आश्रुत्कर्ण श्रुधी हवं नू चिद्दधिष्व मे गिरः ।
इन्द्र स्तोममिमं मम कृष्वा युजश्चिदन्तरम् ॥ ९ ॥

ആശ്രുത്കർണ ശ്രുധീ ഹവം നൂ ചിദ്ദധിഷ്വ മേ ഗിരഃ ।
ഇന്ദ്ര സ്തോമമിമം മമ കൃഷ്വാ യുജശ്ചിദന്തരम् ॥ 9 ॥

പദാർത്ഥം:

आश्रुत्कर्ण (ആശ്രുത്കർണ) എല്ലാം കേൾക്കുന്ന ചെവിയുള്ളവൻ, നന്നായി ശ്രദ്ധിക്കുന്നവൻ. ഇവിടെ ഈശ്വരനെയോ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച ഉയർന്ന ബോധമുള്ളവനെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ പുറമേയുള്ള വാക്കുകൾ മാത്രമല്ല, ഉള്ളിലെ ചിന്തകളും ഈശ്വരൻ അറിയുന്നു. കൂടാതെ, മനുഷ്യനും ദൈവിക പ്രേരണയും ധർമ്മമാർഗത്തിലുള്ള ഉപദേശങ്ങളും സത്യസന്ധമായി കേൾക്കണം എന്ന ആശയവും ഇതിലുണ്ട്.

श्रुधी (ശ്രുധീ) കേൾക്കുക, ശ്രദ്ധിച്ച് ശ്രവിക്കുക. ഇത് ആജ്ഞയുടെയോ അപേക്ഷയുടെയോ രൂപത്തിലുള്ള പദമാണ്. ഈശ്വരൻ ജീവിയോട്, “എന്റെ വിളിയും പ്രേരണയും അവഗണിക്കാതെ കേൾക്കുക” എന്ന് പറയുന്നതിനെ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ജീവിതത്തിൽ നല്ല മാർഗനിർദേശം കേട്ട് സ്വീകരിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

हवम् (ഹവം) വിളി, ആഹ്വാനം, ദൈവിക വിളി. ഇവിടെ “ഹവം” എന്നത് യജ്ഞത്തിലെ ആഹ്വാനത്തെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല. ഈശ്വരൻ മനുഷ്യനെ ധർമ്മത്തിലേക്കും ജ്ഞാനത്തിലേക്കും സന്മാർഗത്തിലേക്കും വിളിക്കുന്ന ദൈവിക പ്രേരണയായും ഇതിനെ മനസ്സിലാക്കാം. ആ വിളി സ്വീകരിച്ച് അതനുസരിച്ച് ജീവിക്കുന്നതാണ് ആത്മീയ പുരോഗതിയുടെ തുടക്കം.

नु (നു) ഉടൻ, വേഗത്തിൽ, ഇപ്പോൾ തന്നെ. ഈശ്വരോപദേശം താമസമില്ലാതെ സ്വീകരിക്കണം എന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. നല്ല പ്രവൃത്തിയോ ജ്ഞാനമാർഗമോ പിന്നേക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കാതെ ഉടൻ ജീവിതത്തിൽ പ്രാവർത്തികമാക്കണം എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ഭാവം.

चित् (ചിത്) നിശ്ചയമായും, ഉറപ്പോടെ, സത്യമായി. സംശയമില്ലാതെ സ്വീകരിക്കുന്നതും ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നതും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈശ്വരമാർഗത്തിലും വേദമാർഗത്തിലുള്ള ജീവിതത്തിലും തളരാത്ത മനോഭാവം വളർത്തണം എന്ന് ഇത് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

दधिष्व (ദധിഷ്വ) ധരിക്കുക, സ്വീകരിച്ച് സൂക്ഷിക്കുക, നിലനിർത്തുക. ഇവിടെ വേദവാണികളെയോ ഈശ്വരോപദേശങ്ങളെയോ വെറും കേൾവിയായി മാത്രം കാണാതെ മനസ്സിൽ ആഴത്തിൽ പതിപ്പിക്കണം എന്നതാണ് ആശയം. ജ്ഞാനം ജീവിതത്തിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളണം എന്നതിനെ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

