വ്യാഖ്യാനം:

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യന്റെ ആന്തരികശക്തി, മനശ്ശുദ്ധി, ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണം, സഹനശക്തി എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധം വിശദീകരിക്കുന്നു. മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി ബാഹ്യവസ്തുക്കളിലോ സ്ഥാനത്തിലോ സമ്പത്തിലോ അല്ല; ശരീരം, മനസ്സ്, ആത്മാവ് എന്നിവയുടെ ശീലപൂർവമായ വളർച്ചയിലൂടെ രൂപപ്പെടുന്ന ആന്തരികശക്തിയിലാണ് എന്ന് ഈ മന്ത്രം ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

മന്ത്രത്തിൽ പറയുന്ന “സോമം” സാധാരണ യാഗപാനീയമല്ല. അത് ജീവശക്തി, വീര്യം, തേജസ്, മനോബലം, ആത്മീയശക്തി എന്നിവയുടെ പ്രതീകമാണ്. നല്ല ആഹാരം, ശുദ്ധമായ ചിന്ത, ശീലമുള്ള ജീവിതം, ബ്രഹ്മചര്യം, ആത്മീയപരിശീലനം എന്നിവയിലൂടെ മനുഷ്യൻ ഈ സോമശക്തി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ ശക്തിയാണ് മനുഷ്യന്റെ സമഗ്രവളർച്ചയ്ക്കും ഉയർച്ചയ്ക്കും അടിസ്ഥാനമായിത്തീരുന്നത്.

ഈ സോമശക്തികൾ “ഇന്ദവഃ”, അതായത് ശക്തി നൽകുന്നവയാണ് എന്ന് മന്ത്രം പറയുന്നു. ഇവ ശരീരത്തിന് മാത്രമല്ല, മനസ്സിനും ആത്മാവിനും ശക്തി നൽകുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ക്ഷമ, ആത്മവിശ്വാസം, സഹനശക്തി, മനശ്ശാന്തി, ആത്മീയസ്ഥിരത എന്നിവയെല്ലാം ഈ ആന്തരികശക്തിയിൽ നിന്നാണ് വളരുന്നത്. അതിനാൽ മനുഷ്യൻ തന്റെ ജീവിതത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ സമ്പത്ത് ഈ സോമശക്തിയാണ്.

ഈ ശക്തി “ബർഹിഷി”, അതായത് ശുദ്ധമായ ഹൃദയത്തിൽ മാത്രമേ നിലനിൽക്കുകയുള്ളൂ എന്നും മന്ത്രം പറയുന്നു. കാമം, ക്രോധം, ലോഭം, അസൂയ, ദുഃഖം, മോഹം തുടങ്ങിയ വാസനകൾ മനസ്സിനെ അധീനമാക്കിയിരിക്കുമ്പോൾ ജീവശക്തി പാഴാകുന്നു. മനസ്സിന്റെ കലക്കം, ക്രോധം, ദുഃഖം എന്നിവ മനുഷ്യന്റെ ആന്തരികശക്തിയെ ക്രമേണ കുറച്ച് അവനെ ദുർബലനാക്കുന്നു. അതിനാൽ ഹൃദയം വാസനകളിൽ നിന്ന് വിമുക്തമായി ശാന്തിയും ശുദ്ധിയും ഉന്നതചിന്തകളും നിറഞ്ഞതായിരിക്കണം.

മന്ത്രത്തിൽ “ഇന്ദ്ര” എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നവൻ ജിതേന്ദ്രിയനാണ്, അതായത് സ്വന്തം ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവൻ. യഥാർത്ഥ വിജയം ബാഹ്യലോകത്തെ കീഴടക്കുന്നതിലല്ല; സ്വന്തം ആഗ്രഹങ്ങളെയും വികാരങ്ങളെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും നിയന്ത്രിച്ച് ഭരിക്കുന്നതിലാണ്. സ്വയം ജയിച്ച മനുഷ്യനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ശക്തനായവൻ. സോമശക്തിയെ സംരക്ഷിക്കാനും അതിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കാനും അർഹനാകുന്നതും അവനാണ്.

