सुसमिद्धो न आ वह देवाँ अग्ने हविष्मते ।
होतः पावक यक्षि च ॥ १ ॥

സുസമിദ്ധോ ന ആ വഹ ദേവാം അഗ്നേ ഹവിഷ്മതേ ।
ഹോതഃ പാവക യക്ഷി ച ॥ 1 ॥

പദാർത്ഥം:

सुसमिद्धः (സുസമിദ്ധഃ): നന്നായി ജ്വലിക്കുന്നവൻ, അത്യധികം പ്രകാശത്തോടെ പ്രഭയോടെ നിലകൊള്ളുന്നവൻ. ഇവിടെ “സുസമിദ്ധഃ” എന്നത് ദൈവം നമ്മുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ജ്ഞാനപ്രകാശമായി നന്നായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് ജ്വലിക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മുൻമന്ത്രത്തിൽ വന്ന “ജജ്ഞാനഃ” എന്ന ആശയത്തോട് സമാനമായി, ദൈവം ഉള്ളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് ആത്മബോധവും ജാഗ്രതയും ഉണർത്തുന്ന അവസ്ഥയെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഹൃദയത്തിൽ ദൈവികപ്രകാശം നന്നായി തെളിയുമ്പോൾ അജ്ഞാനം നീങ്ങുകയും ദൈവികഗുണങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി വളരാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.

नः (നഃ): നമുക്ക്, നമുക്കുവേണ്ടി. ഇത് വ്യക്തിപരമായ ക്ഷേമത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രാർത്ഥന മാത്രമല്ല; എല്ലാവരുടെയും ആത്മീയ പുരോഗതിക്കായുള്ള പ്രാർത്ഥന കൂടിയാണ്. ദൈവാനുഗ്രഹം തനിക്കു മാത്രമല്ല, സമൂഹമൊട്ടാകെ വ്യാപിക്കണമെന്ന വിശാലമായ മനോഭാവമാണ് ഇത് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത്.

आ (ആ): ഇവിടെ, നമ്മുടെ അടുക്കൽ, നമ്മെ ലക്ഷ്യമാക്കി. ദൈവാനുഗ്രഹം ദൂരെയല്ലാതെ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് വന്ന് നിലനിൽക്കണമെന്നതാണ് ഇതിന്റെ സൂചന. ദൈവികഗുണങ്ങൾ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ നേരിട്ട് പ്രകടമാകണമെന്നുള്ള പ്രാർത്ഥനയാണ് ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്.

वह (വഹ): വിളിച്ചുകൊണ്ടുവരുക, നേടിക്കൊടുക്കുക, കൊണ്ടുവരുക. ദൈവം മനുഷ്യനെ ഉന്നതഗുണങ്ങളിലേക്കു നയിക്കുന്നവനാണ്. നമ്മുടെ പരിശ്രമത്തോടൊപ്പം ചേർന്ന് ദൈവികസമ്പത്തുകളും സദ്ബോധവും നമ്മുടെ ഉള്ളിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് സ്ഥാപിക്കണമെന്നതാണ് ഈ പദത്തിന്റെ അന്തർഭാവം.

देवान् (ദേവാൻ): ദൈവികഗുണങ്ങൾ, പ്രകാശമാനമായ സ്വഭാവങ്ങൾ, ദേവന്മാർ. “ദേവ” എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാന അർത്ഥം “കൊടുക്കുന്നവൻ” എന്നതാണ്. നൽകാനുള്ള സ്വഭാവം, നിസ്വാർത്ഥമായ മനോഭാവം, ഉന്നതമായ ധാർമ്മികത എന്നിവയാണ് ദൈവികഗുണങ്ങളുടെ അടയാളങ്ങൾ. ദൈവികപ്രകാശം ഉള്ളിൽ വളരുമ്പോൾ ഇത്തരം ഗുണങ്ങളും വളരുന്നു.

