यदा संहरते चायं कूर्मोऽङ्गानीव सर्वशः ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥ ५८ ॥

யதா ஸம்ஹரதே சாயம் கூர்மோங்காநீவ ஸர்வச: |
இந்த்ரியார்த்தேப்யஸ் தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா || 58 ||

பொருள்:

“எவ்வாறு ஆமை தன்னுடைய உறுப்புகள் அனைத்தையும் எல்லா பக்கங்களிலிருந்தும் உள்ளே இழுத்துக் கொள்கிறதோ, அதுபோல ஒருவன் தன்னுடைய புலன்களை அவற்றிற்குரிய விஷயங்களிலிருந்து முழுமையாக விலக்கிக் கொள்ளும்போது, அவனுடைய பிரஜ்ஞை நிலைபெற்றதாகும்.”

விளக்கம்:

அர்ஜுனன் கேட்ட “ஸ்திதப்ரஜ்ஞனுடைய இலக்கணம் என்ன?” என்ற கேள்விக்கு பகவான் முந்தைய ஸ்லோகங்களில் ஸ்திதப்ரஜ்ஞனுடைய பல்வேறு இலக்கணங்களை எடுத்துக் கூறினார். இப்போது ஐம்பத்தி எட்டாவது ஸ்லோகத்தில் தொடங்கி அறுபத்தி எட்டாவது ஸ்லோகம் வரை ஸ்திதப்ரஜ்ஞனாக மாறுவதற்கான உபாயத்தை, அதாவது அந்த நிலையை அடைவதற்கான சாதனை மார்க்கத்தை விளக்க ஆரம்பிக்கின்றார். இங்கு பகவான் புதிதாக ஆத்மஞானத்தை எவ்வாறு பெறுவது என்பதை மட்டும் கூறவில்லை. சாஸ்திரத்தை முறையாகக் கேட்டு, சிந்தித்து ஆத்மஞானத்தை அடைந்த பிறகு, அந்த ஞானம் நம்முடைய வாழ்க்கையில் நிலையான ஞானமாக, ஞானநிஷ்டையாக எவ்வாறு மாற வேண்டும் என்பதற்கான வழியையே எடுத்துக் கூறுகின்றார்.

ஆத்மஞானத்தை அடைவதற்கான முறையில் முதலில் கர்ம யோகம் முக்கியமான சாதனையாகிறது. கர்ம யோகத்தின் மூலம் மனத்தூய்மை கிடைக்கிறது. அதற்குப் பிறகு ஞான யோகத்தில் சாஸ்திரத்தை முறையாகக் கேட்பதும், கேட்டதை சிந்தித்து சந்தேகங்களைத் தீர்த்துக்கொள்வதுமான ஸ்ரவணம், மனனம் ஆகிய சாதனைகள் நடைபெறுகின்றன. இதன் மூலம் “நான் இந்த உடலும் மனமும் மட்டுமல்ல; என்னுடைய உண்மையான சொரூபம் ஆத்மா; அந்த ஆத்மா பூரணமானது, குறையற்றது, முக்த சொரூபமானது” என்ற அறிவு ஏற்படுகிறது. சாஸ்திரம் நம்மைப் பற்றிய இதுவரை இல்லாத ஒரு புதிய உண்மையான அறிவை நமக்கு அளிக்கிறது.

ஆனால் இங்கே ஒரு முக்கியமான பிரச்சினை இருக்கிறது. அறிவு வந்துவிட்டது என்பதற்காக அந்த அறிவு உடனடியாக நம்முடைய இயல்பாக மாறிவிடுவதில்லை. சாஸ்திர வகுப்பில் இருக்கும்போது “நான் பூரணமானவன்; நான் ஆத்மா; எனக்கு உண்மையில் சம்சாரம் இல்லை” என்ற அறிவுடன் நாம் இருக்கலாம். ஆனால் அன்றாட வாழ்க்கையில் ஒரு விரும்பாத சூழ்நிலை வந்துவிட்டால் பழைய கோபம், பயம், ராகம், த்வேஷம் போன்றவை மீண்டும் மேலெழுகின்றன. இதற்குக் காரணம் அறிவு இல்லை என்பதல்ல. அறிவு மேலோட்டமான மனத்தில் இருக்கிறது; ஆனால் ஆழமான மனத்தில் பல வருடங்களாகப் பழகிய பழைய வாசனைகளும் சுபாவங்களும் இன்னும் வலிமையாக இருக்கின்றன. அதனால் அறிவு இருந்தும் பழைய மனப்பாங்குகள் வெளிப்படுகின்றன.

