यः सर्वत्रानभिस्नेहस्तत्तत्प्राप्य शुभाशुभम् ।
नाभिनन्दति न द्वेष्टि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥ ५७ ॥

யஸ் ஸர்வத்ராநபிஸ்நேஹஸ் தத்தத் ப்ராப்ய சுபாசுபம் |
நாபிநந்ததி ந த்வேஷ்டி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா || 57 || 

பொருள்:

“எவன் எல்லா நிலையிலும் எதன்மீதும் அதிகமான பற்றுதல் இல்லாமல் இருந்து, தனக்கு நேரும் நன்மையானதும் தீமையானதுமான அனுபவங்களைப் பெற்றபோது, அவற்றைக் கண்டு மகிழ்ச்சியடையாமலும் வெறுப்படையாமலும் இருக்கிறானோ, அவனுடைய பிரஜ்ஞை நிலைபெற்றதாகும்.”

விளக்கம்:

இந்த ஸ்லோகத்திலும் பகவான் ஸ்திதப்ரஜ்ஞனுடைய இன்னொரு முக்கியமான இலக்கணத்தை எடுத்துக் கூறுகின்றார். முந்தைய ஸ்லோகங்களில் கூறப்பட்ட கருத்தையே இன்னும் ஆழமாக விளக்குகின்றார். ஸ்திதப்ரஜ்ஞன் என்பது வெளிப்புற வாழ்க்கையை முற்றிலும் மாற்றிக்கொண்டவன் என்று பொருள் அல்ல. அவன் செயல்படாமல் இருப்பவன் அல்ல; மற்றவர்களுடன் பேசாமல் இருப்பவனும் அல்ல; குடும்ப வாழ்க்கையை விட்டுவிட்டு எப்போதும் தனிமையில் இருப்பவனும் அல்ல. அவன் தந்தையாக இருந்தால் தந்தையாகவே இருப்பான்; தாயாக இருந்தால் தாயாகவே இருப்பான்; நண்பராக இருந்தால் நண்பராகவே இருப்பான்; தன்னுடைய கடமைகளைச் செய்துகொண்டே இருப்பான். ஆனால் அவனுடைய மனத்தின் ஆழத்தில் ஒரு மிகப்பெரிய மாற்றம் ஏற்பட்டிருக்கும். வெளியில் அவனுடைய வாழ்க்கை சாதாரணமாகத் தோன்றினாலும், உள்ளுக்குள் அவன் எதிலும் பந்தப்படாத அசங்க சொரூபத்தை அறிந்தவனாக இருப்பான். இந்த ஆழ்ந்த மனமாற்றத்தையே பகவான் இங்கு ஸ்திதப்ரஜ்ஞனுடைய லக்ஷணமாக எடுத்துக் கூறுகின்றார்.

இந்த ஸ்லோகத்தின் மையக்கருத்தை ஒரு சொல்லில் கூற வேண்டுமென்றால் “அசங்க சொரூப ஞானி” என்பதாகும். அசங்கம் என்றால் எதனுடனும் மனதளவில் ஒட்டிக்கொள்ளாமல் இருப்பது. உலகத்தில் பொருட்கள் இருக்கலாம், உறவுகள் இருக்கலாம், பொறுப்புகள் இருக்கலாம், சுகமான சூழ்நிலைகள் இருக்கலாம், துக்கமான சூழ்நிலைகள் இருக்கலாம். ஆனால் அவற்றில் எதுவும் “இது இல்லாமல் நான் முழுமையற்றவன்” என்ற அளவுக்கு அவனுடைய மனத்தைப் பற்றிக்கொள்ளாது. அவன் அவற்றுடன் விவகாரம் செய்கிறான்; ஆனால் அவற்றால் பந்தப்படுவதில்லை.

“யஃ ஸர்வத்ர அனபிஸ்நேஹஃ” என்று பகவான் முதலில் கூறுகின்றார். “யஃ” என்றால் யாரொருவன். “ஸர்வத்ர” என்றால் எல்லா இடங்களிலும். எல்லா மனிதர்களிடத்திலும், எல்லா பொருட்களிடத்திலும், எல்லா சூழ்நிலைகளிலும், எல்லா காலங்களிலும் என்று விரிவாக எடுத்துக்கொள்ளலாம். “அபிஸ்நேஹ” என்றால் ஒட்டிக்கொள்ளுதல், பற்றிக்கொள்ளுதல், மனதளவில் ஒரு பொருளுடன் தன்னை இணைத்துக்கொள்ளுதல். அதற்கு எதிர்மறையாக வரும் “அனபிஸ்நேஹ” என்றால் அத்தகைய மனப்பற்று இல்லாதவன் என்று பொருள்.

