इन्द्रियाणां हि चरतां यन्मनोऽनुविधीयते ।
तदस्य हरति प्रज्ञां वायुर्नावमिवाम्भसि ॥ ६७ ॥

இந்த்ரியாணாம் ஹி சரதாம் யந்மநோநுவிதீயதே |
ததஸ்ய ஹரதி ப்ரஜ்ஞாம் வாயுர் நாவமிவாம்பஸி || 67 ||

பொருள்:

“புலன்கள் அவற்றிற்குரிய விஷயங்களில் அலைந்து கொண்டிருக்கும்போது, அவற்றைப் பின்பற்றி மனமும் செல்கிறது. அவ்வாறு புலன்களைப் பின்பற்றிச் செல்லும் மனம், ஒருவனுடைய பிரஜ்ஞையை அவனிடமிருந்து பறித்துவிடுகிறது; நீரில் செல்லும் படகை வலிமையான காற்று திசைமாற்றி அடித்துச் செல்வதைப் போல.”

விளக்கம்:

இந்த அறுபத்தி ஏழாம் ஸ்லோகம், இதற்கு முந்தைய ஸ்லோகங்களில் பகவான் விரிவாக எடுத்துரைத்த சமம், தமம் ஆகிய சாதனைகளின் தொடர்ச்சியான விளக்கமாகவும், அவற்றிற்கான ஒரு முக்கியமான முடிவுரையாகவும் அமைந்துள்ளது. அர்ஜுனன் கேட்ட “ஸ்திதப்ரஜ்ஞன் எப்படிப்பட்டவன்?” என்ற கேள்விக்கு விடையாக, முதலில் ஸ்திதப்ரஜ்ஞனுடைய இலக்கணத்தை பகவான் கூறினார். பின்னர் அந்த நிலையை அடைவதற்கான சாதனைகளையும் விளக்கினார். ஆத்மஞானம் கிடைத்த பிறகு அந்த ஞானம் நிலைபெறுவதற்கு நிதித்யாசனம் அவசியம் என்றும், நிதித்யாசனம் நன்றாக நடைபெற மனக்கட்டுப்பாடான சமமும், இந்திரியக் கட்டுப்பாடான தமமும் அவசியம் என்றும் கூறினார். அறுபத்தி இரண்டு, அறுபத்தி மூன்றாம் ஸ்லோகங்களில் மனக்கட்டுப்பாடு இல்லாதபோது ஏற்படும் வீழ்ச்சியை படிப்படியாக விளக்கினார். அறுபத்தி நாலு, அறுபத்தி ஐந்தாம் ஸ்லோகங்களில் அதற்கு மாறாக, ராக–த்வேஷங்களிலிருந்து விடுபட்டு இந்திரியங்களைத் தன்னுடைய வசத்தில் வைத்துக்கொண்டு வாழ்க்கையை நடத்துபவனுக்கு மன அமைதி கிடைக்கிறது என்றும், அந்த அமைதியான மனத்தில் ஞானம் நிலைபெறுகிறது என்றும் கூறினார். அறுபத்தி ஏழாம் ஸ்லோகம் அதே கருத்தை இன்னும் வலிமையாக எடுத்துக்காட்டி, கட்டுப்பாடற்ற மனம் எவ்வாறு ஏற்கனவே பெற்றுள்ள ஞானத்தையே இழக்கச் செய்கிறது என்பதை விளக்குகிறது.

“இந்த்ரியாணாம் ஹி சரதாம்” என்று பகவான் தொடங்குகிறார். “இந்த்ரியாணாம்” என்றால் இந்திரியங்களுடைய என்று பொருள். “சரதாம்” என்றால் சென்று கொண்டிருக்கின்ற, அலைந்து கொண்டிருக்கின்ற, விஷயங்களை நோக்கி இயங்கிக்கொண்டிருக்கின்ற என்று பொருள். கண் ரூபத்தை நோக்கிச் செல்கிறது; காது சப்தத்தை நோக்கிச் செல்கிறது; நாக்கு ரசத்தை நாடுகிறது; மூக்கு வாசனையை நாடுகிறது; தோல் ஸ்பர்சத்தை நாடுகிறது. இந்திரியங்கள் தங்களுடைய இயல்பின்படி விஷயங்களை நோக்கிச் செல்வது இயற்கையானது. இந்திரியங்கள் விஷயங்களைச் சந்திப்பதே பிரச்சனை அல்ல. அந்த இந்திரியங்களின் பின்னால் மனமும் கட்டுப்பாடின்றி ஓடுவதுதான் பிரச்சனை.

