ता सुजिह्वा उप ह्वये होतारा दैव्या कवी ।

यज्ञं नो यक्षतामिमम् ॥ ८ ॥

താ സുജിഹ്വാ ഉപ ഹ്വയേ ഹോതാരാ ദൈവ്യാ കവീ ।
യജ്ഞം നോ യക്ഷതാമിമം ॥ 8 ॥

പദാർത്ഥം:

ता (താ): ആ രണ്ടുപേർ, അവ രണ്ടും. ഇവിടെ “താ” എന്നത് രണ്ട് ശക്തികളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മന്ത്രത്തിന്റെ വ്യാഖ്യാനപ്രകാരം, അവ പ്രാണനും അപാനനും ആകുന്നു. മനുഷ്യശരീരത്തിലെ ജീവപ്രവർത്തനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഈ രണ്ട് ജീവശക്തികളെയാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അവ സാധാരണ ശരീരചലനങ്ങൾക്കുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ മാത്രമല്ല; ആത്മീയപുരോഗതിക്കും ദൈവാനുഭവത്തിനും സഹായിക്കുന്ന ദൈവികശക്തികളായാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.

सुजिह्वा (സുജിഹ്വാ): നല്ല നാവുള്ളവ; മധുരമായ വാക്കുകൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന സ്വഭാവമുള്ളവ. “സു” എന്നത് ശ്രേഷ്ഠം, “ജിഹ്വാ” എന്നത് നാവ്. അതിനാൽ “സുജിഹ്വാ” എന്നത് നല്ല നാവുള്ളവ എന്നർത്ഥം. ഇവിടെ ഇത് ശരീരത്തിലെ നാവിനെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല. പ്രാണ അപാന ശക്തികൾ സമതുലിതമായിരിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യന്റെ സംസാരവും മധുരവും സമതുലിതവുമായിരിക്കും. കോപം, ചിടിച്ചിൽ, കടുത്ത വാക്കുകൾ എന്നിവ പലപ്പോഴും ആന്തരിക ജീവശക്തിയുടെ അസന്തുലിതാവസ്ഥയിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. ജീവശക്തി നന്നായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ സംസാരത്തിലും സദ്ഗുണവും മൃദുത്വവും പ്രകടമാകും.

उप (ഉപ): സമീപത്ത്, അടുക്കൽ, ലക്ഷ്യമാക്കി. ഈ പദം സമീപനത്തെയും അഭിലാഷത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ആത്മീയപുരോഗതിക്ക് ആവശ്യമായ ഈ ജീവശക്തികളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അവയെ നമ്മോട് അടുപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

ह्वये (ഹ്വയേ): വിളിക്കുന്നു, അപേക്ഷിക്കുന്നു, പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. മന്ത്രം ചൊല്ലുന്നവൻ പ്രാണ അപാന ശക്തികളെ വിളിക്കുന്നു. ഇത് പുറത്തുനിന്ന് വരേണ്ട വസ്തുക്കളെ വിളിക്കുന്നതല്ല; ശരീരത്തിനുള്ളിൽ തന്നെയുള്ള ജീവശക്തികളെ ബോധപൂർവ്വം ഉണർത്തുകയും ക്രമപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യണമെന്നുള്ള അപേക്ഷയാണ്. “എന്റെ ജീവശക്തികൾ ഉണർന്ന് എന്നെ ഉയർത്തട്ടെ” എന്ന ആന്തരിക പ്രാർത്ഥനയാണിത്.

होतारा (ഹോതാരാ): ഹോതാക്കൾ; സമർപ്പണം നടത്തുന്നവർ; നൽകി പോഷിപ്പിക്കുന്നവർ. വേദയജ്ഞങ്ങളിൽ “ഹോതാ” എന്നത് യജ്ഞം നടത്തി ഹവിസ് സമർപ്പിക്കുന്ന പുരോഹിതനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ പ്രാണ അപാനങ്ങളെയാണ് “ഹോതാക്കൾ” എന്ന് പറയുന്നത്. ശരീരത്തിലേക്ക് ആഹാരം സ്വീകരിക്കുന്നതും, ജഠരാഗ്നിയിലൂടെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതും, അതിന്റെ സാരം ശരീരാവയവങ്ങളിലേക്ക് വിതരണം ചെയ്യുന്നതും ഈ ജീവശക്തികളുടെ പ്രവർത്തനമാണ്. അവ തങ്ങൾക്കായി ഒന്നും സൂക്ഷിക്കാതെ മുഴുവൻ ശരീരത്തെയും പോഷിപ്പിക്കുന്ന ത്യാഗപ്രവർത്തനം ചെയ്യുന്നു. അതിനാലാണ് അവയെ “ഹോതാ” എന്ന് സ്തുതിക്കുന്നത്.