अग्ने (അഗ്നേ): അഗ്നിയേ! പ്രകാശമയനായ ദൈവമേ! മുന്നിൽ നിന്ന് വഴികാട്ടുന്നവനേ! ഇവിടെ അഗ്നി എന്നത് വെറും ഭൗതിക അഗ്നിയെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല. ജ്ഞാനത്തെ ഉണർത്തുകയും മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും മനുഷ്യനെ ഉയർച്ചയുടെ പാതയിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ദൈവികശക്തിയെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. എല്ലാ ദൈവികവളർച്ചയ്ക്കും മുന്നോടിയായി നിലകൊള്ളുന്നതിനാലാണ് “അഗ്നേ” എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

हविष्मते (ഹവിഷ്മതേ): ഹവിസുള്ളവന്; സമർപ്പണബോധമുള്ളവന്; ദാനമനോഭാവമുള്ളവന്. “ഹവിസ്” എന്നത് യജ്ഞത്തിൽ സമർപ്പിക്കുന്ന വസ്തുവാണ്. ആന്തരികമായ അർത്ഥത്തിൽ ഇത് ത്യാഗം, പങ്കുവെക്കൽ, ദാനം എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സ്വാർത്ഥത മാത്രം ലക്ഷ്യമാക്കാതെ മറ്റുള്ളവർക്കുവേണ്ടി നൽകിയും പങ്കുവെച്ചും ജീവിക്കുന്നവരിലാണ് ദൈവികഗുണങ്ങൾ വളരുന്നത്. നൽകി കഴിഞ്ഞ് ശേഷിക്കുന്നതിനെ അനുഭവിക്കുന്ന മനോഭാവം മനുഷ്യനെ ഭോഗവാഞ്ഛയിൽ നിന്ന് ഉയർത്തി ദൈവികനിലയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.

होतः (ഹോതഃ): വിളിക്കുന്നവൻ, ബന്ധിപ്പിക്കുന്നവൻ, ദൈവികനില നൽകുന്നവൻ. ദൈവം മനുഷ്യനെ ഉന്നതമായ ജീവിതവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നവനാണ്. അവൻ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന സദ്ബോധങ്ങളെ ഉണർത്തി, ദൈവികബോധത്തിന് അർഹരായവരാക്കി മാറ്റുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം “ഹോതാ” എന്ന് സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നത്.

पावक (പാവക): ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവൻ, പവിത്രമാക്കുന്നവൻ. ദൈവസാന്നിധ്യം മനസ്സിലെ അശുദ്ധികളായ അജ്ഞാനം, സ്വാർത്ഥത, കാമം, ക്രോധം തുടങ്ങിയവയെ നീക്കി ജീവിതത്തെ പവിത്രമാക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ ദൈവത്തോട് അടുക്കുന്നത്രയും അവന്റെ ഉള്ളും ജീവിതവും കൂടുതൽ കൂടുതൽ ശുദ്ധമാകുന്നു.

यक्षि (യക്ഷി): ബന്ധിപ്പിച്ചുതരണമേ, ചേർത്തരുളണമേ, കൂടെയുണ്ടാകണമേ. ഇത് ദൈവത്തോടുള്ള അടുത്ത ബന്ധത്തിനായുള്ള പ്രാർത്ഥനയാണ്. മനുഷ്യനെ നല്ലവനാക്കി മാറ്റുന്നതു മാത്രമല്ല, ദൈവികസംഗത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും വേണമെന്നതാണ് ഇതിന്റെ അന്തർഭാവം. ദൈവത്തോടുള്ള ബന്ധം എത്ര വർധിക്കുന്നുവോ അത്രയും ജീവിതം പവിത്രമാകുന്നു; ജീവിതം പവിത്രമാകുന്നതനുസരിച്ച് ദൈവസാന്നിധ്യവും കൂടുതൽ വർധിക്കുന്നു. ഇവ രണ്ടിനും പരസ്പരവളർച്ചയുണ്ട്.

