एहि स्तोमाँ अभि स्वराभि गृणीह्या रुव ।
ब्रह्म च नो वसो सचेन्द्र यज्ञं च वर्धय ॥ ४ ॥

ഏഹി സ്തോമാൻ അഭി സ്വരാഭി ഗൃണീഹ്യാ രുവ ।
ബ്രഹ്മ ച നോ വസോ സചേന്ദ്ര യജ്ഞം ച വർധയ ॥ 4 ॥

പദാർത്ഥം:

एहि (ഏഹി) വാ, സമീപിക്കുക, അടുത്തുചെല്ലുക. ആചാര്യന്റെ സമീപത്തും ഈശ്വരന്റെ സന്നിധിയിലും ചെന്ന് നിലകൊള്ളുക എന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

स्तोमान् (സ്തോമാൻ) സ്തോത്രങ്ങൾ, സാമഗാനങ്ങൾ. ഈശ്വരനെ പുകഴ്ത്തിപ്പാടുന്ന സാമവേദ മന്ത്രങ്ങളെയും ഭക്തിഗാനങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

अभि (അഭി) പൂർണ്ണമായി, എല്ലാ ദിശകളിലും. പൂർണ്ണ മനസ്സോടും പൂർണ്ണമായ ആത്മസമർപ്പണത്തോടും കൂടി ഈശ്വരസ്തുതി പാടണം എന്ന് പറയുന്നു.

स्वराभि (സ്വരാഭി) ശരിയായ സ്വരത്തോടെ. വേദമന്ത്രങ്ങൾ ക്രമമായ ഉച്ചാരണത്തോടും സംഗീതഭംഗിയോടും കൂടി പാടണം എന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

गृणीहि (ഗൃണീഹി) പാടുക, പുകഴ്ത്തിപ്പറയുക. ഈശ്വരന്റെ മഹിമയെയും വേദജ്ഞാനത്തെയും സ്തുതിച്ചുപറയുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

आ रुव (ആ രുവ) എല്ലാ ദിശകളിലും മുഴങ്ങുമാറാക്കുക, പ്രചരിപ്പിക്കുക. ഈശ്വരമഹിമ ലോകമെങ്ങും വ്യാപിക്കുന്നവിധം അറിയിക്കുക എന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ब्रह्म (ബ്രഹ്മ) വേദജ്ഞാനം, പരമാത്മജ്ഞാനം. ഉന്നതമായ ആത്മീയജ്ഞാനത്തെയും വേദത്തിലുള്ള തത്ത്വജ്ഞാനത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

च (ച) കൂടാതെ,യും. ജ്ഞാനവും കർമ്മവും ഒന്നിച്ച് നിലകൊള്ളണം എന്ന ആശയത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.

नः (നഃ) ഞങ്ങളുടെ, ഞങ്ങൾക്ക്. ഭക്തരുടെ പ്രാർത്ഥനയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

वसो (വസോ) സമ്പന്നനായവൻ, ഉന്നത ഗുണങ്ങളുള്ളവൻ. ഇവിടെ ആത്മീയ സമ്പത്തുള്ള ജിതേന്ദ്രിയനായ മനുഷ്യനെ പ്രശംസിക്കുന്നു.

सच (സച) ചേർത്ത്, ഏകീകരിച്ച്. ജ്ഞാനത്തെയും കർമ്മത്തെയും സംയോജിപ്പിച്ച് നടത്തണം എന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

इन्द्र (ഇന്ദ്ര) ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവൻ. സ്വന്തം മനസ്സിനെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും നിയന്ത്രണത്തിൽ നിർത്തുന്ന ജിതേന്ദ്രിയനായ മനുഷ്യനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

यज्ञं (യജ്ഞം) യാഗം, ധർമ്മകർമ്മം, സത്കർമ്മം. വേദത്തിൽ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ഉന്നതമായ ധർമ്മകർമ്മങ്ങളെയും യജ്ഞജീവിതത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

च (ച) കൂടാതെ,യും. ജ്ഞാനത്തോടൊപ്പം കർമ്മവും അനിവാര്യമാണെന്ന് കാണിക്കുന്നു.

वर्धय (വർധയ) വളർത്തുക, വർധിപ്പിക്കുക. ജ്ഞാനത്തെയും സത്കർമ്മങ്ങളെയും ജീവിതത്തിൽ വളർത്തിയെടുക്കുക എന്നതിനെ പറയുന്നു.

വ്യാഖ്യാനം:

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യനെ ഭക്തി, ജ്ഞാനം, കർമ്മം എന്നീ മൂന്നിനെയും ഏകോപിപ്പിച്ച ആത്മീയ ജീവിതത്തിലേക്ക് പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ ഈശ്വരന്റെ സന്നിധിയിലും ആചാര്യന്റെ സമീപത്തും ചെന്ന് നിലകൊണ്ട്, വേദമന്ത്രങ്ങളും ഈശ്വരമഹിമയും ശരിയായ സ്വരത്തോടും ഭക്തിയോടും കൂടി പാടണം എന്ന് ഈ മന്ത്രം ഉപദേശിക്കുന്നു. “स्तोमान् (സ്തോമാൻ)” എന്ന പദത്തിലൂടെ സാമവേദ മന്ത്രങ്ങളും ഈശ്വരസ്തുതി ഗാനങ്ങളും സൂചിപ്പിക്കുന്നു; “स्वराभि (സ്വരാഭി)” എന്ന പദത്തിലൂടെ അവ ക്രമമായ ഉച്ചാരണത്തോടും സംഗീതഭംഗിയോടും കൂടി പാടേണ്ടതാണെന്ന് ഊന്നിപ്പറയുന്നു. “गृणीहि (ഗൃണീഹി)” എന്നും “आ रुव (ആ രുവ)” എന്നും ഉള്ള പദങ്ങൾ ഈശ്വരന്റെ മഹിമയും വേദജ്ഞാനവും ലോകമെങ്ങും പ്രചരിപ്പിച്ച് അറിയിക്കണം എന്ന് പറയുന്നു.