दैव्या (ദൈവ്യാ): ദൈവികമായ, ദൈവലക്ഷ്യമുള്ള. “ദൈവ്യാ” എന്നത് ഈ ജീവശക്തികൾ വെറും ജൈവിക ചലനങ്ങളല്ല, ദൈവാനുഭവത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ദൈവികസാധനങ്ങളാണെന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. വേദപരമ്പരയിൽ പ്രാണ അപാനങ്ങളെ “ദൈവിക ഹോതാക്കൾ” എന്ന് വിളിക്കുന്നു; കാരണം അവ മനുഷ്യനെ ദൈവസാന്നിധ്യത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.

कवी (കവീ): ജ്ഞാനികൾ; ദൂരദർശികളായവർ; തത്ത്വത്തെ അറിയുന്നവർ. “കവി” എന്ന പദം കവിത എഴുതുന്നവനെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല. വേദാർത്ഥത്തിൽ അത് “ക്രാന്തദർശി”, ആഴത്തിൽ കാണുന്നവൻ, സത്യത്തെ അനുഭവിക്കുന്നവൻ എന്ന അർത്ഥം നൽകുന്നു. പ്രാണ അപാന ശക്തികൾ സമതുലിതമായിരിക്കുമ്പോൾ ബുദ്ധി മൂർച്ചയാകുന്നു; മനസ്സ് വ്യക്തത നേടുന്നു; ചിന്ത ആഴമാകുന്നു. ഇതിലൂടെ മനുഷ്യന് തത്ത്വസത്യങ്ങളെ അനുഭവിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ് ലഭിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ ജീവശക്തികളെ “കവീ” എന്ന് സ്തുതിക്കുന്നത്.

यज्ञम् (യജ്ഞം): യജ്ഞം; ദൈവവുമായുള്ള സംഗമം; സമർപ്പണജീവിതം. ഇവിടെ “യജ്ഞം” എന്നത് ബാഹ്യമായ യജ്ഞത്തെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല. ജീവൻ ദൈവവുമായി ഒന്നുചേരുന്ന ആന്തരികയാത്രയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ജീവിതത്തെ ത്യാഗം, ശീലം, ദൈവസ്മരണം എന്നിവ നിറഞ്ഞതാക്കാനുള്ള ശ്രമമാണ് യഥാർത്ഥ യജ്ഞം.

नः (നഃ): നമുക്ക്, നമ്മുടെ, ഞങ്ങളുടേത്. ഈ പദം വ്യക്തിപരമായ നന്മ മാത്രം ലക്ഷ്യമാക്കാതെ പൊതുനന്മയുടെ ബോധവും പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ജീവശക്തികൾ എല്ലാവരുടെയും ജീവിതത്തെ ഉയർത്തണമെന്ന പ്രാർത്ഥന ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

यक्षताम् (യക്ഷതാം): പൂർത്തിയാക്കട്ടെ, നടത്തട്ടെ, സംഗമിപ്പിക്കട്ടെ. ഇവിടെ പ്രാണ അപാന ശക്തികൾ നമ്മുടെ യജ്ഞത്തെ, ദൈവസംഗമശ്രമത്തെ, വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കണമെന്നാണ് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത്. ജീവശക്തികൾ ക്രമത്തിലാകുമ്പോൾ ശരീരത്തിലും മനസ്സിലും ആത്മീയജാഗ്രത ഉണ്ടാകുന്നു. കുണ്ഡലിനിശക്തി ഉണർന്ന് സുഷുമ്നാനാഡിയിലൂടെ മുകളിലേക്ക് ഉയർന്ന് പരമശക്തിയുമായി സംഗമിക്കുന്ന അവസ്ഥ ഉണ്ടാകുമെന്ന് യോഗപരമ്പര വിശദീകരിക്കുന്നു. ഇതാണ് രൂപകമായി “ജീവനും പരമാത്മാവും ഒന്നാകുക” എന്ന് പറയുന്നത്.