च (ച): കൂടാതെ, എന്നും. ദൈവം ദൈവികഗുണങ്ങൾ നൽകുന്നതിൽ മാത്രം നിൽക്കാതെ, നമ്മെ തന്നോടും ബന്ധിപ്പിച്ചുതരണമെന്ന അധികപ്രാർത്ഥനയാണ് ഇത് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത്. അതായത്, ദൈവികഗുണവും ദൈവസംഗവും രണ്ടും ചേർന്നാണ് ജീവിതത്തെ പൂർണ്ണമാക്കുന്നത്.

വ്യാഖ്യാനം:

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിൽ ദൈവികപ്രകാശം എങ്ങനെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് മനുഷ്യനെ ദൈവികജീവിതത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നു എന്നത് ആഴത്തിൽ വിശദീകരിക്കുന്നു. ഈ മന്ത്രത്തിൽ അഗ്നി എന്ന നാമത്തിൽ വിളിക്കപ്പെടുന്ന ദൈവത്തെ, പുറമേയുള്ള തീയെന്ന നിലയിൽ അല്ലാതെ ഉള്ളിനെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന പരമശക്തിയായി സ്തുതിക്കുന്നു.

“सुसमिद्धः (സുസമിദ്ധഃ)” എന്ന പദം ദൈവം നന്നായി ജ്വലിക്കുന്ന ദീപംപോലെ നമ്മുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ജ്ഞാനപ്രകാശമായി പ്രകാശിക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അജ്ഞാനം, ആശയക്കുഴപ്പം, മനസ്സിലെ ഇരുട്ട് എന്നിവ നീക്കി ഉള്ളിനെ ഉണർത്തുന്ന ആ ദൈവികപ്രകാശമാണ് മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ തുടക്കം. ഹൃദയത്തിൽ ദൈവത്തിന്റെ പ്രകാശം ഉദിക്കുമ്പോൾ അതോടൊപ്പം ഉന്നതമായ ചിന്തകളും സദ്ഗുണങ്ങളും സ്വാഭാവികമായി വിരിയാൻ തുടങ്ങുന്നു.

അതുകൊണ്ടാണ് മന്ത്രം “नः आ वह (നഃ ആ വഹ)” “ഞങ്ങൾക്കായി കൊണ്ടുവരണമേ” എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത്. ഇത് വ്യക്തിപരമായ ആഗ്രഹമല്ല; മനുഷ്യസമൂഹം മുഴുവൻ ദൈവികപ്രകാശത്താൽ നിറയണമെന്ന വിശാലമായ പ്രാർത്ഥനയാണ്. ദൈവാനുഗ്രഹം ദൂരെയല്ലാതെ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ തന്നെയായി പ്രകടമായി നിലനിൽക്കണമെന്നതാണ് ഈ വാക്കുകളുടെ ആഴത്തിലുള്ള ഭാവം.

“देवान् (ദേവാൻ)” എന്ന പദം ഇവിടെ വെറും ദേവന്മാരെ മാത്രമല്ല, ദൈവികഗുണങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. “देवो दानात् (ദേവോ ദാനാത്)” കൊടുക്കുന്ന സ്വഭാവം കൊണ്ടാണ് ദേവൻ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു എന്ന നിരുക്ത ആശയപ്രകാരം, ദൈവികജീവിതത്തിന്റെ അടയാളം സ്വാർത്ഥതയല്ല, ദാനവും പങ്കുവെക്കലുമാണ്. കരുണ, ത്യാഗം, ധാർമ്മികത, പരിവ്, സഹായം തുടങ്ങിയ ഉന്നതഗുണങ്ങൾ ഉള്ളിൽ വളരുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ ദൈവികനിലയിലേക്ക് ഉയരുന്നു. അതിനാൽ ദൈവത്തോട്, “ഞങ്ങളുടെ ഉള്ളിൽ ഇത്തരം ദൈവികഗുണങ്ങൾ വളർത്തിത്തരണമേ” എന്നാണ് മന്ത്രം പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത്.