मे (മേ) എന്റെ, എന്റേത്. ഇവിടെ ഈശ്വരൻ തന്റെ ഉപദേശങ്ങളെയും അനുഗ്രഹവചനങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യനെ നയിക്കുന്ന ദൈവികജ്ഞാനത്തിന്റെ ഉറവിടം ഈശ്വരൻ തന്നെയാണെന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

गिरः (ഗിരഃ) വാക്കുകൾ, വേദവാണികൾ, ദൈവിക വചനങ്ങൾ. ഇവിടെ “ഗിരഃ” സാധാരണ വാക്കുകളെയല്ല സൂചിപ്പിക്കുന്നത്; വേദങ്ങളിൽ വെളിപ്പെട്ട ജ്ഞാനവചനങ്ങളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അവ മനുഷ്യനെ അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനത്തിലേക്കും ധർമ്മത്തിലേക്കും നയിക്കുന്ന പ്രകാശമാണ്.

इन्द्र (ഇന്ദ്ര) ശക്തനായവൻ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവൻ, പരമൻ. ഇവിടെ “ഇന്ദ്രൻ” ദേവന്മാരുടെ നേതാവിനെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല. ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച് പ്രകാശവും ശക്തിയും അനുഗ്രഹിക്കുന്ന പരമശക്തിയായ ഈശ്വരനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

स्तोमम् (സ്തോമം) സ്തുതി, പുകഴ്ത്തൽ, ഈശ്വരസ്തോത്രം. ഈശ്വരനെ സ്തുതിക്കുന്ന മന്ത്രങ്ങളും ഭക്തിചിന്തകളും മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിനെ ഉയർത്തുന്നു. ഈശ്വരസ്മരണം മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ഈശ്വരനുമായുള്ള അടുപ്പം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

इमम् (ഇമം) ഈ, ഇങ്ങനെ ഉള്ള. ഇവിടെ ഭക്തൻ സമർപ്പിക്കുന്ന പ്രത്യേക സ്തുതിയെയോ പ്രാർത്ഥനയെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. “ഈ സ്തുതി സ്വീകരിക്കണമേ” എന്ന വിനയപൂർവമായ ഭാവം ഇതിലുണ്ട്.

मम (മമ) എന്റെ, എന്റേത്. ഭക്തൻ തന്റെ ഹൃദയപൂർവമായ സ്തുതി ഈശ്വരന് സമർപ്പിക്കുന്നു. ഇത് വ്യക്തിപരമായ ഭക്തിഭാവത്തെയും ഈശ്വരനുമായുള്ള ബന്ധത്തെയും വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

कृष्वा (കൃഷ്വാ) ചെയ്യുക, ഉണ്ടാക്കുക, നിലനിർത്തുക. ഇത് ഈശ്വരനോടുള്ള അപേക്ഷയാണ്. “എന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഈ ഈശ്വരസ്മരണയും സ്തുതിയും ഉറച്ചുനിൽക്കുമാറാക്കണമേ” എന്ന പ്രാർത്ഥന ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

युजः (യുജഃ) കൂട്ടുകാരൻ, സഹായി, എപ്പോഴും കൂടെയുള്ളവൻ. ഈശ്വരൻ മനുഷ്യനെ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കാത്ത നിത്യസഹചാരിയാണെന്ന് ഈ പദം ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. മനുഷ്യൻ ഏകാകിയല്ല; ദൈവികശക്തി എപ്പോഴും അവനോടൊപ്പമുണ്ട്.

अन्तरम् (അന്തരം) സമീപത്ത്, ഉള്ളിൽ, അടുപ്പത്തിൽ. ഈശ്വരനും ഈശ്വരസ്മരണയും മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ വളരെ അടുത്ത സ്ഥാനം നേടണം എന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മറ്റു ആഗ്രഹങ്ങളേക്കാൾ ഈശ്വരസ്മരണം ഉന്നതമായിരിക്കണം എന്നതാണ് ഇതിന്റെ സാരം.