इमम् (ഇമം): ഈ. “ഈ യജ്ഞം” എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ, ഇപ്പോഴത്തെ മനുഷ്യജീവിതവും അതിൽ നടക്കുന്ന ദൈവലക്ഷ്യമുള്ള ആന്തരികയാത്രയുമാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ആത്മീയസാധന മറ്റെവിടെയും അല്ല; ഈ ജീവിതത്തിൽ തന്നെയാണ് നടക്കേണ്ടത് എന്ന് ഇത് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

വ്യാഖ്യാനം:

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യശരീരത്തിലെ ആന്തരിക ജീവചലനങ്ങളും ആത്മീയപുരോഗതിയും തമ്മിലുള്ള ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധം വിശദീകരിക്കുന്നു. മനുഷ്യജീവിതം വെറും ശരീരചലനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയല്ല; അതിനുള്ളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ജീവശക്തികളാണ് അവനെ ദൈവലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്ന മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ദൈവികശക്തികൾ എന്ന് ഈ മന്ത്രം വ്യക്തമാക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ശരീരത്തിലെ അടിസ്ഥാന ജീവപ്രവർത്തനങ്ങളായ പ്രാണനും അപാനനും എന്ന രണ്ട് ശക്തികൾ ശരീരത്തെ പരിപാലിക്കുന്നതോടൊപ്പം, ജീവനെ പരമാത്മാവുമായി സംഗമിപ്പിക്കുന്ന ആന്തരികസാധനങ്ങളായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രബോധനം.

മന്ത്രം “ता (താ)” എന്ന് ആരംഭിച്ച് ഈ രണ്ട് ജീവശക്തികളായ പ്രാണ അപാനങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രാണൻ ജീവശക്തിയെ മുകളിലേക്കുള്ള ദിശയിൽ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും, അപാനൻ താഴേക്കുള്ള ജീവചലനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മനുഷ്യശരീരത്തിൽ ആഹാരം കഴിക്കൽ, ശ്വസനം, ദഹനം, പോഷകങ്ങളുടെ വിതരണം തുടങ്ങിയ നിരവധി അടിസ്ഥാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഈ രണ്ട് ശക്തികളുടെ സഹകരണത്തോടെയാണ് നടക്കുന്നത്. എന്നാൽ വേദദർശനത്തിൽ ഇവ വെറും ശരീരശാസ്ത്രപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കാരണങ്ങൾ മാത്രമല്ല; മനുഷ്യനെ ഉന്നതമായ ജീവിതലക്ഷ്യത്തിന് തയ്യാറാക്കുന്ന ദൈവിക സഹായികളാണ്.

അതുകൊണ്ടാണ് മന്ത്രം ഇവയെ “होतारा दैव्या (ഹോതാരാ ദൈവ്യാ)” ദൈവിക ഹോതാക്കൾ എന്ന് സ്തുതിക്കുന്നത്. വേദയജ്ഞങ്ങളിൽ ഹോതാ എന്നത് സമർപ്പണം സ്വീകരിക്കുകയും യജ്ഞം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്ന പുരോഹിതനാണ്. അതുപോലെ പ്രാണ അപാനങ്ങൾ ശരീരത്തിലേക്ക് ആഹാരം സ്വീകരിച്ച് ജഠരാഗ്നിയിലൂടെ അതിനെ ദഹിപ്പിക്കുകയും, രൂപപ്പെടുന്ന പോഷകങ്ങളെ ശരീരത്തിലെ ഓരോ അവയവത്തിനും ദാനമായി നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. തങ്ങൾക്കായി ഒന്നും സൂക്ഷിക്കാതെ മുഴുവൻ ശരീരത്തെയും പോഷിപ്പിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന കാവൽക്കാരെപ്പോലെയാണ് അവ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ശരീരം ഉറങ്ങുമ്പോഴും ഈ ജീവശക്തികൾ ഇടവിടാതെ ജാഗരിച്ചുകൊണ്ട് ജീവിതത്തെ താങ്ങുന്നു. ഈ നിസ്വാർത്ഥമായ പ്രവർത്തനം കൊണ്ടാണ് അവയെ “ഹോതാക്കൾ” എന്നും, ദൈവാനുഭവത്തിലേക്ക് വഴി ഒരുക്കുന്നതിനാലാണ് “ദൈവ്യാ” എന്നും വിളിക്കുന്നത്.

