अथ चेत्‍तवमिमं धर्म्यं सन्ग्ग्रामं न करिष्यसि ।
तत: स्‍वधर्मं कीर्तिं च हित्‍वा पापमवाप्‍यसि ॥ ३३ ॥

அத சேத் த்வம் இமம் தர்ம்யம் ஸங்க்ராமம் ந கரிஷ்யஸி |
தத: ஸ்வதர்மம் கீர்த்திஞ் ச ஹித்வா பாபம் அவாப்ஸ்யஸி || 33 ||

முப்பதாவது ஸ்லோகத்தில் பகவான் ஆத்மா–அனாத்மத்தின் அடிப்படையில் அர்ஜுனனுடைய துயரத்தை நீக்கினார். ஆத்மா அழிவற்றது; உடல் அழிவுக்குட்பட்டது. எனவே ஆத்மாவின் அடிப்படையிலும், உடலின் அடிப்படையிலும் துயரப்பட வேண்டிய அவசியம் இல்லை என்று விளக்கினார். அதற்குப் பிறகு முப்பத்தி ஒன்றாம் ஸ்லோகத்தில், அர்ஜுனன் க்ஷத்திரியன் என்பதால் அவனுக்குரிய ஸ்வதர்மத்தின் அடிப்படையில் பார்த்தாலும் தர்ம யுத்தத்திலிருந்து விலக வேண்டிய காரணம் இல்லை என்று கூறினார். முப்பத்தி இரண்டாம் ஸ்லோகத்தில், இப்படிப்பட்ட தர்ம யுத்தம் அவனுக்கு எதிர்பாராத விதமாகக் கிடைத்துள்ள ஒரு அரிய வாய்ப்பு என்றும், தர்ம யுத்தத்தில் பங்கேற்பது க்ஷத்திரியனுக்கு உயர்ந்த நன்மையை அளிக்கும் என்றும் எடுத்துரைத்தார். இப்போது முப்பத்தி மூன்றாம் ஸ்லோகத்தில் பகவான் இன்னொரு முக்கியமான கோணத்தை முன்வைக்கிறார். “நீ உன்னுடைய ஸ்வதர்மத்தைச் செய்யாமல், இந்த தர்ம யுத்தத்திலிருந்து விலகினால், அதனால் உனக்கு என்ன விளைவுகள் ஏற்படும்?” என்பதை எச்சரிக்கை வடிவில் கூறுகிறார்.

இதுவரை பகவான் அர்ஜுனனிடம், “யுத்தம் செய்தால் உனக்கு என்ன நன்மை கிடைக்கும்?” என்பதை எடுத்துரைத்தார். இப்போது, “யுத்தம் செய்யாமல் உன்னுடைய ஸ்வதர்மத்தை விட்டுவிட்டால் என்ன தீமை ஏற்படும்?” என்பதையும் காட்டுகிறார். அதாவது, ஒரு செயலைச் செய்வதற்கான நல்ல காரணத்தை மட்டும் கூறாமல், அந்தச் செயலைச் செய்யாமல் விட்டால் ஏற்படும் தீமையையும் எடுத்துக்காட்டுகிறார். இதன் மூலம் அர்ஜுனனுடைய மனத்தில் இருந்த தயக்கத்தை முழுமையாக நீக்குவதற்குப் பகவான் முயற்சி செய்கிறார்.

இந்த ஸ்லோகத்தில் பகவான் அர்ஜுனனை மறைமுகமாக எச்சரிக்கிறார். “நீ யுத்தம் செய்ய வேண்டுமா, வேண்டாமா என்பது உன்னுடைய விருப்பம் என்று நினைத்துக் கொண்டு விலகிவிடாதே. நீ செய்ய வேண்டிய தர்மமான கடமையைச் செய்யாமல் விட்டால், அதற்கும் ஒரு விளைவு உண்டு. அந்த விளைவை நீ ஏற்றுக்கொள்ள வேண்டியிருக்கும்” என்று கூறுகிறார். ஒரு மனிதன் தன்னுடைய கடமையைச் செய்வதற்கு மட்டுமல்ல, அதைச் செய்யாமல் இருப்பதற்கும் விளைவுகள் இருப்பதை இந்த ஸ்லோகம் நமக்கு உணர்த்துகிறது.