വ്യാഖ്യാനം:

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യൻ ഈശ്വരന്റെ വിളി തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അതിനെ ജീവിതത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായി സ്വീകരിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെ ആഴത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന വേദപ്രാർത്ഥനയാണ്. മനുഷ്യൻ ലോകജീവിതത്തിൽ വിവിധ ആഗ്രഹങ്ങൾ, ചഞ്ചലതകൾ, ഇന്ദ്രിയാകർഷണങ്ങൾ എന്നിവയിൽ കുടുങ്ങിയാണ് ജീവിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് അവന്റെ ഉള്ളിൽ ഉയരുന്ന ദൈവിക പ്രേരണയും ധർമ്മമാർഗത്തിലുള്ള ഉപദേശങ്ങളും പലപ്പോഴും അവഗണിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഈശ്വരൻ മനുഷ്യനെ സ്നേഹത്തോടെ വിളിച്ച്, “എന്റെ ശബ്ദം കേൾക്കുക; എന്റെ പ്രേരണ സ്വീകരിച്ച് ജീവിക്കുക” എന്ന് ഉപദേശിക്കുന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനഭാവം.

“ആശ്രുത്കർണ” എന്ന പദം എല്ലാം കേൾക്കുന്ന ചെവിയുള്ള ഈശ്വരനെയോ ഉന്നതമായ ബോധമുള്ളവനെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ പുറത്തു പറയുന്ന വാക്കുകൾ മാത്രമല്ല, ഉള്ളിന്റെ ആഴത്തിൽ ഉയരുന്ന ചിന്തകളും വികാരങ്ങളും ഈശ്വരൻ അറിയുന്നു. എന്നാൽ ഇതിന്റെ മറുവശം, മനുഷ്യനും ഈശ്വരന്റെ ശബ്ദം കേൾക്കാൻ തയ്യാറായിരിക്കണം എന്നതാണ്. മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ പല ദുഃഖങ്ങളും ആശയക്കുഴപ്പങ്ങളും ദൈവിക ഉപദേശത്തെ അവഗണിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഉണ്ടാകുന്നത് എന്ന് ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

“ശ്രുധീ ഹവം” എന്ന ഭാഗം ഈശ്വരന്റെ വിളി ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഊന്നിപ്പറയുന്നു. “ഹവം” എന്നത് വെറും യജ്ഞത്തിലെ ആഹ്വാനം മാത്രമല്ല; ധർമ്മത്തിനും ജ്ഞാനത്തിനും സന്മാർഗത്തിനുമുള്ള ദൈവിക വിളിയാണ്. മനുഷ്യൻ തന്റെ മനസ്സിന്റെ ചഞ്ചലതയാലും ലോകീയ ആഗ്രഹങ്ങളാലും ഈ വിളി കേൾക്കാതെ പോകുന്നു. ഒരു പിതാവ് മകനോട് നല്ല മാർഗം പറഞ്ഞിട്ടും മകൻ അത് അവഗണിച്ചാൽ ആ ഉപദേശം പ്രയോജനരഹിതമാകുന്നതുപോലെ, ഈശ്വരന്റെ പ്രേരണ അവഗണിക്കുന്നതും മനുഷ്യനെ ദുഃഖത്തിന്റെ വഴിയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. അതിനാൽ “കേൾക്കുക” എന്ന ഈശ്വരവചനം വെറും ശബ്ദം കേൾക്കുക എന്നതല്ല; ആന്തരികമായ ബോധത്തോടെ സ്വീകരിക്കുക എന്നതാണ്.