ദൈവത്തെ “अग्ने (അഗ്നേ)” എന്ന് വിളിക്കുന്നത് വളരെ അർത്ഥവത്താണ്. അഗ്നി എന്നത് വെറും ഭൗതിക തീയല്ല; മനുഷ്യനെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്ന പ്രകാശം, ജ്ഞാനത്തെ ഉണർത്തുന്ന ശക്തി, ജീവിതത്തെ ഉയർച്ചയുടെ പാതയിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ദൈവികശക്തി എന്നിവയാണ്. എല്ലാ ദൈവികവളർച്ചയ്ക്കും മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നതിനാലാണ് അദ്ദേഹം അഗ്നി എന്ന് സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നത്.

ഈ മന്ത്രത്തിൽ “हविष्मते (ഹവിഷ്മതേ)” എന്ന പദത്തിന് വളരെ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഹവിസ് യജ്ഞത്തിൽ സമർപ്പിക്കുന്ന വസ്തുവാണെങ്കിലും, ആന്തരികമായ അർത്ഥത്തിൽ അത് സമർപ്പണബോധം, ത്യാഗം, പങ്കുവെക്കൽ, ദാനം എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സ്വാർത്ഥത മാത്രം ലക്ഷ്യമാക്കി ജീവിക്കുന്നവരിൽ ദൈവികഗുണങ്ങൾ വളരുകയില്ല; മറ്റുള്ളവർക്കുവേണ്ടി നൽകുകയും പങ്കുവെച്ച് ജീവിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മനോഭാവമാണ് മനുഷ്യനെ ഉയർത്തുന്നത്. നൽകി കഴിഞ്ഞ് ശേഷിക്കുന്നതിനെ അനുഭവിക്കുന്നതാണ് ദേവന്മാരുടെ സ്വഭാവമെന്ന് വ്യാഖ്യാനഗ്രന്ഥങ്ങൾ പറയുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള ഭോഗവാഞ്ഛയെ അതിജീവിച്ചുള്ള ജീവിതമാണ് ദൈവികവളർച്ചയുടെ അടിത്തറയായി മാറുന്നത്.

തുടർന്ന് ദൈവത്തെ “होतः (ഹോതഃ)” എന്നും “पावक (പാവക)” എന്നും വിളിക്കുന്നു. “ഹോതാ” എന്നത് മനുഷ്യനെ ദൈവികബോധവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നവൻ, സദ്ബോധങ്ങളെ ഉണർത്തുന്നവൻ എന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. “പാവക” എന്നത് പവിത്രമാക്കുന്നവൻ എന്നർത്ഥമാണ്. ദൈവാനുഗ്രഹം മനസ്സിലെ അശുദ്ധികളായ സ്വാർത്ഥത, കാമം, ക്രോധം, അജ്ഞാനം എന്നിവ നീക്കി ജീവിതത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ ദൈവത്തോട് അടുക്കുന്നത്രയും അവന്റെ ഉള്ളും കൂടുതൽ കൂടുതൽ പവിത്രമാകുന്നു.

ഇതിന്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയായി മന്ത്രം “यक्षि च (യക്ഷി ച)” എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. “ഞങ്ങളെ നിന്നോടു ബന്ധിപ്പിച്ചരുളണമേ.” ദൈവം നമുക്ക് നല്ല ഗുണങ്ങൾ മാത്രം നൽകാതെ, തന്നോടുതന്നെ അടുത്ത ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചുതരണമെന്ന ആഴത്തിലുള്ള ആത്മീയമായ ആഗ്രഹമാണ് ഇതിൽ പ്രകടമാകുന്നത്. ദൈവത്തോടുള്ള അടുപ്പം എത്ര വർധിക്കുന്നുവോ അത്രയും ജീവിതം പവിത്രമാകുന്നു; ജീവിതം എത്ര പവിത്രമാകുന്നുവോ അത്രയും ദൈവസാന്നിധ്യവും വർധിക്കുന്നു. ഇവ രണ്ടും പരസ്പരം വളർത്തുന്ന സത്യങ്ങളാണ്.