அதைத்தான் “யன்மனோऽனுவிதீயதே” என்ற பகுதியில் பகவான் குறிப்பிடுகிறார். “யத் மனஹ” என்றால் எந்த மனம் என்று பொருள். “அனுவிதீயதே” என்றால் பின்தொடர்கிறது, தொடர்ந்து செல்கிறது என்று பொருள். அதாவது, வெளிப்புற விஷயங்களை நோக்கிச் சென்று கொண்டிருக்கும் இந்திரியங்களை மனம் தொடர்ந்து பின்பற்றுகிறது. கண் ஒரு பொருளைப் பார்க்கிறது; மனமும் அந்தப் பொருளைத் தொடர்ந்து சிந்திக்கிறது. காது ஒரு விஷயத்தைக் கேட்கிறது; மனம் அதையே மீண்டும் மீண்டும் நினைக்கிறது. நாக்கு ஒரு சுவையை அனுபவிக்கிறது; மனம் அந்தச் சுவையை மீண்டும் பெற வேண்டும் என்று விரும்புகிறது. இவ்வாறு இந்திரியம் விஷயத்தைச் சந்தித்ததும் மனம் அதன் பின்னால் சென்றுவிட்டால், அந்த விஷயம் மனத்தில் ஆழமாகப் பதிகிறது.

இங்கு முக்கியமாகப் புரிந்துகொள்ள வேண்டியது என்னவென்றால், இந்திரியங்களை விட மனமே மிகவும் சக்தி வாய்ந்தது. கண் ஒரு பொருளைப் பார்த்துவிட்டு அடுத்த பொருளைப் பார்க்கச் செல்லலாம். ஆனால் மனம் அந்தப் பார்த்த பொருளையே பிடித்துக்கொண்டு அதைப் பற்றி சிந்தித்துக்கொண்டே இருக்கலாம். ஒரு நிகழ்வு சில நொடிகளுக்கு மட்டுமே நடந்திருக்கலாம்; ஆனால் மனம் அதை பல மணி நேரங்களாகவும், சில சமயம் பல நாட்களாகவும் நினைத்துக்கொண்டிருக்கலாம். ஆகவே வெளிப்புற விஷயத்துடன் ஏற்பட்ட தொடர்பை விட, அதனை மனம் எவ்வாறு ஏற்றுக்கொள்கிறது என்பதுதான் பந்தத்திற்கான காரணமாகிறது.

இந்தக் கருத்தைத்தான் முன்பு “த்யாயதோ விஷயான் பும்ஸஹ” என்று பகவான் ஆரம்பித்தார். விஷயங்களைத் தொடர்ந்து சிந்திப்பதிலிருந்து சங்கம் உருவாகிறது. சங்கத்திலிருந்து காமம் வருகிறது. காமம் நிறைவேறாதபோது குரோதம் வருகிறது. குரோதத்திலிருந்து சம்மோகம் வருகிறது. சம்மோகத்திலிருந்து ஸ்மிருதி விப்ரமம் வருகிறது. அதிலிருந்து புத்திநாசம் ஏற்பட்டு, இறுதியில் “ப்ரணஷ்யதி” — மனிதன் வீழ்ச்சியடைகிறான் என்று பகவான் கூறினார். இப்போது அறுபத்தி ஏழாம் ஸ்லோகத்தில் அதே கருத்தை இன்னொரு கோணத்தில் சுருக்கமாக எடுத்துக்காட்டுகிறார்.