“നു ചിത് ദധിഷ്വ മേ ഗിരഃ” എന്ന പദങ്ങൾ ഈശ്വരോപദേശങ്ങളെ ഉടൻതന്നെയും ഉറച്ചതായും മനസ്സിൽ നിലനിർത്തേണ്ടതിനെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. നല്ല ചിന്തകളെയും വേദവാണികളെയും പിന്നേക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കാതെ “ഇപ്പോൾ തന്നെ” ജീവിതത്തിൽ പ്രാവർത്തികമാക്കണം എന്നതാണ് “നു” എന്ന പദത്തിന്റെ ഭാവം. “ചിത്” എന്ന പദം അത് ഉറച്ച നിശ്ചയത്തോടെ സ്വീകരിക്കണം എന്ന് പറയുന്നു. “ദധിഷ്വ” എന്നത് വെറും കേട്ടുവയ്ക്കാതെ ആ ജ്ഞാനം മനസ്സിൽ പതിപ്പിച്ച് ജീവിതത്തിന്റെ മാർഗദർശനമാക്കണം എന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. “മേ ഗിരഃ” എന്ന് പറയുമ്പോൾ, ഈശ്വരൻ അനുഗ്രഹിച്ച വേദവാണികൾ മനുഷ്യനെ അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനത്തിലേക്കും ധർമ്മത്തിലേക്കും വിളിക്കുന്ന ദൈവിക വചനങ്ങളാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

മന്ത്രത്തിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗത്തിൽ “ഇന്ദ്ര സ്തോമമിമം മമ” എന്ന് ഭക്തൻ ഈശ്വരനോട് തന്റെ സ്തുതി സമർപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ “ഇന്ദ്ര” ദേവന്മാരുടെ നേതാവിനെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല; ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച് പ്രകാശവും ശക്തിയും അനുഗ്രഹിക്കുന്ന പരമശക്തിയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. “സ്തോമം” ഈശ്വരസ്തുതി, ഭക്തിപൂർവമായ പുകഴ്ത്തൽ, ഈശ്വരസ്മരണം എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ ഈശ്വരനെ സ്തുതിക്കുമ്പോൾ അത് ഈശ്വരനുവേണ്ടി മാത്രം അല്ല; അവന്റെ മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ഉള്ളിനെ ഉയർത്തുകയും ഈശ്വരനുമായുള്ള അടുപ്പം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ആത്മീയസാധനയായും അത് മാറുന്നു.

“ഇമം മമ കൃഷ്വാ” എന്ന പദങ്ങളിൽ ഭക്തൻ, “എന്റെ ഈ സ്തുതി സ്വീകരിച്ച് എന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഈശ്വരസ്മരണം ഉറച്ചുനിൽക്കുമാറാക്കണമേ” എന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇത് ഒരു ബാഹ്യാരാധനയെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല; മനസ്സിന്റെ ആഴത്തിൽ ഈശ്വരനെ കേന്ദ്രമാക്കി ജീവിക്കുന്ന ജീവിതം സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള അപേക്ഷയാണ്.

“യുജഃ ചിത് അന്തരം” എന്നത് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും ആഴമുള്ള ആശയം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. “യുജഃ” നിത്യസഹചാരിയായ ഈശ്വരനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ ലോകത്തിൽ ഏകാകിയായി ജീവിക്കുന്നു എന്ന് കരുതിയാലും ദൈവികശക്തി എപ്പോഴും അവനോടൊപ്പമുണ്ട്. “അന്തരം” ഈശ്വരന് മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ ഏറ്റവും അടുത്ത സ്ഥാനം ലഭിക്കണം എന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മറ്റു ആഗ്രഹങ്ങൾ, വസ്തുക്കൾ, ലോകീയ ആകർഷണങ്ങൾ എന്നിവയെക്കാൾ ഈശ്വരസ്മരണയും ഈശ്വരസ്തുതിയും ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന മൂല്യമായി നിലനിർത്തണം എന്നതാണ് ഇതിന്റെ കേന്ദ്രം.