இதனால்தான் பகவான் நிதித்யாசனம் என்ற சாதனையை எடுத்துக் கூறுகின்றார். ஸ்ரவணம் மற்றும் மனனம் மூலம் கிடைத்த ஆத்மஞானத்தை மீண்டும் மீண்டும் சிந்தித்து, அந்த அறிவிலேயே மனதை நிலைநிறுத்தி, அந்த அறிவு நம்முடைய ஆழ்ந்த மனநிலையாக மாறும்படி பழகுவது நிதித்யாசனம். இது வெறும் புதிய அறிவைப் பெறுவதற்கான சாதனை அல்ல; ஏற்கனவே பெற்ற அறிவில் நிலைபெறுவதற்கான சாதனை. இந்த நிதித்யாசனம் நன்கு நடைபெறுவதற்கு மனம் ஓரளவு அமைதியாகவும் சாந்தமாகவும் இருக்க வேண்டும். அதிகமான ரஜோகுணம், பரபரப்பு, மனப்போராட்டம், அதிகமான உற்சாகம் அல்லது அதிகமான துக்கம் நிறைந்த மனம் நிதித்யாசனத்திற்கு எளிதாகத் தகுதியடையாது.

இந்த மன அமைதியைப் பாதுகாப்பதற்காக பகவான் இரண்டு முக்கியமான ஒழுக்கங்களைப் பேசுகின்றார். ஒன்று தமக — இந்திரியக் கட்டுப்பாடு; மற்றொன்று சமக — மனக் கட்டுப்பாடு. நிதித்யாசனம் மருந்து என்றால், இந்திரிய மற்றும் மனக் கட்டுப்பாடுகள் அதற்குத் தேவையான பத்தியம் போன்றவை. மருந்தை மட்டும் உட்கொண்டு பத்தியத்தைப் பின்பற்றவில்லை என்றால் மருந்தின் பயன் முழுமையாக கிடைக்காது. அதேபோல் நிதித்யாசனம் செய்யும் மனம் வெளிப்புற விஷயங்களாலும், உள்ளார்ந்த தேவையற்ற எண்ணங்களாலும் தொடர்ந்து சிதறிக்கொண்டிருந்தால் அந்தச் சாதனை ஆழமாகச் செல்லாது.

மனத்தின் அமைதியை வெளியில் இருந்து அதிகமாகக் குலைப்பவை இந்திரியங்கள். கண் வழியாக காட்சிகள் வருகின்றன; காது வழியாக சப்தங்கள் வருகின்றன; நாக்கு வழியாக ருசி அனுபவிக்கப்படுகிறது; மூக்கு வழியாக வாசனைகள் வருகின்றன; உடல் வழியாக ஸ்பரிசங்கள் அனுபவிக்கப்படுகின்றன. இவ்வாறு ஐந்து ஞானேந்திரியங்கள் வழியாக மனத்திற்கு தொடர்ந்து விஷயங்களை வழங்கிக் கொண்டிருக்கிறோம். அவற்றில் சில மனதிற்கு அமைதியைத் தரலாம்; சில மனத்தில் ராகத்தையும் த்வேஷத்தையும் எழுப்பலாம்; சில பழைய நினைவுகளைத் தூண்டலாம்; சில தேவையற்ற மனப்போராட்டங்களை உருவாக்கலாம். ஆகவே மனத்தை அமைதியாக வைத்திருக்க வேண்டுமானால் இந்திரியங்கள் எதை வேண்டுமானாலும் அனுபவிக்க அனுமதிக்காமல், தேவையான இடத்தில் அவற்றைக் கட்டுப்படுத்த வேண்டும்.