മന്ത്രം ഈ ജീവശക്തികളെ “सुजिह्वा (സുജിഹ്വാ)” എന്നും വിളിക്കുന്നു, നല്ല നാവുള്ളവ, മാധുര്യം നൽകുന്നവ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ. ഇവിടെ നാവ് എന്നത് ശരീരാവയവത്തെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല; മനുഷ്യന്റെ സംസാരം, മനോഭാവം, പ്രകടനം എന്നിവയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രാണ അപാന ശക്തികൾ സമതുലിതമായിരിക്കുമ്പോൾ മനസ്സ് ശാന്തമാകുന്നു; കോപവും ചിടിച്ചിലും കുറയുന്നു; സംസാരം മൃദുവും മധുരവുമാകുന്നു. ജീവശക്തിയുടെ കുറവോ അസന്തുലിതാവസ്ഥയോ മനുഷ്യനെ കടുത്ത വാക്കുകളിലേക്കും ക്രമരഹിതമായ പെരുമാറ്റത്തിലേക്കും നയിക്കാം. അതിനാൽ നല്ല സംസാരവും സമതുലിതമായ സ്വഭാവവും ജീവശക്തിയുടെ ആരോഗ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്ന് ഈ മന്ത്രം സൂക്ഷ്മമായി ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

തുടർന്ന് മന്ത്രം ഇവയെ “कवी (കവീ)” ജ്ഞാനമുള്ളവരും ദൂരദർശികളുമായവരായി വിളിക്കുന്നു. വേദപരമ്പരയിൽ “കവി” എന്നത് കവിത രചിക്കുന്നവനെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല; ആഴത്തിലുള്ള സത്യത്തെ തിരിച്ചറിയുന്ന തത്ത്വദർശിയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. പ്രാണ അപാന ശക്തികൾ ക്രമത്തിലായിരിക്കുമ്പോൾ ബുദ്ധി മൂർച്ചയാകുകയും ചിന്ത വ്യക്തത നേടുകയും മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിലൂടെ മനുഷ്യന് തത്ത്വസത്യങ്ങളെ അനുഭവിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ് ലഭിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഈ ജീവശക്തികൾ ശരീരത്തിന് മാത്രമല്ല, ജ്ഞാനത്തിനും ആത്മീയബോധത്തിനും അടിസ്ഥാനമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ഈ ദൈവിക ജീവശക്തികളെയാണ് മന്ത്രം ചൊല്ലുന്നവൻ “उप ह्वये (ഉപ ഹ്വയേ)” “ഞാൻ വിളിക്കുന്നു, അപേക്ഷിക്കുന്നു” എന്ന് പറയുന്നത്. ഇത് പുറത്തുനിന്ന് പുതുതായി എന്തെങ്കിലും ലഭിക്കേണ്ട ശക്തിയെ വിളിക്കുന്നതല്ല; നമ്മിൽ ഇതിനകം നിലനിൽക്കുന്ന ജീവശക്തികളെ ബോധപൂർവ്വം ഉണർത്തുകയും അവയെ ക്രമപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യണമെന്നുള്ള ആന്തരിക പ്രാർത്ഥനയാണ്. മനുഷ്യൻ തന്റെ ജീവചലനങ്ങളുടെ പവിത്രതയും പ്രാധാന്യവും തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അവയെ ദൈവലക്ഷ്യത്തോടെ ഉപയോഗിക്കണം എന്നതാണ് ഈ ആഹ്വാനത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം.