ഈ മന്ത്രം ഒരു സാധാരണ സ്തുതി മാത്രമല്ല; മനുഷ്യനെ ആന്തരിക പരിവർത്തനത്തിന് തയ്യാറാക്കുന്ന ആത്മീയ വിളിയാണ്. ഈശ്വരന്റെ വിളി കേട്ട്, വേദജ്ഞാനം മനസ്സിൽ പതിപ്പിച്ച്, ഈശ്വരസ്മരണയെ ജീവിതത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായി സ്വീകരിച്ചാൽ മാത്രമേ മനുഷ്യന് കാമം, അഹങ്കാരം, അസൂയ, അജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ ആന്തരിക ശത്രുക്കളെ ജയിക്കാൻ കഴിയൂ. സത്കർമ്മങ്ങളിൽ നിലകൊണ്ട് ധർമ്മമയമായ ജീവിതം നയിക്കാനും ഉയർന്ന ആത്മീയനില കൈവരിക്കാനും കഴിയും.

അതിനാൽ, ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രസന്ദേശം: “ഓ പരമനേ! അങ്ങയുടെ ദൈവിക വിളി ഞങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കാനുള്ള മനഃപക്വത നൽകണമേ; വേദവാണികളെ ഞങ്ങളുടെ ഉള്ളിൽ നിലനിർത്തണമേ; അങ്ങയുടെ സ്തുതിയും സ്മരണയും ഞങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും അടുത്തതും ഉന്നതവുമായ സമ്പത്തായി മാറുമാറാക്കണമേ; നിത്യസഹചാരിയായി നിന്ന് ധർമ്മവും ജ്ഞാനവും നിറഞ്ഞ ഉന്നത ജീവിതത്തിലേക്ക് ഞങ്ങളെ നയിക്കണമേ” എന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യനെ ഈശ്വരവിശ്വാസം, ഭക്തി, മനോനിയന്ത്രണം, ആത്മീയബോധം എന്നിവ നിറഞ്ഞ ജീവിതത്തിലേക്ക് പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ആഴമുള്ള വേദമാർഗനിർദേശമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ഉപസംഹാരം:

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉയർച്ച ഈശ്വരന്റെ വിളി തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, അവൻ നൽകിയ ജ്ഞാനം മനസ്സിൽ നിലനിർത്തി ജീവിക്കുന്നതിലാണ് എന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ഈശ്വരൻ എല്ലാം അറിയുകയും കേൾക്കുകയും ചെയ്യുന്ന നിത്യസഹചാരിയായി മനുഷ്യനെ ധർമ്മത്തിലേക്കും ജ്ഞാനത്തിലേക്കും സന്മാർഗത്തിലേക്കും നിരന്തരം വിളിക്കുന്നു. എന്നാൽ ആ ദൈവിക പ്രേരണ ശ്രദ്ധിച്ച് കേട്ട് സ്വീകരിക്കുകയും, വേദവാണികളെ ഉള്ളിൽ പതിപ്പിക്കുകയും, ഈശ്വരസ്മരണയും ഈശ്വരസ്തുതിയും ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന മൂല്യമായി സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് മനുഷ്യന്റെ കടമയാണ്. ഇങ്ങനെ ഈശ്വരനെ ജീവിതത്തിന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത ആധാരമായി സ്വീകരിച്ചാൽ മാത്രമേ കാമം, അഹങ്കാരം, അജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ ആന്തരിക ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച് മനശ്ശുദ്ധി, സത്കർമ്മം, ധർമ്മനിഷ്ഠ, ആത്മീയ ഉയർച്ച എന്നിവ നിറഞ്ഞ ജീവിതം നേടാൻ കഴിയൂ. അതിനാൽ, “ഈശ്വരന്റെ വിളി തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ജ്ഞാനം ഉള്ളിൽ നിലനിർത്തി, ഈശ്വരസ്മരണയെ ജീവിതത്തിന്റെ കേന്ദ്രമാക്കി ധർമ്മമാർഗത്തിൽ ഞങ്ങളെ നയിക്കണമേ” എന്ന ആഴമുള്ള ഈശ്വരപ്രാർത്ഥനയാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രസാരവും ശാശ്വതമായ ജീവിതമാർഗനിർദേശവും.