इन्द्रं वयं महाधन इन्द्रमर्भे हवामहे ।
युजं वृत्रेषु वज्रिणम् ॥ ५ ॥

ഇന്ദ്രം വയം മഹാധന ഇന്ദ്രമർഭേ ഹവാമഹേ ।
യുജം വൃത്രേഷു വജ്രിണം ॥ 5 ॥

പദാർത്ഥം:

इन्द्रं ഇന്ദ്രം – ഇന്ദ്രനെ, പരമഈശ്വരനെ. എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും നീക്കി ലോകത്തിനും ആത്മീയതയ്ക്കും സമ്പത്ത് നൽകുന്ന പരമദൈവികശക്തി. ഇവിടെ ഈശ്വരൻ സമ്പത്തിന്റെയും വിജയത്തിന്റെയും മനോബലത്തിന്റെയും മൂലമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

वयं വയം – ഞങ്ങൾ. ഭക്തർ തങ്ങളെ പൂർണ്ണമായി ഈശ്വരനിൽ സമർപ്പിക്കുന്ന അവസ്ഥ. ഇത് വ്യക്തിപരമായ അഭ്യർത്ഥനയല്ല; കൂട്ടായ പ്രാർത്ഥനയാണ്.

महाधने മഹാധനേ – മഹത്തായ സമ്പത്തുകൾക്കായി. വൈദിക വ്യാഖ്യാനപ്രകാരം “മഹാധന” എന്നത് ബാഹ്യസമ്പത്ത് മാത്രമല്ല; മനസ്സിനെ ഉയർത്തുന്ന മൂന്ന് മഹത്തായ ആത്മീയസമ്പത്തുകൾ: ദമം (കാമത്തെ നിയന്ത്രിക്കൽ), ദയ (ക്രോധത്തെ ജയിക്കൽ), ദാനം (ലോഭത്തെ ജയിക്കൽ). ഇവയാണ് ജീവിതത്തിലെ യഥാർത്ഥ സമ്പത്തുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.

इन्द्रं ഇന്ദ്രം – ആ ഈശ്വരനെ. വീണ്ടും പരാമർശിക്കുന്നത്, എല്ലാ സമ്പത്തിന്റെയും വിജയത്തിന്റെയും മൂലകാരണം ഈശ്വരൻ ഒരുവൻ തന്നെയാണെന്ന് ഊന്നിപ്പറയുന്നു.

अर्भे അർഭേ – ചെറിയ സമ്പത്തുകൾക്കായി. ചെറിയ ലോകീയ ആവശ്യങ്ങൾ. ആഹാരം, വസ്തുക്കൾ, ജീവിതസൗകര്യങ്ങൾ, ദൈനംദിന ജീവിതാവശ്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ബാഹ്യസമ്പത്തുകൾ.

हवामहे ഹവാമഹേ – ഞങ്ങൾ വിളിക്കുന്നു / പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഇത് ഹൃദയപൂർവ്വമായ ദൈവവിളിയാണ്. “ഞങ്ങൾ അങ്ങയെ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു” എന്ന ആഴത്തിലുള്ള ഭക്തിനില.

युजं യുജം – എപ്പോഴും കൂടെയുള്ളവനെ, കൂട്ടായിരിക്കുന്നവനെ. ഈശ്വരൻ ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകാത്ത സഹായി. മനുഷ്യൻ ഒറ്റയ്ക്കായിരിക്കുന്ന എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും കൂടെയുണ്ടാകുന്ന പരമസുഹൃത്ത്.

वृत्रेषु വൃത്രേഷു – മറയ്ക്കുന്ന ശക്തികളിൽ, പ്രതിബന്ധങ്ങളിൽ. “വൃത്ര” എന്നത് അജ്ഞാനം, ആസക്തി, മോഹം, മാനസികതടസ്സങ്ങൾ, ആത്മീയഅന്ധകാരം എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവ മനുഷ്യന്റെ ജ്ഞാനത്തെ മറയ്ക്കുന്ന ശക്തികളാണ്.

वज्रिणम् വജ്രിണം – വജ്രായുധം ധരിച്ചവൻ, തടസ്സങ്ങളെ തകർക്കുന്ന ശക്തിയുള്ളവൻ. ഈശ്വരന്റെ നശിപ്പിക്കാനാവാത്ത ശക്തി. അജ്ഞാനം, ആസക്തി, മാനസികതടസ്സങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം തകർക്കുന്ന ദൈവികശക്തി.

വ്യാഖ്യാനം

ഈ വൈദിക മന്ത്രം ആഴത്തിലുള്ള ഒരു പ്രാർത്ഥനാമന്ത്രമാണ്. മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ബാഹ്യ ആവശ്യങ്ങൾ, അന്തർലീനമായ ആത്മീയവളർച്ച, ദൈവികസഹായം, മാനസികതടസ്സങ്ങളെ അതിജീവിക്കൽ എന്നിവയെല്ലാം ഒരേ സూత്രത്തിൽ ഏകീകരിക്കുന്ന ഉന്നതമായ വൈദികചിന്ത ഇതിൽ പ്രകടമാകുന്നു.

ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ആദ്യഭാഗം “इन्द्रं वयं महाधन इन्द्रमर्भे हवामहे” “ഇന്ദ്രം വയം മഹാധന ഇന്ദ്രമർഭേ ഹവാമഹേ” എന്നത് മനുഷ്യൻ ഈശ്വരനെ അഭിമുഖീകരിച്ച് നടത്തുന്ന പൂർണ്ണമായ ആഹ്വാനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. “ഇന്ദ്രം” എന്നത് വെറും ദേവന്മാരുടെ രാജാവ് എന്ന അർത്ഥം മാത്രമല്ല; എല്ലാ സമ്പത്തിന്റെയും വിജയത്തിന്റെയും മനോബലത്തിന്റെയും മൂലമായ പരമദൈവികശക്തിയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന തടസ്സങ്ങളും ഭയങ്ങളും ദുഃഖങ്ങളും നീക്കി അവന് ധൈര്യവും പുരോഗതിയും നൽകുന്നവനായും ഇവിടെ ഇന്ദ്രനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

“വയം” എന്നത് “ഞങ്ങൾ” എന്ന അർത്ഥം നൽകുന്നു. ഇത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ മാത്രം അഭ്യർത്ഥനയല്ല; മനുഷ്യസമൂഹം മുഴുവൻ ദൈവാനുഗ്രഹം അഭ്യർത്ഥിച്ച് നിൽക്കുന്ന കൂട്ടായ പ്രാർത്ഥനയാണ്. മനുഷ്യന് ഒറ്റയ്ക്ക് ജീവിക്കാൻ കഴിയില്ല; ആത്മീയമായും സാമൂഹികമായും ഏകീകരിക്കപ്പെട്ട നിലയിലാണ് അവൻ ഈശ്വരനെ സമീപിക്കുന്നത് എന്ന സത്യം ഇതിൽ പ്രകടമാകുന്നു.

“മഹാധനേ” എന്നത് അത്യുന്നതമായ സമ്പത്തുകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. വൈദിക വ്യാഖ്യാനപ്രകാരം ഇത് വെറും സാമ്പത്തികസമ്പത്ത് മാത്രമല്ല; മനുഷ്യനെ ഉയർത്തുന്ന അന്തർലീനമായ സമ്പത്തുകളാണ്. കാമത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ദമം, ക്രോധത്തെ മാറ്റുന്ന ദയ, ലോഭത്തെ നീക്കുന്ന ദാനം എന്നിവയാണ് യഥാർത്ഥ മഹാധനങ്ങൾ. ഇവ ലഭിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ മൃഗീയഭാവത്തിൽ നിന്ന് ദൈവികാവസ്ഥയിലേക്ക് ഉയരുന്നു.

അടുത്തതായി “अर्भे हवामहे” “അർഭേ ഹവാമഹേ” എന്നത് ചെറിയ ലോകീയ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഈശ്വരനെ വിളിക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ആഹാരം, വസ്ത്രം, ജീവിതസംരക്ഷണം, സാമ്പത്തിക ആവശ്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയ എല്ലാ ബാഹ്യസഹായങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യന് ജീവിക്കാൻ തന്നെ ഈ ആവശ്യങ്ങൾ അനിവാര്യമായതിനാൽ അവയും ഈശ്വരനോടുതന്നെ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ വേദം ലോകീയതയെയും ആത്മീയതയെയും വേർതിരിക്കാതെ ഒരേ ദൈവാശ്രയത്തിൽ ഏകീകരിക്കുന്നു.

വീണ്ടും “ഇന്ദ്രം” എന്ന് പരാമർശിക്കുന്നത് പ്രധാനമാണ്. ചെറിയ ആവശ്യങ്ങളായാലും, വലിയ ആത്മീയസമ്പത്തുകളായാലും, എല്ലാറ്റിന്റെയും ഏകമൂലകാരണം ഈശ്വരൻ തന്നെയാണെന്ന് ഇത് ഊന്നിപ്പറയുന്നു. മനുഷ്യന് ഒന്നിനെയും തനിക്കു മാത്രം സ്വന്തമെന്ന് കരുതാൻ കഴിയില്ല; എല്ലാം ദൈവാനുഗ്രഹത്തിന്റെ ഫലമാണ് എന്നതാണ് ഇതിന്റെ തത്ത്വം.

“युजं” യുജം എന്നത് എപ്പോഴും കൂടെയുണ്ടാകുന്ന സഹായി എന്ന അർത്ഥം നൽകുന്നു. ലോകത്തിലെ മനുഷ്യബന്ധങ്ങൾ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കാം. എന്നാൽ ദൈവബന്ധം സ്ഥിരമാണ്. മനുഷ്യൻ എവിടെ പോയാലും, ഏത് സാഹചര്യത്തിലായാലും അവനെ വിട്ടുപോകാത്ത പരമസുഹൃത്ത് ഈശ്വരനാണെന്നതാണ് ഇത് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നത്.

