श्रुतिविप्रतिपन्ना‍ ते यदा स्थास्यति निश्‍चला ।
समाधावचला बुद्धिस् तदा योगमवाप्स्यसि ॥ ५३ ॥

ச்ருதிவிப்ரதிபந்நா தே யதா ஸ்த்தாஸ்யதி நிச்சலா |
ஸமாதாவசலா புத்திஸ் ததா யோகம் அவாப்ஸ்யஸி || 53 ||

பொருள்:

எப்போது வேதவாக்கியங்களைக் கேட்பதனால் பலவிதமான கருத்துகளால் குழப்பமடைந்த உன்னுடைய புத்தி, அந்த மயக்கத்திலிருந்து விடுபட்டு அசைவற்றதாகவும் நிலைத்ததாகவும் ஆகிறதோ, அப்போது சமாதி நிலையில் அசைக்க முடியாத உறுதியுடன் உன்னுடைய புத்தி நிலைபெறும். அந்த நிலையில் நீ யோகத்தை அடைவாய்.

விளக்கம்:

முந்தைய ஸ்லோகத்தில் பகவான் கர்ம யோகத்தின் பலனையும், அதற்குப் பிறகு ஞான யோகத்திற்குச் செல்ல வேண்டிய நிலையும் விளக்கினார். கர்ம யோகத்தை முறையாக அனுஷ்டிக்கும் போது மனம் தூய்மையடைகிறது; அந்த மனத்தூய்மையின் அடையாளமாக விவேகம், வைராக்கியம், முமுக்ஷுத்துவம் ஆகியவை உருவாகின்றன. உலகப் பொருள்கள் எதுவும் தன்னுடைய நிரந்தரமான நிறைவுக்குக் காரணமாகாது என்ற தெளிவு ஏற்படுகிறது. அப்போது சாதகன் ஞான யோகத்திற்குத் தகுதி பெறுகிறான். இப்போது அந்த ஞான யோகத்தை முறையாக அனுஷ்டித்த பிறகு, அதன் பலனை அடைந்துவிட்டோம் என்பதை எவ்வாறு தெரிந்துகொள்வது என்ற கேள்விக்கு இந்த ஸ்லோகத்தில் பகவான் பதில் அளிக்கின்றார்.

ஞான யோகம் என்பது வெறுமனே ஒரு புத்தகத்தைப் படிப்பதோ, சில ஆன்மீகக் கருத்துகளைத் தெரிந்துகொள்வதோ அல்ல. ஞான யோகம் என்பது ச்ரவணம், மனனம், நிதித்யாசனம் என்ற மூன்று சாதனைகளின் ஒருங்கிணைந்த செயல்முறை. ச்ரவணம் என்றால் குருவின் மூலம் வேதாந்த சாஸ்திரத்தை முறையாகக் கேட்டறிதல். மனனம் என்றால் கேட்டறிந்த விஷயத்தில் ஏற்படும் சந்தேகங்களைச் சிந்தித்து நீக்குதல். நிதித்யாசனம் என்றால் தெளிவாகப் புரிந்துகொண்ட ஆத்ம தத்துவத்தில் மீண்டும் மீண்டும் மனதை நிலைநிறுத்தி, பழைய விபரீத பாவனைகளை நீக்குதல்.

ச்ரவணம் என்றால் வெறுமனே சாஸ்திரத்தின் வார்த்தைகளைக் காதால் கேட்பது என்று பொருள் அல்ல. சாஸ்திரம் என்னைப் பற்றி என்ன கூறுகிறது, ஜீவனுக்கும் ஈஸ்வரனுக்கும் என்ன தொடர்பு, நான் யார், என்னுடைய உண்மையான சொரூபம் என்ன என்பவை தெளிவாகப் புரியும் வரை சாஸ்திர உபதேசத்தைத் தொடர்ந்து கேட்க வேண்டும். சாஸ்திரத்தைப் படிப்பது மட்டும் போதாது; குரு முகமாக வேதாந்த சாஸ்திரத்தை முறையாகக் கேட்டு அதன் தாத்பரியத்தைப் புரிந்துகொள்வதே இங்கு குறிப்பிடப்படும் ச்ரவணம்.