இதன் பொருள் ஞானி யாரையும் நேசிப்பதில்லை என்பதல்ல. அன்பும் பற்றும் இரண்டும் ஒன்றல்ல. அன்பு இருக்கலாம்; ஆனால் அந்த அன்பு எதிர்பார்ப்பின் அடிப்படையில் இருக்கக்கூடாது. “இவர் எனக்கு இப்படித்தான் நடந்து கொள்ள வேண்டும்; இவர் இல்லாமல் நான் வாழ முடியாது; இவர் மாறிவிட்டால் நான் நொறுங்கிவிடுவேன்” என்ற மனச்சார்பு உருவாகும்போதுதான் பற்று உருவாகிறது. ஞானி உலகத்துடன் அன்பாகவும் பொறுப்புடனும் பழகலாம்; ஆனால் அவனுடைய மனத்தின் நிறைவை எந்த ஒரு மனிதரிடமோ, எந்த ஒரு பொருளிடமோ, எந்த ஒரு சூழ்நிலையிடமோ ஒப்படைத்துவிடமாட்டான்.

அடுத்ததாக “தத்தத் ப்ராப்ய சுபாஷுபம்” என்று கூறுகின்றார். “ப்ராப்ய” என்றால் அடைந்து, சந்தித்து, அனுபவித்து. “தத்தத்” என்றால் அவ்வப்போது வருகின்ற பலவிதமான. “சுபாஷுபம்” என்றால் சுபமும் அசுபமும்; விரும்பத்தக்கதும் விரும்பத்தகாததும்; நல்லதும் கெட்டதும். மனித வாழ்க்கையில் இவை இரண்டும் மாறி மாறி வந்து கொண்டே இருக்கின்றன. நல்ல சூழ்நிலை வந்தால் அது சுபம்; நமக்கு விருப்பமில்லாத சூழ்நிலை வந்தால் அது அசுபம். ஞானி இவ்விரண்டையும் சந்திக்கிறான். அவன் வாழ்க்கையிலிருந்து சுபமும் அசுபமும் மறைந்துவிடுவதில்லை. ஆனால் அவற்றை எதிர்கொள்ளும் அவனுடைய மனப்பாங்கு மாறிவிடுகிறது.

அதனால் பகவான் அடுத்ததாக “ந அபிநந்ததி ந த்வேஷ்டி” என்று கூறுகின்றார். சுபமான சூழ்நிலை வந்தால் அதை அளவுக்கு மீறி கொண்டாடுவதில்லை; அசுபமான சூழ்நிலை வந்தால் அதை வெறுத்து மனதில் போராடுவதில்லை. “அபிநந்ததி” என்றால் அளவுக்கு மீறிய உற்சாகத்துடன் வரவேற்பது. ஒரு நல்ல செய்தி திடீரென்று கிடைத்தால் சாதாரண மனிதனுடைய மனம் அளவுக்கு மீறி உயர்ந்து விடுகிறது. எதிர்பாராத பணம் கிடைத்துவிட்டால் “இன்று காலிலேயே நடக்கவில்லை” என்று சொல்வது போல மனம் அதிகமான உற்சாகத்தில் ஆழ்கிறது. அதேபோல் விரும்பாத ஒன்று நடந்துவிட்டால் மனம் வெறுப்பு, கோபம், துயரம் ஆகியவற்றால் நிரம்பிவிடுகிறது. ஸ்திதப்ரஜ்ஞனுடைய மனத்தில் இந்த அளவுக்கு மீறிய ஏற்றத்தாழ்வு இருக்காது.

இதனை முந்தைய ஸ்லோகத்தில் கூறப்பட்ட “துக்கேஷ்வனுத்விக்நமனாஃ, ஸுகேஷு விகதஸ்ப்ருஹஃ” என்ற கருத்தோடு இணைத்துப் பார்க்க வேண்டும். துக்கம் வந்தால் மனம் கொந்தளிக்காமல் இருப்பதும், சுகம் வந்தால் அதில் ஒட்டிக்கொண்டு அது எப்போதும் தொடர வேண்டும் என்று ஏங்காமல் இருப்பதும் இங்கு இன்னும் விரிவாகக் கூறப்படுகிறது. ஞானியின் மனம் சுகத்தால் தூக்கி எறியப்படுவதில்லை; துக்கத்தால் கீழே தள்ளப்படுவதுமில்லை. வெளிப்புற வாழ்க்கையில் ஏற்றத்தாழ்வுகள் இருந்தாலும் உள்ளார்ந்த நிலையில் அவன் சமநிலையில் இருக்கிறான்.