“वृत्रेषु” വൃത്രേഷു  എന്നത് മനുഷ്യന്റെ ജ്ഞാനത്തെ മറയ്ക്കുന്ന ശക്തികളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ആസക്തി, മോഹം, അജ്ഞാനം, മനസ്സിന്റെ ചിതറൽ, തെറ്റായ ചിന്ത എന്നിവ മനുഷ്യനെ സത്യത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റുന്ന “വൃത്ര” ശക്തികളാണ്. ഇവ മനുഷ്യന്റെ അന്തർലീനമായ വളർച്ചയെ തടയുന്നു.

“वज्रिणम्” വജ്രിണം എന്നത് വജ്രായുധം ധരിച്ച ഈശ്വരൻ എന്നർത്ഥം. ഇത് നശിപ്പിക്കാനാവാത്ത ദൈവികശക്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ശക്തി മനുഷ്യന്റെ മാനസികതടസ്സങ്ങളെ തകർത്തു, അജ്ഞാനം നീക്കി, ജ്ഞാനത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു. ദൈവസ്മരണം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ മനസ്സിന്റെ അന്ധകാരം നീങ്ങി വ്യക്തത ജനിക്കുന്നു എന്ന തത്ത്വം ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള അർത്ഥം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണസത്യത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. ലോകീയസമ്പത്തുകളായാലും, ആത്മീയഉയർച്ചയായാലും, സ്ഥിരമായ സഹചാരിയായാലും, മാനസികതടസ്സങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ശക്തിയായാലും — എല്ലാം ഈശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ മാത്രമേ ലഭിക്കൂ. മനുഷ്യന് എല്ലാം തനിക്കുതന്നെ ചെയ്യാൻ കഴിയും എന്ന ധാരണ തെറ്റാണ്; ദൈവാനുഗ്രഹമാണ് എല്ലാ വിജയങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനം എന്ന സത്യം ഇവിടെ പറയുന്നു.

അതിനാൽ ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യനെ വിനയത്തോടെ ഈശ്വരനെ വിളിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. “ഓ പരമശക്തിയേ! ലോകജീവിതത്തിന് ആവശ്യമായ ചെറിയ സഹായങ്ങളും ആത്മീയഉയർച്ചയ്ക്കുള്ള മഹത്തായ സമ്പത്തുകളും ഞങ്ങൾക്ക് നൽകി, എപ്പോഴും ഞങ്ങളോടൊപ്പം നിന്ന്, ഞങ്ങളുടെ മാനസികതടസ്സങ്ങളെ നശിപ്പിച്ച് ജ്ഞാനത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കണമേ” എന്ന ആഴത്തിലുള്ള പ്രാർത്ഥനയായി ഇത് നിലകൊള്ളുന്നു.

ഉപസംഹാരം

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണമായ ആത്മീയതത്ത്വത്തെ ഒരേയൊരു പ്രാർത്ഥനയിൽ സംക്ഷിപ്തമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ലോകത്തിൽ ജീവിക്കാൻ ആവശ്യമായ ചെറിയ സാമ്പത്തികസമ്പത്തുകളും, മനുഷ്യനെ ഉയർത്തുന്ന ദമം, ദയ, ദാനം തുടങ്ങിയ അന്തർലീനമായ മഹത്തായ ആത്മീയസമ്പത്തുകളും എല്ലാം ദൈവാനുഗ്രഹത്താലാണ് ലഭിക്കുന്നത് എന്ന് ഇത് വ്യക്തമായി ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

മനുഷ്യന് സ്വന്തം പരിശ്രമംകൊണ്ട് മാത്രം വിജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; എപ്പോഴും കൂടെയുണ്ടായി വഴികാട്ടുന്ന ഈശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹമാണ് അവന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി. ലോകബന്ധങ്ങൾ സ്ഥിരമല്ലെങ്കിലും, ദൈവികസഹായം സ്ഥിരമാണ്. അതോടൊപ്പം മനുഷ്യന്റെ ജ്ഞാനത്തെ മറയ്ക്കുന്ന ആസക്തി, അജ്ഞാനം, മോഹം തുടങ്ങിയ അന്തർലീനമായ തടസ്സങ്ങളെ നശിപ്പിച്ച് മനസ്സിനെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന ശക്തിയും ഈശ്വരന്റെ വജ്രസ്വഭാവത്തിലാണ്.

അതിനാൽ ഈ മന്ത്രം പറയുന്ന അന്തിമസത്യം എന്തെന്നാൽ — മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ബാഹ്യസമൃദ്ധിയും, അന്തർലീനമായ ഉയർച്ചയും, സ്ഥിരമായ സഹചാരിയും, മാനസികവ്യക്തതയും എല്ലാം ദൈവാനുഗ്രഹത്തിന്റെ ഫലങ്ങളാണ്. മനുഷ്യൻ വിനയത്തോടെ ആ പരമശക്തിയെ വിളിച്ചാൽ മാത്രമേ ജീവിതം പൂർണ്ണതയും സമാധാനവും ആത്മീയഉയർച്ചയും കൈവരിക്കൂ.