ச்ரவணத்தின் மூலம் சாஸ்திரம் கூறுகின்ற உண்மை புரிந்த பிறகு, “சாஸ்திரம் சொல்வது சரி என்றால் என்னுடைய அனுபவம் ஏன் வேறுபடுகிறது?” என்ற சந்தேகம் எழலாம். சாஸ்திரம் “நீ பூரணமானவன்” என்று கூறுகிறது. ஆனால் என்னுடைய அனுபவத்தில் நான் துக்கத்தை அனுபவிக்கிறேன். ஆகவே “நான் பூரணமானவன்” என்ற சாஸ்திர வாக்கியம் எப்படி உண்மையாக இருக்க முடியும் என்ற சந்தேகம் தோன்றலாம். இத்தகைய சந்தேகங்களை முறையாக விசாரித்து நீக்குவதே மனனம்.

மனனத்தின் மூலம் சந்தேகம் நீங்கிய பின்னரும் இன்னொரு பிரச்சினை இருக்கலாம். “நான் ஆத்மா; பிரம்மத்திலிருந்து வேறுபட்டவன் அல்ல” என்ற அறிவு தெளிவாக இருந்தாலும், பல காலமாகப் பழகிய விபரீத பாவனைகள் உடனடியாக மறைந்துவிடாது. நடைமுறை வாழ்க்கையில் உடலையே “நான்” என்று நினைத்துக் கொள்ளலாம்; அகங்காரத்துடன் ஒன்றிப் போகலாம்; கோபம், பயம், வருத்தம் போன்றவற்றில் பழைய அடையாள உணர்வு மீண்டும் வெளிப்படலாம். இந்தப் பழைய பாவனைகளை நீக்குவதற்கான சாதனையே நிதித்யாசனம் அல்லது ஆத்ம தியானம்.

இந்த மூன்று சாதனைகளையும் சேர்த்துத்தான் ஞான யோகம் என்று கூறப்படுகிறது. உபநிஷத்தும் ஆத்மா தரிசிக்கப்பட வேண்டும், கேட்கப்பட வேண்டும், சிந்திக்கப்பட வேண்டும், நிதித்யாசனம் செய்யப்பட வேண்டும் என்று இந்த முறையையே எடுத்துரைக்கிறது. எனவே ஞான யோகத்தின் நோக்கம் வெறும் அறிவைப் பெறுவது அல்ல; அந்த அறிவில் உறுதியாக நிலைபெறுவதாகும்.

இப்போது பகவான் இந்த ஸ்லோகத்தில் முதலில் சாதகனுடைய புத்தி முன்பு எவ்வாறு இருந்தது என்பதைச் சுட்டிக்காட்டுகின்றார். “ச்ருதிவிப்ரதிபந்நா” என்பது இங்கு “புத்தி” என்ற சொல்லுக்கான அடைமொழி. இரண்டாவது வரியில் வருகின்ற “அசலா புத்திஃ” என்பதுடன் இதை இணைத்துப் புரிந்துகொள்ள வேண்டும். அதாவது “ச்ருதியினால் விப்ரதிபந்நமாக இருந்த உன்னுடைய புத்தி” என்று பொருள்.

இங்கு “ச்ருதி” என்ற சொல்லுக்கு கர்மகாண்ட வாக்கியங்கள் என்ற பொருள் கொடுக்கப்படுகிறது. சாஸ்திரத்தில் பலவிதமான விதிகள், சாதனைகள், கர்மங்கள், விரதங்கள், உபாசனைகள் போன்றவை கூறப்படுகின்றன. அவற்றின் நோக்கம், தகுதி, சூழ்நிலை ஆகியவற்றை முறையாகப் புரிந்துகொள்ளாமல் பலவிதமான உபதேசங்களைக் கேட்கும்போது, சாதாரணமான புத்தி குழப்பமடையக்கூடும்.