അവസാനമായി “സഹസേ പിബ” എന്ന് പറഞ്ഞ് ഈ സോമശക്തിയെ സഹനശക്തിക്കും ബലത്തിനുമായി സംരക്ഷിച്ച് വളർത്തണമെന്ന് മന്ത്രം ഉപദേശിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ സോമശക്തിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നത്രയും അവന്റെ മനോബലം, ക്ഷമ, സഹനശക്തി എന്നിവ വർധിക്കുന്നു. അതേ സമയം ഈ ആന്തരികശക്തി കുറയുമ്പോൾ പ്രകോപനം, കോപം, അക്ഷമ, മനശ്ശാന്തിയില്ലായ്മ തുടങ്ങിയ ദോഷങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ആന്തരികശക്തിയുടെ സംരക്ഷണമാണ് യഥാർത്ഥ മനോബലത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം.

അതിനാൽ മനുഷ്യൻ തന്റെ ഹൃദയത്തെ ശുദ്ധീകരിച്ച്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച്, ശീലമുള്ള ജീവിതത്തിലൂടെ രൂപപ്പെടുന്ന ജീവശക്തിയെ സംരക്ഷിക്കുകയും വളർത്തുകയും വേണം എന്ന് ഈ മന്ത്രം ഉപദേശിക്കുന്നു. അത്തരം ജീവിതം അവനിൽ സഹനശക്തി, മനോബലം, ആത്മീയശക്തി, ഉന്നതമായ മാനവികഗുണങ്ങൾ എന്നിവ വളർത്തും. “ആന്തരികശക്തിയെ സംരക്ഷിക്കുകയും, വാസനകളെ ജയിക്കുകയും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുകയും, മനശ്ശുദ്ധി വളർത്തുകയും ചെയ്യുന്നത് മനുഷ്യനെ യഥാർത്ഥ ശക്തിയുടെയും ആത്മീയപുരോഗതിയുടെയും പാതയിലേക്ക് നയിക്കും” എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള തത്ത്വസന്ദേശം.

ഉപസംഹാരം:

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി ബാഹ്യസമ്പത്ത്, അധികാരം, ശരീരബലം എന്നിവയിൽ അല്ല; അവനിൽ രൂപപ്പെട്ട് സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ജീവശക്തിയും ആത്മീയശക്തിയുമായ സോമത്തിലാണ് എന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ശീലമുള്ള ജീവിതം, ശുദ്ധമായ ആഹാരം, ഉന്നതചിന്ത, ബ്രഹ്മചര്യം, ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണം എന്നിവയിലൂടെ ഈ സോമശക്തി രൂപപ്പെട്ട് വളരുന്നു. എന്നാൽ കാമം, ക്രോധം, ലോഭം, ദുഃഖം, മോഹം തുടങ്ങിയ വാസനകൾ ഈ ആന്തരികശക്തിയെ നശിപ്പിച്ച് മനുഷ്യനെ ദുർബലനാക്കുന്നു. അതിനാൽ വാസനകളില്ലാത്ത ശുദ്ധമായ ഹൃദയം വളർത്തുകയും സ്വന്തം ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച് ഭരിക്കുന്ന ജിതേന്ദ്രിയനായി മനുഷ്യൻ നിലകൊള്ളുകയും വേണം. സോമശക്തിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നത്രയും മനോബലം, ക്ഷമ, സഹനശക്തി, ആത്മവിശ്വാസം, ആത്മീയശക്തി എന്നിവ വളരുന്നു; അത് നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ പ്രകോപനം, കോപം, മനശ്ശാന്തിയില്ലായ്മ എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു. അതിനാൽ ജീവശക്തിയെ സംരക്ഷിച്ച്, മനശ്ശുദ്ധി നിലനിർത്തി, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ക്രമപ്പെടുത്തി ജീവിക്കുന്നതാണ് മനുഷ്യനെ ശക്തനായവനാക്കുകയും ഉന്നതമായ ആത്മീയനില കൈവരിക്കാൻ അർഹനാക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണസാരം.