मत्स्वा सुशिप्र मन्दिभिः स्तोमेभिर्विश्वचर्षणे ।
सचैषु सवनेष्वा ॥ ३ ॥

മത്സ്വാ സുശിപ്ര മന്ദിഭിഃ സ്തോമേഭിർവിശ്വചർഷണേ ।
സചൈഷു സവനേഷ്വാ ॥ 3 ॥

പദാർത്ഥം

मत्स्वा (മത്സ്വാ) ആനന്ദത്തിൽ മുഴുകുക, സന്തോഷം അനുഭവിക്കുക, പരവശാവസ്ഥ പ്രാപിക്കുക. ഇവിടെ മനുഷ്യൻ ഈശ്വരസ്തുതിയിലൂടെയും സോമശക്തിയിലൂടെയും അന്തർലീനമായ ആനന്ദാനുഭവം പ്രാപിക്കണം എന്ന് പറയുന്നു. ഇത് ബാഹ്യമായ സുഖമല്ല; അന്തരംഗത്തെ നിറയ്ക്കുന്ന ദൈവികമായ ആനന്ദമാണ്.

सुशिप्र (സുശിപ്ര) മനോഹരമായ താടിയുള്ളവൻ, ഭക്ഷണം നന്നായി ചവച്ച് കഴിക്കുന്നവൻ, ക്രമമായ ശ്വാസനിയന്ത്രണമുള്ളവൻ. “സുശിപ്ര” ശരീരശാസനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഭക്ഷണം നന്നായി ചവച്ച് കഴിക്കുക, ശ്വാസത്തെ ക്രമപ്പെടുത്തുക, പ്രാണായാമം പോലുള്ള ശാസനാപരമായ ജീവിതരീതികൾ പിന്തുടരുക എന്നിവ സോമശക്തി രൂപപ്പെടാനും സംരക്ഷിക്കപ്പെടാനും സഹായിക്കുന്നു.

मन्दिभिः (മന്ദിഭിഃ) ആനന്ദം നൽകുന്നവയാൽ, സന്തോഷം നൽകുന്ന ശക്തികളാൽ, മനശ്ശാന്തി നൽകുന്ന മാർഗങ്ങളാൽ. സോമത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ശാസനാപരമായ ജീവിതം മനുഷ്യന് ശാരീരിക ആരോഗ്യവും മാനസിക സന്തോഷവും നൽകുന്നു. ഈ ആനന്ദമാണ് “മന്ദി” എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.

स्तोमेभिः (സ്തോമേഭിഃ) ഈശ്വരസ്തോത്രങ്ങളാൽ, ഭക്തിഗാനങ്ങളാൽ, ദൈവസ്തുതികളാൽ. ഈശ്വരനെ സ്തുതിക്കുന്ന സ്തോത്രങ്ങൾ മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും സോമശക്തിയെ സംരക്ഷിക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശാസനാപരമായ ജീവിതത്തിൽ ദൈവസ്തുതിയോടുള്ള സ്വാഭാവികമായ ആകർഷണം രൂപപ്പെടുന്നു.

विश्वचर्षणे (വിശ്വചർഷണേ) എല്ലാ മനുഷ്യരെയും ശ്രദ്ധിക്കുന്നവനേ, ലോകത്തിലെ ജീവജാലങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നവനേ, എല്ലാവരെയും ലക്ഷ്യമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്നവനേ. ഇവിടെ ഈശ്വരനെയോ ജാഗ്രത നേടിയ മനുഷ്യനെയോ ലോകത്തിലെ എല്ലാവരുടെയും ക്ഷേമം പരിഗണിക്കുന്ന വിശാലമനസ്കനായ വ്യക്തിയായി സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

सचा (സചാ) കൂടെ, ഒന്നിച്ച്, ഏകീഭവിച്ച്. മനുഷ്യൻ സോമശക്തിയുമായി എപ്പോഴും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കണം എന്ന് ഇത് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

एषु (ഏഷു) ഇവയിൽ, ഈ അവസ്ഥകളിൽ, ജീവിതത്തിന്റെ ഈ ഘട്ടങ്ങളിൽ. ഇവിടെ മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

सवनेषु (സവനേഷു) സവനകാലങ്ങളിൽ, ജീവിതത്തിന്റെ മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളിൽ, ബാല്യം, യൗവനം, വാർദ്ധക്യം എന്നീ അവസ്ഥകളിൽ. വേദത്തിൽ “സവനം” എന്നത് യാഗകാലത്തെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നതല്ല; ജീവിതത്തിന്റെ മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

പ്രഭാത സവനം ബാല്യകാലം

മധ്യാഹ്ന സവനം യൗവനം

സായാഹ്ന സവനം വാർദ്ധക്യം

എല്ലാ ജീവിതഘട്ടങ്ങളിലും സോമശക്തി സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം.