“விப்ரதிபந்நா” என்றால் சிதறிப்போன, குழப்பமடைந்த, கலங்கிய, தடுமாறிய என்று பொருள். ஒருவரிடம் “இதைச் செய்” என்று ஒருவர் கூறலாம். இன்னொருவர் “அதைச் செய்ய வேண்டாம்” என்று கூறலாம். ஒருவர் ஒரு குறிப்பிட்ட தியான முறையைச் சிறந்தது என்று கூறலாம்; மற்றொருவர் அதையே வேண்டாம் என்று கூறலாம். ஒருவர் ஒரு கோயிலுக்குச் செல்வது முக்கியம் என்று கூறலாம்; இன்னொருவர் வேறு ஒரு வழிபாட்டு முறையைச் சிறந்தது என்று கூறலாம். இவ்வாறு பலவிதமான கருத்துகளைத் தொடர்ந்து கேட்கும்போது, எது சரியான வழி, எது சாதனம், எது லட்சியம் என்பதில் புத்தி தடுமாறலாம்.

இதனால் “யாருடைய வார்த்தையையும் கேட்கக்கூடாது” என்பது இதன் பொருள் அல்ல. மாறாக, யாரிடம் இருந்து கேட்கிறோம் என்பது முக்கியம். ஆன்மீக விஷயத்தில் புத்தியை சரியான குருவிடமும் சரியான சாஸ்திர உபதேசத்திடமும் ஒப்படைக்க வேண்டும். பல்வேறு கருத்துகளைத் தேர்ந்தெடுத்து, ஒவ்வொன்றிலிருந்தும் சிறிது சிறிதாக எடுத்துக்கொண்டு, தனக்குத் தானே ஒரு பாதையை உருவாக்கிக் கொண்டால் புத்தியில் உறுதி உருவாகாது.

இங்கு பகவான் குறிப்பிடும் குழப்பம் வெறும் சாதாரணமான மனக்குழப்பம் அல்ல. பிரவிருத்தி–நிவிருத்தி சார்ந்த பலவிதமான உபதேசங்களாலும் புத்தி பல கிளைகளாகப் பிரிந்து விடலாம். சிலர் “இதைக் கண்டிப்பாகச் செய்ய வேண்டும்” என்று கூறுவார்கள்; சிலர் “இதெல்லாம் செய்யவே வேண்டாம்” என்று கூறுவார்கள். ஒரு நல்ல சாதனையைத் தொடங்கியிருக்கும் போது, வேறு ஒருவர் வந்து “இதனால் எந்தப் பயனும் இல்லை” என்று கூறினால், நம்முடைய சிரத்தை குறைந்து அந்தச் சாதனையை விட்டுவிடக்கூடும்.

இதற்கு மாறாக முன்பு பகவான் கூறிய “வ்யவசாயாத்மிகா புத்தி” என்பது நிச்சயமான, ஒருமுகமான புத்தி. அதற்கு எதிரான நிலைதான் பலவிதமான கிளைகளாகப் பிரிந்து தடுமாறும் புத்தி. எது மார்க்கம், எது லட்சியம் என்பதைத் தெளிவாக அறியாமல், யார் என்ன சொன்னாலும் அது சரியாக இருக்கலாம் என்று எண்ணிக்கொண்டிருக்கும் நிலை ஆன்மீக முன்னேற்றத்திற்கு தடையாகிறது.

ஆனால் இந்த நிலையில் இருக்கும் புத்தி நிரந்தரமானது அல்ல. கர்ம யோகத்தின் மூலம் மனம் பக்குவமடைகிறது. விவேகம், வைராக்கியம், முமுக்ஷுத்துவம் வளர்கின்றன. அதன் பின்னர் ச்ரவணம், மனனம், நிதித்யாசனம் ஆகிய ஞான யோக சாதனைகளின் மூலம் அந்தப் புத்தி படிப்படியாகத் தெளிவடைகிறது.