இதுதான் இங்கு தமக அல்லது இந்திரியக் கட்டுப்பாடு என்று கூறப்படுகிறது. இந்திரியக் கட்டுப்பாடு என்றால் இந்திரியங்களைப் பயன்படுத்தாமல் இருப்பது அல்ல. ஞானி எதையும் பார்க்க மாட்டான், எதையும் கேட்க மாட்டான், யாருடனும் பேச மாட்டான் என்று பகவான் கூறவில்லை. இந்திரியங்கள் வாழ்க்கைக்குத் தேவையான கருவிகள். அவற்றை முறையாகப் பயன்படுத்த வேண்டும். ஆனால் எந்த விஷயம் நம்முடைய மன அமைதியை குலைக்கிறதோ, எந்த விஷயத்தைப் பார்த்தால் ராகம் அல்லது த்வேஷம் அதிகரிக்கிறதோ, எந்த விஷயத்தைக் கேட்டால் மனம் சஞ்சலமடைகிறதோ, அவற்றிலிருந்து தேவையான அளவு விலகிக் கொள்ள வேண்டும். அதுதான் உண்மையான இந்திரிய ஒழுக்கம்.

இதற்காகவே பகவான் மிக அழகான ஒரு உதாரணத்தைத் தருகின்றார்: ஆமை. ஆமைக்கு தலை மற்றும் நான்கு கால்கள் என ஐந்து முக்கியமான வெளிப்புற அங்கங்கள் உள்ளன. அது சாதாரணமாக நடந்து செல்லும்போது அவற்றை வெளியே வைத்துக்கொண்டு இயங்குகிறது. ஆனால் ஆபத்து அல்லது பகைவர் வந்துவிட்டால் உடனடியாக அவற்றைத் தனது ஓட்டுக்குள் இழுத்துக்கொள்கிறது. ஆபத்து கடந்த பிறகு மீண்டும் அவற்றை வெளியே கொண்டு வந்து இயல்பாகச் செயல்படுகிறது.

இதையே பகவான் ஞானநிஷ்டைக்கு முயற்சி செய்பவனுடைய இந்திரியக் கட்டுப்பாட்டிற்கு உவமையாகக் காட்டுகின்றார். “யதா ஸம்ஹரதே சாயம் கூர்மோऽங்காநீவ ஸர்வஶஃ” — ஆமை எவ்வாறு தன்னுடைய அங்கங்களை எல்லாப் பக்கங்களிலிருந்தும் உள்ளே இழுத்துக்கொள்கிறதோ, அதுபோல் இந்த சாதகனும் தேவையான சமயத்தில் இந்திரியங்களை இந்திரிய விஷயங்களிலிருந்து விலக்கிக் கொள்கின்றான். இங்கு “கூர்ம” என்பது ஆமை; “அங்கானி” என்பது அதன் அவயவங்கள்; “இவ” என்பது போல; “ஸர்வஶஃ” என்பது எல்லாப் பக்கங்களிலிருந்தும்; “ஸம்ஹரதே” என்பது உள்ளே இழுத்துக்கொள்கிறான் அல்லது விலக்கிக் கொள்கிறான் என்பதாகும். ஸ்லோகத்தின் மையமான இந்த ஆமை உவமை, இந்திரியக் கட்டுப்பாட்டின் இயல்பை மிகத் தெளிவாக விளக்குகிறது.

இங்கு ஆமையைப் பற்றிய உதாரணத்தில் மூன்று அம்சங்களைப் பார்க்கலாம். ஆமை ஞானநிஷ்டைக்கு முயற்சி செய்கின்ற ஞானிக்கு உதாரணம். ஆமையின் ஐந்து அங்கங்கள் ஐந்து இந்திரியங்களுக்கு உதாரணம். ஆமைக்கு ஆபத்தை ஏற்படுத்தக்கூடிய பகைவர்கள் இந்திரிய விஷயங்களுக்கு உதாரணம். விஷயங்கள் என்றால் இந்திரியங்களால் அனுபவிக்கப்படும் போகப் பொருட்கள். அவை மனத்தில் மோகம் அல்லது பற்றை ஏற்படுத்தக்கூடியவை. ஆபத்து வந்தபோது ஆமை அங்கங்களை உள்ளே இழுப்பது போல, மன அமைதிக்கு ஆபத்தை ஏற்படுத்தக்கூடிய விஷயங்களிலிருந்து சாதகன் தன்னுடைய இந்திரியங்களை விலக்கிக் கொள்ள வேண்டும்.

ஆனால் இந்த உதாரணத்தை மிகவும் கவனமாகப் புரிந்துகொள்ள வேண்டும். ஆமை எல்லா நேரமும் தன்னுடைய அங்கங்களை உள்ளே வைத்துக்கொண்டு வாழ்வதில்லை. அவ்வாறு வைத்திருந்தால் அது நகர முடியாது; உணவு தேட முடியாது; இயற்கையான வாழ்க்கையை நடத்த முடியாது. அது தேவையானபோது அங்கங்களை வெளியே பயன்படுத்துகிறது; ஆபத்து வந்தால் உள்ளே இழுக்கிறது. அதேபோல் இந்திரியக் கட்டுப்பாடு என்றால் வாழ்க்கையிலிருந்து ஓடிவிடுவது அல்ல. இந்திரியங்களை நிரந்தரமாக மூடிவிடுவது அல்ல. தேவையான இடத்தில், தேவையான அளவில் இந்திரியங்களைப் பயன்படுத்தி, மன அமைதியை குலைக்கும் விஷயங்களில் இருந்து அவற்றை விலக்கிக் கொள்வதே தமம்.

இதில்தான் இந்திரியக் கட்டுப்பாட்டின் உண்மையான நுட்பம் இருக்கிறது. தேவையில்லாததைப் பார்க்காமல் இருப்பது, தேவையில்லாததை கேட்காமல் இருப்பது, தேவையில்லாததைப் பேசாமல் இருப்பது, தேவையில்லாத அனுபவங்களைத் தேடாமல் இருப்பது ஆகியவை மனத்தைப் பாதுகாக்கும் வழிகள். காலை எழுந்தவுடன் மனம் ஓரளவு அமைதியாக இருப்பதால் அந்த நேரத்தை நிதித்யாசனத்திற்கு பயன்படுத்துவது எளிதாக இருக்கலாம். ஆனால் நாள் முழுவதும் பலருடைய பேச்சைக் கேட்டு, பல காட்சிகளைப் பார்த்து, பலவிதமான விஷயங்களில் ஈடுபட்டு, பலவிதமான மனஅனுபவங்களைச் சேர்த்த பிறகு மனம் அதிகமாகச் சிதறிவிடலாம். எனவே நிதித்யாசனம் செய்யும் ஒருவன் தன்னுடைய மன அமைதியை நாள் முழுவதும் கவனமாகப் பாதுகாக்க வேண்டும்.

மனமானது வெளிப்புற இந்திரிய விஷயங்களால் மட்டுமல்லாமல், தன்னுடைய பழைய நினைவுகளாலும் அமைதியை இழக்கக்கூடும். ஒருவன் வெளி உலகத்துடனான தொடர்புகளைத் தற்காலிகமாகக் குறைத்துவிட்டு தனியாக அமர்ந்தாலும், அவனுடைய மனத்தில் இதுவரை அனுபவித்த விஷயங்கள், பழைய சம்பவங்கள், பழைய வார்த்தைகள், பழைய அவமானங்கள், பழைய ஆசைகள் போன்றவை நினைவுகளாக மீண்டும் எழலாம். அப்போது எந்த இந்திரியமும் வெளிப்புற விஷயத்துடன் தொடர்பு கொள்ளவில்லை என்றாலும் மனம் தானாகவே சஞ்சலமடைகிறது. இதற்குத்தான் சமக என்கின்ற மனக்கட்டுப்பாடு பின்னர் விளக்கப்படுகிறது.

இவ்வாறு தமக மற்றும் சமக இரண்டும் சேர்ந்து நிதித்யாசனத்திற்கு மனத்தைத் தயார் செய்கின்றன. முதலில் இந்திரியங்கள் வழியாக தேவையற்ற விஷயங்கள் உள்ளே வராமல் பாதுகாக்க வேண்டும். அதன் பிறகு மனம் தானாக உருவாக்கும் தேவையற்ற சங்கல்பங்களையும் நினைவுகளையும் கவனித்து கட்டுப்படுத்த வேண்டும். இப்படிப் பாதுகாக்கப்பட்ட அமைதியான மனத்தில்தான் நிதித்யாசனம் ஆழமாக நடைபெறும். நிதித்யாசனம் தொடர்ந்து நடைபெற்றால், சாஸ்திரத்தின் மூலம் கிடைத்த ஆத்மஞானம் மேலோட்டமான அறிவாக மட்டும் இல்லாமல் நம்முடைய ஆழ்ந்த மனப்பாங்காக மாறத் தொடங்குகிறது.

இங்கே இன்னொரு முக்கியமான வேறுபாட்டையும் புரிந்துகொள்ள வேண்டும். இந்திரியக் கட்டுப்பாடு ஆரம்பத்தில் சாதனை; பின்னர் அதுவே சுபாவம் ஆக வேண்டும். ஒருவர் முதலில் ஒரு குறிப்பிட்ட விஷயத்தைப் பார்க்கக்கூடாது என்று முடிவு செய்து, தன்னுடைய மனத்துடன் போராடி, கஷ்டப்பட்டு அந்த விஷயத்திலிருந்து விலகுகிறார் என்றால் அது சாதனை. அதற்கு முயற்சி தேவை. ஆனால் நீண்ட காலப் பயிற்சிக்குப் பிறகு அதே விஷயத்தில் அவனுடைய மனத்திற்கு ஈர்ப்பு இல்லாமல், இயற்கையாகவே அவன் அதிலிருந்து விலகிவிட்டால், அப்போது அது சாதனை அல்ல; அவனுடைய இயல்பான குணமாகிவிட்டது.

ஒரு குழந்தை முதலில் நடக்கும்போது சுவரைப் பிடித்துக்கொண்டு, விழுந்து எழுந்து, மீண்டும் முயற்சி செய்து நடக்கிறது. அந்த முயற்சி சாதனை. ஆனால் நடக்கக் கற்றுக்கொண்ட பிறகு, “நான் இப்போது நடக்க வேண்டும்” என்று தனியாக முயற்சி செய்து நினைத்துக் கொண்டே நடப்பதில்லை. இயல்பாக நடக்கிறது. அதுபோலவே ஞானநிஷ்டைக்கு முன் இந்திரியக் கட்டுப்பாடு முயற்சியுடன் செய்யப்பட வேண்டும்; ஞானநிஷ்டை நிலைபெற்ற பிறகு அது இயற்கையான சுபாவமாக மாற வேண்டும். ஞானியின் கோபமின்மை, பற்றின்மை, அமைதி போன்றவை அவனுடைய இயல்பாகிவிட்டன; அவற்றை ஒவ்வொரு முறையும் முயற்சி செய்து உருவாக்க வேண்டியதில்லை.

இப்போது இந்த ஸ்லோகத்தின் அடுத்த முக்கியமான பகுதியை நோக்க வேண்டும். பகவான் “இந்த்ரியாணீந்த்ரியார்த்தேப்யஃ” என்று கூறுகின்றார். இந்திரியங்கள் தங்களுடைய விஷயங்களிலிருந்து விலக்கப்படுகின்றன. ஆனால் இதிலும் இரண்டு நிலைகள் இருக்கின்றன. ஒரு சாதகன் வெளிப்புறமாக இந்திரியங்களை விஷயங்களிலிருந்து விலக்கிக் கொள்ளலாம். அவன் அந்தப் பொருளைப் பார்க்காமல் இருக்கலாம்; கேட்காமல் இருக்கலாம்; அனுபவிக்காமல் இருக்கலாம். ஆனால் அந்தப் பொருளின் மீதுள்ள ஆசை மனத்தில் இன்னும் இருக்கலாம். இதை அடுத்த ஸ்லோகத்தில் பகவான் “விஷயா விநிவர்தந்தே நிராஹாரஸ்ய தேஹினஃ, ரசவர்ஜம்” என்று மிகத் தெளிவாக விளக்கப் போகின்றார்.

இதைக் கவனமாகப் புரிந்துகொள்ள வேண்டும். ஒரு பொருளை அனுபவிக்காமல் இருப்பது மட்டும் போதுமானதல்ல. அந்தப் பொருளின் மீதுள்ள “ரசம்”, அதாவது அதன் மீதுள்ள மதிப்பு, ஈர்ப்பு, ஆசை, பற்று ஆகியவை மனத்தில் இன்னும் இருக்கலாம். ஒருவர் “நான் இதைப் பார்ப்பதில்லை; நான் அதை அனுபவிப்பதில்லை” என்று வெளியில் கூறலாம். ஆனால் மனத்தில் அந்தப் பொருளின் மீது மிகுந்த மதிப்பும் ஆசையும் இருந்தால், உண்மையான விடுதலை இன்னும் ஏற்படவில்லை. அந்த நிலையில் இந்திரியக் கட்டுப்பாடு இருக்கிறது; ஆனால் மனப்பற்று இன்னும் இருக்கிறது.