അതിനാൽ ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ആകെ സന്ദേശം എന്തെന്നാൽ ദൈവം നമ്മുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ജ്ഞാനപ്രകാശമായി പ്രകാശിച്ച്, ദാനവും ത്യാഗവും നിറഞ്ഞ ദൈവികഗുണങ്ങൾ വളർത്തി, നമ്മെ ശുദ്ധീകരിച്ച്, അവസാനം തന്നോടു ചേർന്ന പവിത്രമായ ജീവിതത്തിലേക്ക് ഉയർത്തണമെന്നതാണ്. ഇത് വെറും സ്തുതിയല്ല; മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനിലയിൽ നിന്ന് ദൈവികനിലയിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ആഴത്തിലുള്ള ആത്മീയപ്രാർത്ഥനയാണ്.

ഉപസംഹാരം

ഈ മന്ത്രം ദൈവത്തെ അഗ്നിയായി, ജ്ഞാനപ്രകാശമായും ജീവിതത്തെ ഉയർത്തുന്ന ദൈവികശക്തിയായും സ്തുതിക്കുന്നു. ദൈവം നമ്മുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ നന്നായി പ്രകാശിക്കുമ്പോൾ അജ്ഞാനം നീങ്ങി ദൈവികഗുണങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി വളരാൻ തുടങ്ങുന്നു. “ദേവ” എന്നത് കൊടുക്കുന്ന സ്വഭാവമുള്ളവൻ എന്നതുപോലെ, ദാനം, ത്യാഗം, പങ്കുവെക്കൽ, നിസ്വാർത്ഥജീവിതം എന്നിവ മനുഷ്യനെ ഭോഗവാഞ്ഛയിൽ നിന്ന് ഉയർത്തി ദൈവികനിലയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. സമർപ്പണബോധത്തോടെ ജീവിക്കുന്നവർക്ക് ദൈവം ഉന്നതഗുണങ്ങളും സദ്ബോധങ്ങളും നൽകി, അവരെ ആന്തരികമായി പവിത്രമാക്കുന്നു.

മനുഷ്യനെ ദൈവികബോധവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഹോതാവായും, മനസ്സിലെ അശുദ്ധികളെ നീക്കുന്ന പാവകനായും നിലകൊള്ളുന്ന ദൈവം, നമ്മെ നല്ലവരാക്കി മാറ്റുന്നതിൽ മാത്രം നിൽക്കാതെ തന്നോടുതന്നെ അടുത്ത ബന്ധത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ദൈവത്തോടുള്ള അടുപ്പം ജീവിതത്തെ കൂടുതൽ പവിത്രമാക്കുന്നു; ജീവിതത്തിന്റെ പവിത്രത വീണ്ടും ദൈവസാന്നിധ്യത്തെ വർധിപ്പിക്കുന്നു.

ഇങ്ങനെ ദൈവികപ്രകാശം, ദൈവികഗുണങ്ങളുടെ വളർച്ച, ദാനമനോഭാവം, ഹൃദയശുദ്ധി, ദൈവസംഗം എന്നിവ പരസ്പരം വളർത്തുന്ന ആത്മീയസത്യങ്ങളാണെന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്തി, മനുഷ്യനെ ദൈവത്തോടൊന്നിച്ച പവിത്രമായ ദൈവികജീവിതത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ആഴത്തിലുള്ള പ്രാർത്ഥനയായി ഈ മന്ത്രം നിലകൊള്ളുന്നു.