“யதா ஸ்தாஸ்யதி” என்றால் “எப்போது அது நிலைபெறும்?” என்று பொருள். இதற்கு முன்பு நம்முடைய புத்தி ஒரு இடத்தில் நிலைத்து நிற்காமல் தொடர்ந்து மாறிக்கொண்டே இருக்கும். ஒரு எண்ணம் வந்தால் அதைப் பற்றிச் சிந்திக்கிறது; இன்னொரு எண்ணம் வந்தால் அதற்குச் செல்கிறது. ஒரு கருத்து சரியாகத் தோன்றுகிறது; சிறிது நேரத்தில் இன்னொரு கருத்து வந்து அதை மாற்றுகிறது. இப்படிப் புத்தி தொடர்ந்து அலைபாய்கிறது. ஆனால் ச்ரவணம், மனனம், நிதித்யாசனம் ஆகியவற்றின் மூலம் அது நிலைபெறத் தொடங்குகிறது.

பகவான் வெறுமனே “புத்தி நிற்கும்” என்று சொல்லவில்லை. “நிச்சலா” என்று கூறுகிறார். நிச்சலா என்றால் அசைவில்லாமல், அமைதியாக, விக்ஷேபம் இல்லாமல் நிற்பது. ஆனால் இங்கும் ஒரு முக்கியமான விஷயம் இருக்கிறது. புத்தி ஏதோ ஒரு விஷயத்தில் அமைதியாக இருப்பது மட்டும் ஞானத்தின் அடையாளம் அல்ல.

ஒருவர் கிரிக்கெட் போட்டியை மிகவும் ஆர்வமாகப் பார்த்துக்கொண்டிருக்கும்போது அவருடைய புத்தி முழுமையாக ஒருமுகப்படலாம். வெளியில் எத்தனை சத்தம் இருந்தாலும், அவருடைய கவனம் போட்டியிலேயே இருக்கும். அப்போது புத்தி அமைதியாகவும் ஒருமுகமாகவும் இருப்பது போலத் தோன்றலாம். ஆனால் அது ஆத்ம ஞானத்தின் பலன் அல்ல.

அதனால்தான் பகவான் அடுத்ததாக “ஸமாதௌ” என்று கூறுகிறார். இங்கு “ஸமாதி” என்ற சொல்லுக்கு ஆத்மா என்ற பொருள் கொடுக்கப்படுகிறது. அதாவது புத்தி ஆத்மாவில் நிலைபெற வேண்டும். உலகப் பொருளில் ஒருமுகப்படுவது அல்ல; தன்னுடைய உண்மையான சொரூபமான ஆத்ம தத்துவத்தில் புத்தி நிலைபெற வேண்டும்.

அதற்குப் பிறகு பகவான் “அசலா” என்ற இன்னொரு முக்கியமான சொல்லைப் பயன்படுத்துகிறார். நிச்சலா என்றால் அமைதியாக இருப்பது; அசலா என்றால் உறுதியாக, அசைக்க முடியாத நிலையில் இருப்பது. இதனை சந்தேகமில்லாத நிலை என்றும் புரிந்துகொள்ளலாம். அதாவது ஆத்ம தத்துவத்தைப் பற்றிய அறிவு ஒரு நேரத்தில் மட்டும் தோன்றி மறைந்து போகாமல், உறுதியான அறிவாக நிலைத்திருக்க வேண்டும்.

இதுவே ஞான யோகத்தின் பலனை அறிந்துகொள்ளும் முக்கியமான அளவுகோல். “நான் ஆத்மா” என்ற அறிவு ஒரு வகுப்பில் கேட்டபோது மட்டும் இருக்கிறது; வாழ்க்கையில் சிக்கல் வந்தவுடன் மறைந்து விடுகிறது என்றால், அந்த அறிவு இன்னும் நிஷ்டையாக மாறவில்லை. சாஸ்திரம் கூறிய உண்மை தெரிந்திருந்தாலும், நடைமுறை வாழ்க்கையில் ஒவ்வொரு சூழ்நிலையிலும் உடல்–மனம்–அகங்காரம் ஆகியவற்றையே “நான்” என்று எடுத்துக்கொள்கிறோம் என்றால், அந்த அறிவு இன்னும் உறுதியாக நிலைபெறவில்லை.