“ததஸ்ய ஹரதி ப்ரஜ்ஞாம்” — அந்த மனம் இப்படிப்பட்டவனுடைய ப்ரஜ்ஞையை எடுத்துச் சென்று விடுகிறது. “தத்” என்றால் அந்த மனம். “அஸ்ய” என்றால் இப்படிப்பட்ட மனிதனுடைய. “ப்ரஜ்ஞாம்” என்றால் ஞானம். இங்கு ப்ரஜ்ஞா என்பது வெறும் படிப்பறிவு அல்ல. சாஸ்திரத்தைக் கேட்டு, ஆசிரியரிடமிருந்து உபதேசத்தைப் பெற்று, விசாரணை செய்து அடைந்த ஆத்மஞானம். இப்படிப்பட்ட ஞானத்தையே கட்டுப்பாடற்ற மனம் எடுத்துச் சென்று விடுகிறது என்று பகவான் கூறுகிறார்.

இது மிகவும் ஆழமான எச்சரிக்கை. நாம் ஒரு விஷயத்தைப் படித்துவிட்டால் அந்த அறிவு நிரந்தரமாக நம்முடைய வாழ்க்கையைப் பாதுகாக்கும் என்று நினைக்கக்கூடாது. சாஸ்திர அறிவு இருக்கலாம். பல ஆண்டுகள் வேதாந்தம் படித்திருக்கலாம். ஆசாரியர்களிடமிருந்து உபதேசம் கேட்டிருக்கலாம். ஆத்மா, அனாத்மா, நித்தியம், அநித்தியம், கர்மயோகம், ஞானயோகம், மோக்ஷம் போன்ற பல உயர்ந்த கருத்துகளைத் தெளிவாக அறிந்திருக்கலாம். ஆனால் மனக்கட்டுப்பாடு இல்லாமல் இந்திரிய விஷயங்களின் பின்னால் தொடர்ந்து ஓடினால், அந்த நேரத்தில் நமக்குத் தெரிந்த ஞானம் நம்முடைய செயல்பாட்டில் வெளிப்படாமல் போய்விடும்.

அதனால்தான் கோபம் வந்தபோது, “எனக்குத் தெரியும்; ஆனால் அந்த நேரத்தில் எல்லாவற்றையும் மறந்துவிட்டேன்” என்று பலர் கூறுகிறார்கள். உண்மையில் அறிவு அழிந்துவிடவில்லை. அறிவு இருக்கிறது. ஆனால் அந்தச் சமயத்தில் அதை வெளிப்படுத்த வேண்டிய மன அமைதி இல்லை. மனம் ஒரு விஷயத்தின் பிடியில் சிக்கிவிட்டதால், இதுவரை பெற்றிருந்த விவேகமும் சாஸ்திர ஞானமும் செயல்பட முடியாத நிலை ஏற்படுகிறது. இதையே பகவான் “ஹரதி ப்ரஜ்ஞாம்” என்று கூறுகிறார்.

இதற்கு பகவான் மிக அழகான ஓர் உவமையைக் கொடுக்கிறார்: “வாயுர் நாவமிவாம்பஸி” — நீரில் செல்லும் படகை காற்று எவ்வாறு இழுத்துச் செல்கிறதோ அதுபோல. “வாயுஹ்” என்றால் காற்று. “நாவம்” என்றால் படகு. “அம்பஸி” என்றால் நீரில். காற்று படகிற்கு உதவியாக இருந்தால் படகு ஒரு திசையில் பயணிக்க முடியும். ஆனால் அதே காற்று திசைமாறி வேகமாக வீசும்போது படகை கட்டுப்பாடின்றி இழுத்துச் செல்லலாம்; கடுமையான புயலாக மாறினால் படகையே ஆபத்தில் ஆழ்த்தலாம்.

இங்கு படகு என்பது நம்முடைய ப்ரஜ்ஞை — ஞானம். நீர் என்பது சம்சார வாழ்க்கை. காற்று என்பது கட்டுப்பாடற்ற மனம். படகை சரியான திசையில் செலுத்துவதற்கு காற்று உதவுவது போல, கட்டுப்பாட்டில் உள்ள மனம் நம்முடைய ஞானப் பயணத்திற்கு துணையாகிறது. ஆனால் அதே மனம் இந்திரிய விஷயங்களின் பின்னால் கட்டுப்பாடின்றி ஓடும்போது, அது புயலாக மாறி நம்முடைய ஞானப் பயணத்தையே திசைதிருப்புகிறது.

இதில் இன்னொரு நுட்பமான கருத்தும் உள்ளது. மனத்தை அழித்துவிட வேண்டும் என்று வேதாந்தம் சொல்லவில்லை. மனம்தான் நம்முடைய பந்தத்திற்கும் மோக்ஷத்திற்கும் காரணமாகிறது என்று கூறப்படுகிறது. கட்டுப்பாடற்ற மனம் பந்தத்தை உருவாக்குகிறது; கட்டுப்பாட்டுடன் கூடிய மனம் விடுதலைக்கான சாதனமாகிறது. எனவே பிரச்சனை மனம் இருப்பதில் இல்லை; மனம் யாருடைய வசத்தில் இருக்கிறது என்பதில்தான் உள்ளது.

ஒரு படகிற்கு திசை காட்டும் சாரதி இருந்தால் காற்றையும் பயன்படுத்தி சரியான இடத்தை அடைய முடியும். ஆனால் படகு காற்றின் முழு வசத்தில் விட்டுவிடப்பட்டால் அது எந்தத் திசையில் வேண்டுமானாலும் செல்லும். அதேபோல் நம்முடைய மனத்திற்கு விவேகம், வைராக்கியம், சாஸ்திர ஞானம் ஆகியவை வழிகாட்டியாக இருந்தால் இந்திரியங்களைச் சரியான முறையில் பயன்படுத்த முடியும். ஆனால் இந்திரியங்கள் எங்கு செல்கின்றனவோ அங்கேயே மனமும் தொடர்ந்து சென்றால், நம்முடைய வாழ்க்கையின் திசையை இந்திரியங்களே தீர்மானித்துவிடும்.

இதனால் அறுபத்தி ஏழாம் ஸ்லோகம் சமம் எனப்படும் மனக்கட்டுப்பாட்டின் அவசியத்தை மிகத் தெளிவாக முடிவுறச் செய்கிறது. மனம் இந்திரியங்களின் பின்னால் செல்லாமல் இருக்க வேண்டும். இந்திரியங்கள் உலக விஷயங்களில் இயங்க வேண்டியிருந்தாலும், மனம் அவற்றோடு அடையாளம் கொண்டு அவற்றைத் தொடர்ந்து ஓடக்கூடாது. இதுதான் உண்மையான மனக்கட்டுப்பாடு.

நாம் குடும்பத்தில் இருந்தாலும், தொழிலில் இருந்தாலும், சமுதாயத்தில் இருந்தாலும், பலவிதமான மனிதர்களையும் சூழ்நிலைகளையும் சந்திக்க வேண்டியிருக்கும். எல்லாவற்றிலிருந்தும் விலகி வாழ்வதே மனக்கட்டுப்பாடு அல்ல. உலகத்தை விட்டு ஓடிவிட்டாலும் மனம் உலகத்தையே நினைத்துக்கொண்டிருந்தால் உண்மையான கட்டுப்பாடு ஏற்பட்டுவிட்டது என்று சொல்ல முடியாது. அதேபோல் உலகத்தில் இருந்துகொண்டே இந்திரியங்களைத் தன்னுடைய வசத்தில் வைத்து, மனத்தைத் தேவையான இடத்தில் நிலைநிறுத்த முடிந்தால் அதுவே உயர்ந்த சாதனை.

இதனால்தான் முந்தைய ஸ்லோகத்தில் பகவான் “ராகத்வேஷவியுக்தைஸ்து விஷயானிந்த்ரியைஶ்சரன்” என்று கூறினார். ராக–த்வேஷங்களிலிருந்து விடுபட்டு, தன்னுடைய வசத்தில் உள்ள இந்திரியங்களைக் கொண்டு உலக விஷயங்களில் செயல்படலாம். உலக விஷயங்களை அனுபவிப்பதற்கும் அவற்றின் அடிமையாக இருப்பதற்கும் இடையில் மிகப் பெரிய வேறுபாடு உள்ளது. ஞானி விஷயங்களைப் பயன்படுத்தலாம்; ஆனால் விஷயங்கள் அவனுடைய மனத்தை ஆளுவதில்லை.