आ (ആ) വരിക, സമീപിക്കുക, ഞങ്ങളോടൊപ്പം നിലനിൽക്കുക. ഈശ്വരനെയോ ദൈവികമായ ആനന്ദത്തെയോ അന്തരംഗത്തിൽ നിലനിർത്തണമെന്നുള്ള പ്രാർത്ഥനയാണിത്.

വ്യാഖ്യാനം

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ ശരീരം, മനസ്സ്, ആത്മാവ് എന്നീ മൂന്നിനെയും ക്രമപ്പെടുത്തുന്ന ഉന്നതമായ ജീവിതശാസനത്തെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. മന്ത്രം പ്രത്യക്ഷത്തിൽ ഈശ്വരനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്ന ഭക്തിഭാഷയാണെങ്കിലും, അതിന്റെ അന്തർലീനമായ അർത്ഥം മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ ജീവശക്തിയായ “സോമശക്തി”യെ സംരക്ഷിക്കുകയും വളർത്തുകയും ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ആത്മീയശാസനത്തെ വിശദീകരിക്കുന്നതാണ്.

“मत्स्वा (മത്സ്വാ)” എന്ന പദത്തിലൂടെ മനുഷ്യൻ ദൈവികമായ ആനന്ദത്തിൽ നിലനിൽക്കണം എന്ന് മന്ത്രം പറയുന്നു. ഇത് സാധാരണ സുഖമല്ല; അന്തരംഗത്തെ ശാന്തിയാലും പൂർണ്ണതയാലും നിറയ്ക്കുന്ന പരമാനന്ദാവസ്ഥയാണ്. ഈ ആനന്ദം പ്രാപിക്കുന്നതിനുള്ള അടിസ്ഥാനമാർഗം ശാസനാപരമായ ജീവിതരീതിയാണെന്ന് “सुशिप्र (സുശിപ്ര)” എന്ന പദം ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ഭക്ഷണം നന്നായി ചവച്ച് കഴിക്കുക, ശരീരത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെ മാനിച്ച് ജീവിക്കുക, ശ്വാസനിയന്ത്രണം പാലിക്കുക, പ്രാണായാമം പോലുള്ള പരിശീലനങ്ങളിലൂടെ ജീവശക്തിയെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ശരീരശാസന തന്നെയാണ് മാനസികശാസനയ്ക്കും ആത്മീയ പുരോഗതിക്കും അടിസ്ഥാനം.

“मन्दिभिः (മന്ദിഭിഃ)” എന്നത് മനുഷ്യന് ആനന്ദവും മനശ്ശാന്തിയും നൽകുന്ന ശക്തികളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ക്രമമായ ഭക്ഷണം, ശാസനാപരമായ ജീവിതം, നിയന്ത്രിതമായ ശ്വാസം, ശുദ്ധമായ ചിന്ത എന്നിവ ശരീരത്തിലും മനസ്സിലും ക്ഷേമം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന സോമശക്തി മനുഷ്യന് ആരോഗ്യം, വ്യക്തത, അന്തർലീനമായ സന്തോഷം എന്നിവ നൽകുന്നു. ഈ ആനന്ദം പുറത്തുനിന്ന് ലഭിക്കുന്നതല്ല; മനുഷ്യനുള്ളിൽ ഉണരുന്ന ദൈവികശക്തിയുടെ പ്രകടനമാണ്.

“स्तोमेभिः (സ്തോമേഭിഃ)” എന്ന പദത്തിലൂടെ ഈശ്വരസ്തോത്രങ്ങളുടെ മഹത്വം എടുത്തുകാണിക്കുന്നു. ഈശ്വരനെ സ്തുതിക്കുന്ന ഭക്തിഗാനങ്ങൾ, വേദമന്ത്രങ്ങൾ, ഈശ്വരസ്മരണം എന്നിവ മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ഉന്നതമായ ചിന്തകൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മനസ്സ് ശുദ്ധമായപ്പോൾ മനുഷ്യൻ സ്വാഭാവികമായി ഈശ്വരസ്മരണയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ശാസനാപരമായ ജീവിതം ഈശ്വരഭക്തിയെ വളർത്തുന്നു; ഈശ്വരഭക്തി വീണ്ടും മനശ്ശാന്തിയും ആനന്ദവും വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഇവ രണ്ടും പരസ്പരം സഹായിക്കുന്ന രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

“विश्वचर्षणे (വിശ്വചർഷണേ)” എന്ന പദം ലോകത്തിലെ എല്ലാവരുടെയും ക്ഷേമം പരിഗണിക്കുന്ന വിശാലമായ മനോഭാവത്തെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. യഥാർത്ഥ ആത്മീയത വ്യക്തിപരമായ ഉയർച്ചയിൽ മാത്രം അവസാനിക്കുന്നില്ല; അത് എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളോടും കരുണ, സ്നേഹം, സംരക്ഷണം, ഉത്തരവാദിത്വബോധം എന്നിവ വളർത്തുന്നു. തന്നിലുള്ള ആനന്ദം കണ്ടെത്തിയ മനുഷ്യൻ മറ്റുള്ളവരുടെ ക്ഷേമവും ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