உதாரணமாக, “நான் கோபப்படக்கூடாது” என்ற அறிவு ஒருவரிடம் இருக்கலாம். ஆனால் கோபம் வரக்கூடாத சூழ்நிலை அல்ல; கோபம் வரக்கூடிய சூழ்நிலையில்தான் அந்த அறிவு உண்மையில் பயன்பட வேண்டும். அறிவு நமக்குத் தெரிந்திருக்கிறது என்பதற்கும், அந்த அறிவில் நிலைபெற்றிருக்கிறோம் என்பதற்கும் உள்ள வித்தியாசம் இதுவே. ஸ்திதி என்பது அந்த அறிவு நன்கு ஊறி, எல்லாக் காலங்களிலும் தன்னிடத்தில் நிலைத்திருப்பதாகும்.

ஆகவே “ஸமாதாவசலா புத்திஃ” என்றால், ஆத்ம தத்துவத்தில் புத்தியானது அசைக்க முடியாத உறுதியுடன் நிலைபெறும் நிலை. ஆத்மா பற்றிய அறிவு வெறும் அறிவுசார் கருத்தாக இல்லாமல், தன்னுடைய உண்மையான அடையாளமாக உறுதியாக நிலைபெறுகிறது. உடல், மனம், புத்தி, அகங்காரம் ஆகியவை வாழ்க்கையில் செயல்படும் கருவிகள் என்பதை அறிந்துகொண்டு, அவற்றை “நான்” என்று தவறாக அடையாளப்படுத்தாமல் அவற்றை முறையாகக் கையாளும் நிலை இது.

அப்போது பகவான் “ததா யோகமவாப்ஸ்யஸி” என்று கூறுகிறார். “அப்போது நீ யோகத்தை அடைவாய்.” இங்கு “யோகம்” என்ற சொல்லுக்கு சாதாரணமாகக் கூறப்படும் “சாதனை” என்ற பொருள் அல்ல. இந்த இடத்தில் மோக்ஷம், பூர்ணத்துவம், மனநிறைவு, பரம புருஷார்த்தம் என்ற பொருளில் எடுத்துக்கொள்ளப்படுகிறது. அதாவது புத்தி ஆத்மாவில் உறுதியாக நிலைபெறும் அந்த நிலையில், மோக்ஷ பலனை அடைந்தவன் என்று புரிந்துகொள்ள வேண்டும்.

இதனால் ஞான யோகத்தின் இறுதி பலன் வெறும் “மேலும் மேலும் தெரிந்துகொண்டே இருப்பது” அல்ல. சாஸ்திரத்தை வாழ்நாள் முழுவதும் கேட்பதே இலட்சியம் அல்ல. ச்ரவணம், மனனம், நிதித்யாசனம் ஆகியவை ஒரு நோக்கத்திற்காகத்தான். அந்த நோக்கம் ஆத்ம தத்துவத்தைப் பற்றிய தெளிவான, சந்தேகமற்ற, அசைக்க முடியாத அறிவில் நிலைபெறுவதாகும். அந்த நிலை ஏற்பட்டபோது, சாதனையின் பலன் நிறைவேறுகிறது.

இதில் இன்னொரு நுட்பமான கருத்தும் உள்ளது. முமுக்ஷுத்துவம் என்பது மோட்சத்தை அடைய வேண்டும் என்ற ஆசை. அந்த ஆசை ஞான யோகத்திற்கு வருவதற்கான முக்கியமான தகுதி. ஆனால் ஞான யோகத்தின் இறுதி பலன் முமுக்ஷுத்துவம் தொடர்ந்து நீடிப்பது அல்ல; முமுக்ஷுத்துவத்தின் நிவிருத்தி. ஆத்மாவை அடைய வேண்டும் என்ற ஆசை, ஆத்ம தத்துவம் தெளிவாக அறியப்பட்டு அதில் உறுதியாக நிலைபெற்றபோது நிறைவு பெறுகிறது.

இதனை ஒரு எளிய உதாரணத்தால் புரிந்துகொள்ளலாம். ஒருவருக்கு தாகம் இருக்கிறது. தண்ணீர் வேண்டும் என்ற ஆசை இருக்கும். தண்ணீர் கிடைத்து தாகம் தீர்ந்தவுடன் “இன்னும் தண்ணீர் வேண்டும், இன்னும் தண்ணீர் வேண்டும்” என்ற தேவை அந்த நேரத்தில் நீங்கிவிடுகிறது. அதுபோல மோட்சத்தை அடைய வேண்டும் என்ற முமுக்ஷுத்துவம், ஆத்மஞானத்தைப் பெறுவதற்கான உந்துதலாக இருக்கிறது. ஆத்ம தத்துவத்தில் நிச்சயமான நிலை ஏற்பட்டவுடன் அந்தத் தேடல் நிறைவு பெறுகிறது.

இந்த ஸ்லோகம் கர்ம யோகம் மற்றும் ஞான யோகம் ஆகிய இரண்டுக்கும் இடையிலான தொடர்பையும் மிக அழகாகக் காட்டுகிறது. கர்ம யோகத்தின் மூலம் முதலில் விவேகம், வைராக்கியம், முமுக்ஷுத்துவம் ஆகிய பக்குவங்கள் உருவாகின்றன. அதன் பிறகு ஞான யோகத்தில் ச்ரவணம், மனனம், நிதித்யாசனம் ஆகியவற்றின் மூலம் ஆத்மஞானம் உறுதிப்படுத்தப்படுகிறது. இறுதியில் அந்த அறிவு ஆத்மாவில் நிலைபெறும் போது ஞான யோகத்தின் பலனான மோக்ஷம் நிறைவேறுகிறது.

இதனால் வேதாந்தத்தில் மோக்ஷம் என்பது மரணத்திற்குப் பிறகு எங்கோ சென்று அடைய வேண்டிய ஒரு தொலைதூர நிலை மட்டும் அல்ல. உயிருடன் இருக்கும்போதே புத்தி தெளிவாகவும் அமைதியாகவும் இருந்து, ஆத்ம தத்துவத்தில் உறுதியாக நிலைபெற வேண்டும் என்பதே இங்கு கூறப்படும் முக்கியமான கருத்து. மனிதன் வாழ்ந்துகொண்டிருக்கும்போதே இந்த உள்நிலை மாற்றத்தை அடைய வேண்டும்.

இந்த ஸ்லோகத்துடன் பகவான் இரண்டாவது அத்தியாயத்தின் உபதேசத்தின் ஒரு முக்கியமான நிறைவை அளிக்கிறார். பதினொன்றாவது ஸ்லோகத்தில் “அசோச்ச்யான் அன்வசோசஸ்த்வம்” என்று தொடங்கி, ஆத்மா–அனாத்ம விவேகம், கர்ம யோகம், மனத்தூய்மை, விவேகம், வைராக்கியம், முமுக்ஷுத்துவம், பின்னர் ஞான யோகமான ச்ரவணம்–மனனம்–நிதித்யாசனம் ஆகியவற்றை விளக்கி, இறுதியில் ஆத்மஞானத்தில் புத்தி நிலைபெறும் நிலையை இங்கு சுட்டிக்காட்டுகிறார். இதனால் இரண்டாவது அத்தியாயத்தின் இந்தப் பகுதி முழு கீதையின் அடிப்படை அமைப்பையே சுருக்கமாக எடுத்துரைக்கிறது.