இங்கே “சுபம்–அசுபம்” என்ற சொற்களுக்கு இன்னும் ஆழமான பொருளையும் எடுத்துக்கொள்ளலாம். சுபம் என்பது நமக்குப் பிடித்தது, மங்களமானது, நல்லது என்று கருதப்படுவது. அசுபம் என்பது நமக்குப் பிடிக்காதது, அமங்களமானது, தீமையானது என்று கருதப்படுவது. இதை தர்மம்–அதர்மம் என்ற கோணத்திலும் புரிந்துகொள்ளலாம். மனிதனுடைய மனம் சுத்தமாகவும் சாத்விகமாகவும் வளரும்போது தர்மத்தின் மீது பற்றும் மதிப்பும் உருவாகிறது. அதனால் தர்மத்திற்கு எதிரான செயல் நடந்தால் மனம் அதை ஏற்றுக்கொள்ளாமல் வருத்தப்படலாம். ஆனால் ஸ்திதப்ரஜ்ஞனுடைய நிலை, தர்மத்தை விட்டுவிட வேண்டும் என்பதல்ல; தர்ம–அதர்மத்தின் இருமையால் அவனுடைய ஆத்மஞானம் குலைந்து விடுவதில்லை.

இதில் ஒரு நுட்பமான கருத்தை நாம் புரிந்துகொள்ள வேண்டும். “ஞானி சுபத்தையும் அசுபத்தையும் சமமாகப் பார்ப்பான்” என்றால், தவறான செயலைக் கண்டும் அதைத் தவறு என்று சொல்லக்கூடாது என்று பொருள் அல்ல. அதர்மத்தை ஆதரிக்க வேண்டும் என்றும் பொருள் அல்ல. தன்னால் இயன்ற அளவில் தர்மத்தைப் பாதுகாப்பதும், தன்னுடைய கடமையைச் செய்வதும் அவசியம். ஆனால் “உலகத்தில் எல்லோரும் தர்மப்படி நடக்க வேண்டும்; நான் நினைத்தபடியே உலகம் இயங்க வேண்டும்” என்ற மனப்பற்றை வளர்த்துக் கொண்டு, பிறர் செய்யும் ஒவ்வொரு தவறையும் மனத்தில் சுமந்து துன்பப்படுவது ஞானநிஷ்டைக்கு ஏற்றதல்ல.

இதற்கு குடும்ப வாழ்க்கையே ஒரு நல்ல உதாரணம். பக்கத்து வீட்டில் ஒருவர் தவறு செய்தால் நாம் சில நேரங்களில் அதை வெகு சாதாரணமாகப் பார்த்துவிட்டு சென்று விடலாம். “அவர்களுடைய வாழ்க்கை; அவர்களுக்குத் தெரியும்” என்று விட்டுவிடலாம். ஆனால் அதே தவறு நம்முடைய குடும்பத்தில், நம்முடைய மகன் அல்லது மகள் அல்லது நமக்கு மிகவும் நெருக்கமான ஒருவர் செய்தால் மனம் மிகவும் பாதிக்கப்படுகிறது. ஏன்? தவறு என்பதற்காக மட்டும் அல்ல; அதனுடன் “என்னுடையவர்” என்ற பற்று சேர்ந்திருக்கிறது. அந்தச் சங்கம் இருக்கும் இடத்தில்தான் மனத்தின் பாதிப்பும் அதிகமாகிறது.

இதிலிருந்து ஞானியின் மனநிலையை நன்றாகப் புரிந்துகொள்ளலாம். அவன் தர்மத்தைப் புரிந்துகொள்வான்; தன்னால் இயன்ற அளவில் தர்மப்படி வாழ்வான்; பிறருக்கும் தேவையான அறிவுரையை வழங்கலாம். ஆனால் “இந்த உலகம் முழுவதும் நான் நினைப்பது போலவே இருக்க வேண்டும்” என்ற மனச்சார்பு அவனிடம் இருக்காது. உலகம் என்பது சுபமும் அசுபமும், நலமும் கேடும், சுகமும் துக்கமும், வெற்றியும் தோல்வியும் ஆகிய இருமைகளின் தொகுப்பாகவே இருக்கிறது. இந்த இருமைகளுக்கு அப்பாற்பட்ட ஆத்ம தத்துவத்தை அறிந்தவன் அவற்றால் உள்ளுக்குள் கட்டுப்படுத்தப்படுவதில்லை.