இந்த ஸ்லோகத்தின் நடைமுறைப் பாடம் மிகவும் தெளிவானது. ஒரு விஷயம் நம்முடைய மனத்தில் தொடர்ந்து இடம் பெறத் தொடங்கும்போது அதை ஆரம்பத்திலேயே கவனிக்க வேண்டும். மனம் ஒரு விஷயத்தை மீண்டும் மீண்டும் சிந்திக்கிறது என்றால், அங்கே சங்கம் உருவாகிறதா என்று கவனிக்க வேண்டும். சங்கம் காமமாக மாறுவதற்கு முன்பே விவேகத்தைப் பயன்படுத்த வேண்டும். இல்லையெனில் அந்தச் சிறிய எண்ணமே பின்னர் நம்முடைய மனத்தை ஆளும் அளவுக்கு வளர்ந்து, நாம் ஏற்கனவே பெற்றிருந்த நல்ல அறிவையும் ஒழுக்கத்தையும் மறக்கச் செய்யக்கூடும்.

எனவே இந்த அறுபத்தி ஏழாம் ஸ்லோகத்தில் பகவான் கூறும் செய்தி வெறும் இந்திரியக் கட்டுப்பாட்டைப் பற்றிய அறிவுரை அல்ல. நம்முடைய ஞானத்தைப் பாதுகாக்க வேண்டுமென்றால் மனத்தைப் பாதுகாக்க வேண்டும்; மனத்தைப் பாதுகாக்க வேண்டுமென்றால் இந்திரியங்களின் இயக்கத்தை விழிப்புடன் கவனிக்க வேண்டும். இந்திரியங்கள் விஷயங்களை நோக்கிச் செல்வது இயற்கை; ஆனால் மனம் அவற்றைத் தொடர்ந்து செல்ல வேண்டிய அவசியமில்லை.

கட்டுப்பாடற்ற மனம் காற்றைப் போன்றது. காற்று அமைதியாகவும் சரியான திசையிலும் இருந்தால் படகின் பயணத்திற்கு உதவுகிறது. ஆனால் புயலாக மாறினால் அதே காற்று படகின் திசையை மாற்றி, அதை ஆபத்துக்குள்ளாக்குகிறது. அதுபோல அமைதியான, கட்டுப்பாட்டில் உள்ள மனம் நம்மை ஞானநிஷ்டையை நோக்கி அழைத்துச் செல்கிறது. ஆனால் இந்திரிய விஷயங்களின் பின்னால் ஓடும் மனம், நாம் கஷ்டப்பட்டு பெற்ற ஞானத்தையே செயல்பட முடியாத நிலையில் ஆக்கிவிடுகிறது.

ஆகவே “இந்த்ரியாணாம் ஹி சரதாம் யன்மனோऽனுவிதீயதே, ததஸ்ய ஹரதி ப்ரஜ்ஞாம்” என்ற பகவானுடைய உபதேசம், நம்முடைய ஆன்மீகப் பயணத்தில் மிகவும் விழிப்புடன் இருக்க வேண்டிய இடத்தைச் சுட்டிக்காட்டுகிறது. இந்திரியங்கள் வெளியில் செல்லலாம்; உலக விஷயங்களுடன் தொடர்பு கொள்ளலாம்; ஆனால் மனம் அவற்றின் பின்னால் அடிமையாகச் செல்லக்கூடாது. மனம் தன்னுடைய வசத்தில் இருந்து, விவேகத்தின் வழிகாட்டுதலுடன் இயங்கும்போது ஞானம் பாதுகாக்கப்படுகிறது. இல்லையெனில் “வாயுர் நாவமிவாம்பஸி” — நீரில் காற்று படகை எவ்வாறு திசைதிருப்புகிறதோ, அதுபோல் கட்டுப்பாடற்ற மனம் மனிதனுடைய ப்ரஜ்ஞையைத் திசைதிருப்பிவிடும். இதுவே அறுபத்தி ஏழாம் ஸ்லோகத்தின் ஆழமான முடிவுரையாகும்.