அதாவது முழுப் பாதையும் ஒரு தொடர்ச்சியான பயணம்: முதலில் கர்ம யோகம் மூலம் மனத்தூய்மை; மனத்தூய்மையால் விவேகம், வைராக்கியம், முமுக்ஷுத்துவம்; அதன் பிறகு ஞான யோகம்; ச்ரவணத்தின் மூலம் ஆத்ம தத்துவத்தை அறிதல்; மனனத்தின் மூலம் சந்தேகங்களை நீக்குதல்; நிதித்யாசனத்தின் மூலம் பழைய விபரீத பாவனைகளை நீக்குதல்; இறுதியில் “நான் ஆத்மா” என்ற அறிவில் புத்தி அசையாமல் நிலைபெறுதல். அந்த நிலையே இங்கு “யோகம் அவாப்ஸ்யஸி” என்று பகவானால் குறிப்பிடப்படும் மோக்ஷம் அல்லது பூர்ணத்துவ நிலை.

இவ்வாறு “ச்ருதிவிப்ரதிபந்நா தே” என்பது பலவிதமான கருத்துகளால் முன்பு குழப்பமடைந்திருந்த புத்தியைச் சுட்டிக்காட்டுகிறது; “யதா ஸ்த்தாஸ்யதி நிச்சலா” என்பது அந்தப் புத்தி ச்ரவணம், மனனம், நிதித்யாசனம் ஆகியவற்றின் மூலம் அசைவற்ற தெளிவை அடையும் நிலையைச் சொல்கிறது; “ஸமாதாவசலா புத்திஃ” என்பது அந்தப் புத்தி ஆத்ம தத்துவத்தில் உறுதியான, சந்தேகமற்ற நிலையில் நிலைபெறுவதை விளக்குகிறது; “ததா யோகமவாப்ஸ்யஸி” என்பது அப்போது மோக்ஷம் அல்லது பரம புருஷார்த்தம் நிறைவேறியதாகப் புரிந்துகொள்ள வேண்டும் என்பதைக் கூறுகிறது.

எனவே இந்த ஸ்லோகத்தின் மையச் செய்தி என்னவென்றால், ஞானம் என்பது கேட்டு தெரிந்துகொள்ளும் ஒரு தகவல் அல்ல; அந்த அறிவில் அசைக்க முடியாத நிஷ்டையை அடைவதே அதன் முழுமையான பலன். கர்ம யோகம் நம்மைத் தயார்படுத்துகிறது; ஞான யோகமான ச்ரவணம், மனனம், நிதித்யாசனம் நமக்கு ஆத்ம தத்துவத்தைத் தெளிவுபடுத்தி; அந்த அறிவி்ல் உறுதியாக நிலைகொண்டு இறுதியில் ஆத்மாவில் புத்தி நிச்சலமாகவும் அசலமாகவும் நிலைபெறும் போது, தேட வேண்டிய பரம புருஷார்த்தம் நிறைவேறுகிறது. இதனால்தான் பகவான் “அப்போது நீ யோகத்தை அடைவாய்” என்று இந்த ஸ்லோகத்தை நிறைவு செய்கிறார்.

இந்த நிலையில் அர்ஜுனனுக்கு அடுத்த இயல்பான கேள்வி எழுகிறது: இவ்வாறு ஆத்மஞானத்தில் உறுதியாக நிலைபெற்ற மனிதன் நடைமுறை வாழ்க்கையில் எப்படி இருப்பான்? அவனுடைய பேச்சு எப்படி இருக்கும்? அவனுடைய மனநிலை எப்படி இருக்கும்? அவன் உலகத்துடன் எவ்வாறு நடந்து கொள்வான்? அவன் வாழ்க்கையின் இன்ப–துன்பங்களை எவ்வாறு எதிர்கொள்வான்? இதற்கான பதிலாகத்தான் அடுத்த ஸ்லோகத்தில் அர்ஜுனன் “ஸ்திதப்ரஜ்ஞஸ்ய கா பாஷா?” என்று கேட்கிறான். அதன் மூலம் பகவான் ஸ்திதப்ரஜ்ஞனின் இலக்கணத்தையும், பின்னர் அந்த நிலையை அடைவதற்கான உபாயத்தையும் விரிவாக விளக்கத் தொடங்குகிறார்.