ഈ ആഹ്വാനത്തിന്റെ അന്തിമലക്ഷ്യം “यज्ञं नो यक्षतामिमम् (യജ്ഞം നോ യക്ഷതാമിമം)” എന്ന മന്ത്രഭാഗത്തിൽ പ്രകടമാകുന്നു. ഇവിടെ “യജ്ഞം” എന്നത് ബാഹ്യമായ യജ്ഞമല്ല; ജീവൻ ദൈവവുമായി സംഗമിക്കാൻ നടത്തുന്ന ആന്തരികയാത്രയാണ്. പ്രാണ അപാന ശക്തികൾ ഈ യജ്ഞം പൂർത്തിയാക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങളായിരിക്കണം എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. യോഗപരമ്പര പ്രകാരം ജീവശക്തികൾ ക്രമത്തിലായി ഉണരുമ്പോൾ കുണ്ഡലിനിശക്തി സുഷുമ്നാനാഡിയിലൂടെ മുകളിലേക്ക് ഉയർന്ന് ശിരസ്സിന്റെ ഉന്നതസ്ഥാനത്തുള്ള ദൈവികബോധവുമായി സംഗമിക്കുന്നു. ഇതിനെ രഹസ്യഭാഷയിൽ “ജീവനും പരമാത്മാവും ഒന്നാകുക”, “പാർവതിയും പരമനും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം” എന്നിങ്ങനെ രൂപകമായി വിവരിക്കുന്നു.

അതിനാൽ ഈ മന്ത്രം ജീവന്റെ പവിത്രതയും, പ്രാണ അപാന ശക്തികളുടെ ആഴത്തിലുള്ള ദൈവികപ്രവർത്തനവും, അവയിലൂടെ നടക്കുന്ന ആത്മീയഉയർച്ചയും വിശദീകരിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ തന്റെ ജീവശക്തികളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അവയെ ക്രമപ്പെടുത്തി, ജീവിതത്തെ യജ്ഞമയമായ സമർപ്പണമായി മാറ്റുമ്പോൾ, അവ ശരീരാരോഗ്യത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിന്റെ വ്യക്തതയിലേക്കും അവിടെ നിന്ന് ദൈവസംഗമത്തിലേക്കും അവനെ നയിക്കുന്ന ദൈവിക ഹോതാക്കളായി മാറുന്നു എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള ആത്മീയസന്ദേശം.

ഉപസംഹാരം:

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യശരീരത്തിനുള്ളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രാണൻ അപാനൻ എന്നീ ജീവശക്തികൾ വെറും ശരീരശാസ്ത്രപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കാരണങ്ങൾ മാത്രമല്ല; മനുഷ്യനെ ദൈവലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്ന ദൈവിക ഹോതാക്കളാണ് എന്ന് ആഴത്തിൽ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ആഹാരം സ്വീകരിച്ച് ജഠരാഗ്നിയിലൂടെ ദഹിപ്പിക്കുകയും അതിന്റെ പോഷകങ്ങളെ ശരീരത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലേക്കും നിസ്വാർത്ഥമായി വിതരണം ചെയ്ത് ശരീരത്തെ പോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ ജീവശക്തികൾ ശരീരത്തിന്റെ കാവൽക്കാരായി ഇടവിടാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അവയുടെ സമതുലിതമായ പ്രവർത്തനമാണ് മനഃശാന്തി, മധുരമായ സംസാരം, സദ്ഗുണം, ചിടിച്ചിലില്ലാത്ത സ്വഭാവം എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നത്. അതുപോലെ ബുദ്ധിയെ വ്യക്തതയുള്ളതാക്കുകയും ചിന്തയെ ആഴപ്പെടുത്തുകയും മനുഷ്യനെ തത്ത്വസത്യങ്ങളെ അനുഭവിച്ചറിയുന്ന ജ്ഞാനനിലയിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ പ്രാണ അപാനങ്ങൾ ശരീരാരോഗ്യത്തിന് മാത്രമല്ല, മാനസികവും ആത്മീയവുമായ വളർച്ചയ്ക്കും അടിസ്ഥാനമാണ്. ഈ ജീവശക്തികളെ ബോധപൂർവ്വം ക്രമപ്പെടുത്തി, ജീവിതത്തെ യജ്ഞമയമായ ദൈവസംഗമയാത്രയാക്കി മാറ്റുമ്പോൾ, അവ കുണ്ഡലിനിയുടെ ഉണർവിനും ആന്തരികഉയർച്ചയ്ക്കും വഴിയൊരുക്കുകയും ഒടുവിൽ ജീവനെ പരമാത്മാവുമായി ഒന്നിപ്പിക്കുന്ന ദൈവികസാധനങ്ങളായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ളതും സമഗ്രവുമായ ബോധനം.