உண்மையில் இந்த உலகம் முழுவதும் இருமைகளால் அமைந்தது. சத்தியம் என்ற சொல் இருப்பதற்கு பொய் என்ற எதிர்ச்சொல்லும் இருக்க வேண்டும். ஆரோக்கியம் என்ற சொல் இருப்பதற்கு நோய் என்ற நிலையும் இருக்க வேண்டும். வெற்றி என்ற ஒன்று இருந்தால் தோல்வியும் இருக்கும். லாபம் இருந்தால் நஷ்டமும் இருக்கும். பிறப்பு இருந்தால் மரணமும் இருக்கும். உலக அனுபவத்தை முழுமையாகப் பார்த்தால் இந்த எதிர்மறை ஜோடிகளைத் தவிர்த்து ஒரு வாழ்க்கையை அமைத்துக்கொள்ள முடியாது. ஞானியின் சிறப்பு இந்த இருமைகள் இல்லாத உலகத்தில் வாழ்வது அல்ல; இருமைகள் நிறைந்த உலகத்தில் இருந்துகொண்டே அவற்றால் மனதளவில் கட்டுப்படாமல் இருப்பது.

அதனால் “ந அபிநந்ததி ந த்வேஷ்டி” என்பது வெறும் நல்லது வந்தாலும் சிரிக்கக்கூடாது, கெட்டது வந்தாலும் அழக்கூடாது என்ற செயற்கையான வெளிப்புற கட்டுப்பாடு அல்ல. அது மனத்தின் ஆழத்தில் ஏற்பட்ட புரிதலின் விளைவு. “இது வந்திருக்கிறது; இது போகும். இது எனது உண்மையான சொரூபம் அல்ல. நான் இதைச் சந்திக்கிறேன்; ஆனால் இதனால் நான் நிர்ணயிக்கப்படுவதில்லை” என்ற ஞானப்பூர்வமான நிலையே இங்கு கூறப்படுகிறது.

இந்தச் சொற்றொடருக்கு இன்னொரு நுட்பமான விளக்கமும் கூறப்படுகிறது. சுகமான சூழ்நிலையை யாராவது நமக்கு ஏற்படுத்திக் கொடுத்தால் அவர்களை அளவுக்கு மீறிப் புகழ்வதும், துக்கமான சூழ்நிலையை ஏற்படுத்தினால் அவர்களை அளவுக்கு மீறி நிந்திப்பதும் சாதாரண மனித மனத்தின் இயல்பு. ஒருவர் ஒரு நல்ல செயலைச் செய்தவுடன் அவரைத் தலையில் தூக்கி வைத்துப் புகழ்கிறோம். அதே நபர் சிறிய தவறு செய்துவிட்டால் “நான் ஆரம்பத்திலேயே இவரைப் பற்றி இப்படித்தான் நினைத்தேன்” என்று நிந்திக்கத் தொடங்குகிறோம். சில நிமிடங்களுக்கு முன்பு புகழப்பட்டவர் சில நிமிடங்களுக்குப் பிறகு இகழப்படுகிறார். இந்த மன ஏற்றத்தாழ்வும் பற்றும் எதிர்பார்ப்பும் காரணமாகவே வருகிறது.

ஞானியின் மனத்தில் இந்த அளவுக்கு மீறிய புகழ்ச்சியும் இகழ்ச்சியும் இருக்காது. அவன் ஒரு மனிதனுடைய ஒரு நல்ல செயலுக்காக அவனை முழுமையானவனாகவும், ஒரு தவறுக்காக அவனை முழுமையான தீயவனாகவும் தீர்மானிக்கமாட்டான். சூழ்நிலையை சூழ்நிலையாகப் பார்க்கிறான். மனிதனை மனிதனாகப் பார்க்கிறான். தனக்குள்ள அறிவின் அடிப்படையில் தேவையானதைச் செய்கிறான்; ஆனால் மனதளவில் ஒட்டிக்கொள்ளவில்லை.