“அத சேத்” என்ற சொற்களிலேயே பகவான் இந்த எச்சரிக்கையைத் தொடங்குகிறார். அத என்றால் “அப்படியானால்” அல்லது “ஒருக்கால்” என்று பொருள் கொள்ளலாம். சேத் என்றால் “ஒருவேளை”, “என்றால்” என்று பொருள். ஆகவே “அத சேத்” என்றால் “ஒருவேளை நீ…” அல்லது “நீ ஒருவேளை…” என்று பொருள். பகவான் இங்கு ஒரு நிபந்தனையை முன்வைக்கிறார். “நீ இந்தச் செயலைச் செய்யாமல் இருந்தால்…” என்று ஒரு நிலைமையை எடுத்துக்கொண்டு அதன் விளைவை விளக்குகிறார்.

“த்வம்” என்றால் “நீ”. இது நேரடியாக அர்ஜுனனைச் சுட்டிக்காட்டுகிறது. பகவான் பொதுவாக யாரையும் பற்றி பேசவில்லை; அர்ஜுனனுடைய குறிப்பிட்ட சூழ்நிலையைத்தான் எடுத்துக்கொண்டு பேசுகிறார்.

“இமம் தர்ம்யம் ஸங்க்ராமம்” என்று அடுத்ததாக வருகிறது. இமம் என்றால் “இந்த”. அர்ஜுனனுக்கு முன்னால் நடைபெற்றுக்கொண்டிருக்கும் இந்த குறிப்பிட்ட யுத்தத்தை பகவான் சுட்டிக்காட்டுகிறார். தர்ம்யம் என்றால் தர்மத்திற்கு உட்பட்டது, தர்மத்திலிருந்து விலகாதது, தர்மத்தை நிலைநாட்டும் தன்மை கொண்டது. ஸங்க்ராமம் என்றால் யுத்தம் அல்லது போர். ஆகவே “இமம் தர்ம்யம் ஸங்க்ராமம்” என்றால் “இந்த தர்மமான யுத்தத்தை” என்று பொருள்.

இங்கு “யுத்தம்” என்ற சொல்லை மட்டும் கவனிக்கக்கூடாது. பகவான் தொடர்ந்து “தர்ம்யம்” என்ற சொல்லைப் பயன்படுத்துகிறார். அதாவது எந்தவிதமான யுத்தத்தையும் செய்ய வேண்டும் என்று அவர் கூறவில்லை. தர்மத்தை நிலைநாட்டுவதற்கான, தர்மத்திலிருந்து விலகாத யுத்தத்தையே அவர் குறிப்பிடுகிறார். அர்ஜுனனுடைய நிலைமையில் இந்த யுத்தம் அவனுடைய க்ஷத்திரிய ஸ்வதர்மத்துடன் தொடர்புடையது.

அதற்குப் பிறகு “ந கரிஷ்யஸி” என்று வருகிறது. ந என்றால் “இல்லை” அல்லது “செய்யாமல்”. கரிஷ்யஸி என்பது “செய்வாய்” என்ற எதிர்கால வினைச்சொல். “செய்யமாட்டாய்” என்ற பொருளில் வருகிறது. எனவே “இமம் தர்ம்யம் ஸங்க்ராமம் ந கரிஷ்யஸி” என்றால், “இந்த தர்ம யுத்தத்தை நீ செய்யாமல் இருந்தால்” என்று பொருள்.

இவ்வாறு முதல் வரியின் முழுப் பொருள்: “ஒருவேளை நீ இந்த தர்மமான யுத்தத்தைச் செய்யாமல் இருந்தால்…” என்பதாகும்.

இப்போது பகவான் அந்த நிலைமையின் விளைவைக் கூறுகிறார். “தத:” என்றால் “அதன் காரணமாக”, “அதற்குப் பிறகு”, “அதன் விளைவாக” என்று பொருள். அதாவது நீ இந்த தர்ம யுத்தத்தைச் செய்யாமல் இருந்தால், அதன் விளைவாக என்ன நடக்கும் என்பதை இப்போது பகவான் கூறுகிறார்.