உதாரணமாக ஒரு குழந்தை தேர்வு எழுத வேண்டிய நேரத்தில் கிரிக்கெட் விளையாடாமல் இருக்கலாம். கிரிக்கெட் மட்டையை அவனிடமிருந்து பெற்றோர் எடுத்துவைத்திருக்கலாம். அந்த நேரத்தில் அவனுக்கு கிரிக்கெட் அனுபவம் இல்லை. ஆனால் அவனுடைய மனத்தில் கிரிக்கெட்டின் மீதுள்ள ஆசை அப்படியே இருக்கலாம். வெளிப்புறமாக அவன் விலகியிருக்கிறான்; உள்ளுக்குள் அவன் இன்னும் அதைப் பற்றிக்கொண்டிருக்கிறான். இதுதான் சாதகனுடைய ஆரம்ப நிலையை விளக்குகிறது. இந்திரிய விஷயத்திலிருந்து விலகுவது முதல் படி; அந்த விஷயத்தின் மீதுள்ள மனப்பற்றும் நீங்குவது அடுத்த நிலை.

அதனால் ஞானநிஷ்டை அடைந்தவனுடைய தமத்திற்கும், ஞானநிஷ்டை இன்னும் அடையாத சாதகனுடைய தமத்திற்கும் முக்கியமான வேறுபாடு இருக்கிறது. சாதகனிடம் இந்திரியக் கட்டுப்பாடு இருக்கலாம்; ஆனால் மனத்தில் அந்த விஷயத்தின் மீதுள்ள ரசம் அல்லது பற்று இன்னும் இருக்கலாம். ஞானியின் நிலையில் இந்திரிய அளவிலும் பற்றின்மை; மன அளவிலும் பற்றின்மை. அதனால் ஞானியின் தமம் வெறும் வெளிப்புற கட்டுப்பாடு அல்ல; அது உள்ளார்ந்த சுதந்திரத்தின் வெளிப்பாடு.

இந்தப் பற்றானது உடனடியாக நீங்கிவிடும் என்று எதிர்பார்க்க முடியாது. ஒரு பொருளை உடலளவில் விட்டுவிடுவது முதல் படி. ஆனால் மனத்தில் அந்தப் பொருளுக்கு நாம் கொடுத்த மதிப்பு, ஆசை, ஈர்ப்பு ஆகியவை மெதுவாகத்தான் குறையும். ஒருவர் பல வருடங்களாக ஒரு குறிப்பிட்ட வாழ்க்கை முறையில் இருந்துவிட்டு திடீரென்று அதை விட்டுவிட்டாலும், மனம் உடனடியாக அதிலிருந்து விடுபட்டுவிடாது. உடல் விலகிவிட்டாலும் மனம் இன்னும் அந்தப் பொருளை நினைத்துக்கொண்டிருக்கலாம். அதனால் சாதனையின் ஆரம்ப நிலையில் வெளிப்புறக் கட்டுப்பாடு அவசியமானது.

இதனை விளக்கும் வகையில் ஒரு சுவையான உதாரணமும் கூறப்படுகிறது. ஒருவர் உயர்ந்த கல்வி கற்றவர்; நல்ல வருமானம் பெற்றவர்; அனைத்தையும் விட்டுவிட்டு சந்நியாச வாழ்க்கைக்குச் செல்கிறார் என்று வைத்துக்கொள்வோம். வெளிப்புறமாக அவர் அனைத்தையும் விட்டுவிட்டார். ஆனால் மற்ற சந்நியாசிகளுடன் வரிசையில் நிற்க வேண்டிய நேரத்தில் “நான் அவர்களைப் போல சாதாரணமானவன் அல்ல; நான் பெரிய வருமானத்தை விட்டுவிட்டு வந்தவன்” என்ற எண்ணம் வந்தால், அவர் விட்டது பொருட்களையே தவிர அந்தப் பொருட்களுக்கு மனம் கொடுத்த மதிப்பை இன்னும் விடவில்லை என்பதைப் புரிந்துகொள்ளலாம். வெளிப்புறத் தியாகம் நடந்தாலும் உள்ளார்ந்த மதிப்பு இன்னும் இருக்கிறது.