இதன் முடிவில் பகவான் “தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா பிரதிஷ்டிதா” என்று கூறுகின்றார். “தஸ்ய” — இப்படிப்பட்டவனுடைய; “ப்ரஜ்ஞா” — ஞானம்; “ப்ரதிஷ்டிதா” — நிலைபெற்றது. அதாவது இவ்வாறு சுப–அசுபங்களில் மனப்பற்று இல்லாமல், சுபம் வந்தால் அளவுக்கு மீறி மகிழாமல், அசுபம் வந்தால் வெறுப்பால் மனதை இழக்காமல் இருப்பவனுடைய ஞானம் நிலைபெற்றதாகக் கூறப்படுகிறது.

“பிரதிஷ்டிதா” என்ற சொல்லை ஒரு கோயிலில் விக்கிரகத்தைப் பிரதிஷ்டை செய்வதுடன் ஒப்பிட்டு புரிந்துகொள்ளலாம். ஒரு விக்கிரகத்தைப் பிரதிஷ்டை செய்த பிறகு அது அந்த இடத்தில் நிலையாக நிறுவப்படுகிறது. அதுபோல ஆத்மஞானமும் வெறும் புத்தக அறிவாக இல்லாமல், நம்முடைய மனத்தில் உறுதியாக நிலைபெற வேண்டும். வெளியில் ஒரு நல்ல சூழ்நிலை வந்தவுடன் பழைய பற்றுகள் அனைத்தும் திரும்பிவந்துவிட்டால், கஷ்டம் வந்தவுடன் கோபமும் வெறுப்பும் முழுமையாக ஆட்கொண்டுவிட்டால், அந்த ஞானம் இன்னும் முழுமையாக நிலைபெறவில்லை என்பதை நாமே புரிந்துகொள்ள வேண்டும்.

ஆகவே இந்த ஸ்லோகம் மற்றவர்களை “இவர் ஞானியா இல்லையா?” என்று பரிசோதிப்பதற்கான கருவி அல்ல. மாறாக, “என்னுடைய ஞானம் என்னுள் எவ்வளவு நிலைபெற்றிருக்கிறது?” என்று நம்மையே பரிசோதித்துக் கொள்வதற்கான அளவுகோல். நல்லது நடந்தால் நான் எவ்வளவு அதிகமாகப் பற்றிக்கொள்கிறேன்? கெட்டது நடந்தால் நான் எவ்வளவு அதிகமாக வெறுக்கிறேன்? எனக்குச் சொந்தமானவர்கள் தவறு செய்தால் நான் எவ்வளவு பாதிக்கப்படுகிறேன்? மற்றவர்கள் செய்த அதே தவறை நான் ஏன் வேறு விதமாகப் பார்க்கிறேன்? என்னுடைய மனத்தில் எந்தெந்த பொருட்கள் அல்லது உறவுகள் மீது “இது இல்லாமல் நான் முடியாது” என்ற சார்பு இருக்கிறது? இத்தகைய கேள்விகள் இந்த ஸ்லோகத்தை நம்முடைய வாழ்க்கையில் நடைமுறைப்படுத்த உதவும்.

இவ்வாறு ஐம்பத்தி ஐந்தாவது ஸ்லோகத்தில் தொடங்கி, ஐம்பத்தி ஆறாவது மற்றும் ஐம்பத்தி ஏழாவது ஸ்லோகங்கள் வரை பகவான் ஸ்திதப்ரஜ்ஞனுடைய முக்கியமான இலக்கணங்களை எடுத்துரைக்கின்றார். ஆசைகளிலிருந்து விடுபட்டு தன்னிடத்திலேயே திருப்தியாக இருப்பது, துக்கத்தில் மனம் கொந்தளிக்காமல் இருப்பது, சுகத்தில் பற்றுதல் இல்லாமல் இருப்பது, ராகம்–பயம்–குரோதத்திலிருந்து விடுபடுவது, சுப–அசுபங்களைச் சந்திக்கும்போது அளவுக்கு மீறிய மகிழ்ச்சியோ வெறுப்போ கொள்ளாமல் இருப்பது ஆகிய அனைத்தும் ஒரே அடிப்படை ஞானத்தின் பல்வேறு வெளிப்பாடுகள். அந்த ஞானம் வெளிப்புற ஆடம்பரமாக அல்ல, மனத்தின் ஆழத்தில் நிலைபெற்ற சமநிலையாக வெளிப்படுகிறது. அதனால்தான் பகவான் இறுதியில், “தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா பிரதிஷ்டிதா” — இப்படிப்பட்டவனுடைய ஞானமே நிலைபெற்ற ஞானம் என்று உறுதியாகக் கூறுகின்றார்.