ഈ മന്ത്രം വെറും ഭക്തിഗാനങ്ങളെ മാത്രം ഉപദേശിക്കുന്നില്ല; മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ ജ്ഞാനവും കർമ്മവും ഒന്നിച്ച് നിലകൊള്ളേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും വ്യക്തമാക്കുന്നു. “ब्रह्म (ബ്രഹ്മ)” എന്നത് വേദജ്ഞാനത്തെയും പരമാത്മജ്ഞാനത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു; “यज्ञं (യജ്ഞം)” എന്നത് ധർമ്മകർമ്മങ്ങളെയും ഉന്നതമായ സത്കർമ്മങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. “सच (സച)” എന്നും “वर्धय (വർധയ)” എന്നും ഉള്ള പദങ്ങൾ ഇവ രണ്ടിനെയും സംയോജിപ്പിച്ച് വളർത്തണം എന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. മനുഷ്യൻ ജ്ഞാനം മാത്രം പഠിച്ച് പ്രവർത്തനരഹിതനായി കഴിഞ്ഞാൽ ആ ജ്ഞാനം പ്രയോജനരഹിതമായിത്തീരും; അതുപോലെ പ്രവർത്തനം മാത്രം ചെയ്ത് ജ്ഞാനമില്ലാതെ കഴിയുകയാണെങ്കിൽ ആ പ്രവർത്തനം ശുദ്ധിയില്ലാത്തതായിത്തീരും. അതിനാൽ ജ്ഞാനവും കർമ്മവും പരസ്പരം സംയോജിച്ചിരിക്കണം എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ഉപദേശം.

ഈ മന്ത്രം ജിതേന്ദ്രിയ ജീവിതത്തിന്റെ ആവശ്യകതയും ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. “इन्द्र (ഇന്ദ്ര)” എന്ന പദത്തിലൂടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച മനുഷ്യനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അവൻ തന്റെ മനസ്സിനെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും നിയന്ത്രണത്തിൽ നിർത്തി, വേദജ്ഞാനത്തെയും ധർമ്മകർമ്മങ്ങളെയും വളർത്തിയെടുക്കണം. പക്ഷിക്ക് രണ്ട് ചിറകുകൾ ആവശ്യമായതുപോലെ, മനുഷ്യന്റെ ആത്മീയ ഉയർച്ചയ്ക്ക് ജ്ഞാനവും കർമ്മവും രണ്ടും അനിവാര്യമാണ്. അവയോടൊപ്പം ഭക്തിയും ചേർന്നാൽ മാത്രമേ പൂർണ്ണമായ ജീവിതം രൂപപ്പെടുകയുള്ളൂ.

അതിനാൽ, ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്ര ആശയം മനുഷ്യൻ ഈശ്വരഭക്തിയോടെ വേദജ്ഞാനം നേടി, അതിനെ സത്കർമ്മങ്ങളുമായി സംയോജിപ്പിച്ച് ജീവിതത്തിൽ പ്രാവർത്തികമാക്കണം എന്നതാണ്. ഭക്തി, ജ്ഞാനം, കർമ്മം എന്നീ മൂന്നിന്റെയും സമതുലിതമായ ഏകീകരണത്തിലാണ് ആത്മീയ പുരോഗതിയും ജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രയോജനവും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്.

ഉപസംഹാരം:

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണമായ ആത്മീയ മാർഗം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. മനുഷ്യൻ ഈശ്വരന്റെ സന്നിധിയിലും ആചാര്യന്റെ മാർഗനിർദേശത്തിലും നിലകൊണ്ട്, വേദമന്ത്രങ്ങളും ഈശ്വരമഹിമയും ഭക്തിയോടും ശരിയായ രീതിയോടും കൂടി പാടണം എന്ന് ഇത് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. അതോടൊപ്പം, ജീവിതത്തിൽ വെറും ഭക്തി മാത്രം മതിയാകില്ല; അതിനോടൊപ്പം വേദജ്ഞാനവും ധർമ്മകർമ്മങ്ങളും ചേർന്നിരിക്കണം എന്നും ഇത് ഊന്നിപ്പറയുന്നു. ജ്ഞാനം പ്രവർത്തനമില്ലാതെ നിലകൊണ്ടാൽ അത് പ്രയോജനരഹിതമാകും; പ്രവർത്തനം ജ്ഞാനമില്ലാതെ നടന്നാൽ അത് ശുദ്ധിയില്ലാത്തതാകും. അതിനാൽ മനുഷ്യൻ തന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രണത്തിൽ നിർത്തി, ജ്ഞാനവും സത്കർമ്മങ്ങളും സമമായി വളർത്തിയെടുക്കണം. പക്ഷിക്ക് രണ്ട് ചിറകുകൾ അനിവാര്യമായതുപോലെ, ആത്മീയ പുരോഗതിക്ക് ജ്ഞാനവും കർമ്മവും രണ്ടും ആവശ്യമാണ്; അവയെ ചലിപ്പിക്കുന്ന ശക്തിയായി ഭക്തി നിലകൊള്ളുന്നു. അതിനാൽ ഭക്തി, ജ്ഞാനം, കർമ്മം എന്നീ മൂന്നിനെയും ഏകോപിപ്പിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ജീവിതമാണ് മനുഷ്യനെ ഉന്നതമായ ആത്മീയ നിലയിലേക്കും ജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രയോജനത്തിലേക്കും നയിക്കുന്നത് എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള ഉപസംഹാരം.