“सचैषु सवनेष्वा (സചൈഷു സവനേഷ്വാ)” എന്ന ഭാഗം ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളിലും ഈ ദൈവികശക്തിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കേണ്ടതിനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു. വേദപരമ്പരയിൽ “സവനം” എന്നത് യാഗകാലങ്ങളെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നതല്ല; മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു: ബാല്യം, യൗവനം, വാർദ്ധക്യം. ബാല്യത്തിൽ നല്ല ശീലങ്ങളും ശുദ്ധമായ ജീവിതരീതികളും വളർത്തണം; യൗവനത്തിൽ ജീവശക്തി പാഴാകാതെ നിയന്ത്രിക്കണം; വാർദ്ധക്യത്തിൽ മനസ്സ് ഈശ്വരസ്മരണയിൽ നിലനിൽക്കണം. ജീവിതത്തിന്റെ ഏത് ഘട്ടത്തിലും ആത്മീയശാസനം ഉപേക്ഷിക്കരുത് എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള സന്ദേശം.

അവസാനമായി “आ (ആ)” എന്ന ആഹ്വാനം “ഞങ്ങളിലേക്കു വന്ന് നിലനിൽക്കുക” എന്ന പ്രാർത്ഥനയെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ തന്റെ അന്തരംഗത്തിൽ ദൈവികമായ ആനന്ദം നിലനിൽക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് ഈശ്വരനോട് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. അതായത് ജീവിതത്തിലുടനീളം ശാരീരിക ആരോഗ്യം, മാനസികശാന്തി, ആത്മീയജാഗ്രത എന്നിവ നിലനിൽക്കണമെന്നതാണ് ഈ പ്രാർത്ഥനയുടെ അർത്ഥം.

അതുകൊണ്ട് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ സമഗ്രമായ അർത്ഥം എന്തെന്നാൽ, ക്രമമായ ഭക്ഷണരീതി, ശ്വാസനിയന്ത്രണം, പ്രാണായാമം, ഈശ്വരസ്മരണം, ഭക്തി, ശുദ്ധമായ ജീവിതരീതി എന്നിവയിലൂടെ മനുഷ്യൻ തന്റെ സോമശക്തിയെ സംരക്ഷിക്കുകയും വളർത്തുകയും വേണം. അങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നവൻ ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളിലും ആരോഗ്യം, മനശ്ശാന്തി, ആനന്ദം, ദൈവികബോധം എന്നിവയോടെ ഉന്നതമായ ജീവിതം പ്രാപിക്കും. മനുഷ്യനെ പുറമേയുള്ള നേട്ടങ്ങളേക്കാൾ അന്തർലീനമായ പ്രകാശത്തെയും ആത്മീയ പൂർണ്ണതയെയും ലക്ഷ്യമാക്കി നയിക്കുന്ന ആഴമേറിയ വേദോപദേശമാണ് ഈ മന്ത്രം.

ഉപസംഹാരം

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉയർച്ച പുറമേയുള്ള സമ്പത്തിലോ സുഖങ്ങളിലോ അല്ല; ശരീരം, മനസ്സ്, ആത്മാവ് എന്നിവയുടെ ശാസനാപരമായ ഏകീകരണത്തിലാണ് എന്ന് ഊന്നിപ്പറയുന്നു. ശരിയായ ഭക്ഷണശീലം, ഭക്ഷണം നന്നായി ചവച്ച് കഴിക്കൽ, ശ്വാസനിയന്ത്രണം, പ്രാണായാമം, ശുദ്ധമായ ചിന്ത, ഈശ്വരസ്മരണം എന്നിവ മനുഷ്യന്റെ സോമശക്തിയെ സംരക്ഷിക്കുകയും വളർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന അടിസ്ഥാന മാർഗങ്ങളായി ഇവിടെ പറയപ്പെടുന്നു.

ഇങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ജീവശക്തി മനുഷ്യന് ആരോഗ്യം, മനശ്ശാന്തി, ആനന്ദം, ദൈവികബോധം എന്നിവ നൽകുന്നു. കൂടാതെ ഈശ്വരസ്തോത്രങ്ങളും ഭക്തിയും മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും മനുഷ്യനെ ഉയർന്ന ആത്മീയാവസ്ഥയിലേക്ക് ഉയർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ബാല്യം മുതൽ വാർദ്ധക്യം വരെ ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളിലും ഈ ശാസനയും ഈശ്വരസ്മരണയും നിലനിൽക്കണം എന്നതാണ് മന്ത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രസന്ദേശം.

അതുകൊണ്ട് ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യനെ ശാസനാപരമായ ജീവിതം, അന്തർലീനമായ ആനന്ദം, ലോകക്ഷേമം, ഈശ്വരൈക്യം എന്നിവയിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ആഴമേറിയ വേദജ്ഞാനോപദേശമായി നിലകൊള്ളുന്നു.