அப்படியானால் அந்த மனப்பற்று எப்போது முழுமையாக நீங்கும்? அடுத்த ஸ்லோகத்தில் பகவான் அதற்கான பதிலைத் தருகின்றார்: “பரம் த்ருஷ்ட்வா நிவர்த்ததே” — உயர்ந்த பரம தத்துவத்தை அறிந்த பிறகு அந்த ரசமும் நீங்கிவிடுகிறது. பரம்பொருளை அறிந்து, ஆத்மா பூரணமானது என்பதை உணர்ந்து, வெளிப்புறப் பொருட்களில் உண்மையான நிறைவு இல்லை என்பதைத் தெளிவாக அறிந்தவுடன், அந்தப் பொருட்களுக்கு நாம் கொடுத்திருந்த மதிப்பு இயல்பாகவே குறைகிறது.

இதனால் இந்த ஸ்லோகத்தின் ஆழமான கருத்து என்னவென்றால், இந்திரியங்களை அடக்குவது மட்டும் ஞானநிஷ்டை அல்ல; இந்திரியங்களின் பின்னால் ஓடுகின்ற மனத்தின் பற்றையும் மெதுவாக நீக்க வேண்டும் என்பதாகும். ஆரம்பத்தில் தமம் ஒரு முயற்சி. பின்னர் அது பழக்கமாகிறது. இறுதியில் ஞானம் நிலைபெற்றபோது அது இயற்கையான சுபாவமாகிறது. ஞானியிடம் இந்திரியங்கள் கட்டுப்பாட்டுடன் இருப்பதற்கு தனிப்பட்ட போராட்டம் தேவையில்லை. அவர் எதிலிருந்து விலக வேண்டும், எதில் ஈடுபட வேண்டும் என்பதை உள்ளார்ந்த தெளிவுடன் அறிந்திருக்கிறார்.

ஆகவே இந்த ஸ்லோகம் வெறும் “இந்திரியங்களை அடக்க வேண்டும்” என்ற கட்டளையை மட்டும் தரவில்லை. ஞானத்தை ஞானநிஷ்டையாக மாற்றுவதற்கான முதல் முக்கியமான படியை எடுத்துக் காட்டுகிறது. மன அமைதியைப் பாதுகாக்க இந்திரியங்களை ஒழுங்குபடுத்த வேண்டும். இந்திரியக் கட்டுப்பாடு நிதித்யாசனத்திற்கு ஏற்ற மனத்தை உருவாக்கும். நிதித்யாசனம் சாஸ்திரஞானத்தை ஆழமாகப் பதியச் செய்யும். தொடர்ந்து செய்யப்படும் இந்தப் பயிற்சியால் ஆரம்பத்தில் முயற்சியுடன் செய்யப்பட்ட தமம் பின்னர் இயற்கையான சுபாவமாக மாறும்.

இறுதியாக இந்த ஸ்லோகத்தின் சாரத்தைச் சுருக்கமாகப் பார்த்தால், ஞானநிஷ்டையை அடைய முயற்சி செய்கின்ற சாதகனுக்கு இந்திரியக் கட்டுப்பாடு ஒரு முக்கியமான சாதனை; ஞானநிஷ்டை அடைந்தவனிடம் அதே இந்திரியக் கட்டுப்பாடு இயற்கையான சுபாவமாக மாறுகிறது. ஆமை ஆபத்து வரும்போது தன்னுடைய அங்கங்களை உள்ளே இழுத்துக்கொள்வது போல, மன அமைதியை குலைக்கும் விஷயங்களிலிருந்து இந்திரியங்களைத் தேவையானபோது விலக்கிக் கொள்ள வேண்டும். ஆனால் இந்திரியங்களைப் பயன்படுத்துவதே தவறு என்று பகவான் கூறவில்லை. தேவையானதைப் பார்க்கவும், கேட்கவும், பேசவும், செய்யவும் வேண்டும்; மனத்தைப் பந்தப்படுத்தும் மற்றும் அமைதியை குலைக்கும் விஷயங்களிலிருந்து மட்டும் விலக வேண்டும். இவ்வாறு தமத்தைப் பயிற்சி செய்து, நிதித்யாசனத்தின் மூலம் ஆத்மஞானத்தில் நிலைபெறும்போது, இந்திரியக் கட்டுப்பாடு முயற்சியாக இல்லாமல் நம்முடைய இயற்கையான குணமாக மாறுகிறது. அதுவே ஸ்திதப்ரஜ்ஞ நிலையை நோக்கிச் செல்லும் முக்கியமான படியாக இந்த ஸ்லோகம் நமக்கு எடுத்துக் காட்டுகிறது.