“ஸ்வதர்மம் கீர்த்திம் ச ஹித்வா” என்று அடுத்த பகுதி வருகிறது. ஸ்வதர்மம் என்றால் உன்னுடைய தர்மமான கடமை. அர்ஜுனனைப் பொறுத்தவரையில் அது க்ஷத்திரியனுக்குரிய தர்மம். கீர்த்தி என்றால் புகழ், நல்ல பெயர், கண்ணியம். ச என்றால் “மற்றும்”. ஹித்வா என்றால் விட்டுவிட்டு, கைவிட்டு என்று பொருள்.

அதனால் “ஸ்வதர்மம் கீர்த்திம் ச ஹித்வா” என்றால், “உன்னுடைய ஸ்வதர்மத்தையும் உனக்குக் கிடைத்துள்ள கீர்த்தியையும் விட்டுவிட்டு” என்று பொருள்.

இங்கு பகவான் இரண்டு இழப்புகளைத் தெளிவாகக் காட்டுகிறார். ஒன்று ஸ்வதர்மத்தை இழத்தல். மற்றொன்று கீர்த்தியை இழத்தல். அதாவது அர்ஜுனன் யுத்தத்திலிருந்து விலகினால், அவன் தன்னுடைய கடமையைச் செய்யாதவனாகிவிடுவான்; அதே நேரத்தில் அவனுக்கிருந்த நல்ல பெயரும் கண்ணியமும் அழிந்துவிடும்.

அர்ஜுனன் சாதாரணமான மனிதன் அல்ல. அவன் ஒரு சிறந்த வீரன்; பல யுத்தங்களில் வெற்றி பெற்றவன்; அவனுடைய வீரத்திற்கும் திறமைக்கும் புகழ் உண்டு. அவன் போர்க்களத்தில் இருந்து பின்வாங்கிவிட்டால், அது அவனுடைய தனிப்பட்ட வாழ்க்கையில் மட்டுமல்லாமல், அவனை அறிந்த அனைவரிடமும் ஒரு பெரிய இழப்பாகப் பார்க்கப்படும். “இத்தனை வீரமும் திறமையும் கொண்ட அர்ஜுனன் ஏன் தன்னுடைய தர்ம யுத்தத்திலிருந்து விலகினான்?” என்ற கேள்வி எழும்.

அதனால் பகவான் அவனிடம், “நீ யுத்தம் செய்யாமல் இருந்தால் உன்னுடைய ஸ்வதர்மத்தை மட்டும் இழப்பதில்லை; உன்னுடைய கீர்த்தியையும் இழந்துவிடுவாய்” என்று எச்சரிக்கிறார்.

இதற்குப் பிறகு மிக முக்கியமான வார்த்தை வருகிறது:

“பாபம் அவாப்ஸ்யஸி.”

பாபம் என்றால் பாபம் அல்லது தர்மத்திற்கு எதிரான கர்மத்தின் விளைவு. அவாப்ஸ்யஸி என்றால் “நீ அடைவாய்”, “நீ பெறுவாய்”. இது எதிர்காலத்தைச் சுட்டிக்காட்டும் வினைச்சொல். அதாவது, “நீ இப்படிச் செய்தால் எதிர்காலத்தில் பாபத்தை அடைவாய்” என்று பகவான் எச்சரிக்கிறார்.

முழுமையாகப் பார்த்தால்:

“அத சேத் த்வம் இமம் தர்ம்யம் ஸங்க்ராமம் ந கரிஷ்யஸி; தத: ஸ்வதர்மம் கீர்த்திஞ் ச ஹித்வா பாபம் அவாப்ஸ்யஸி.”

என்றால்:

“ஒருவேளை நீ இந்த தர்மமான யுத்தத்தைச் செய்யாமல் இருந்தால், அதன் விளைவாக உன்னுடைய ஸ்வதர்மத்தையும் கீர்த்தியையும் விட்டுவிட்டு, பாபத்தை அடைவாய்.”

என்பதாகும்.

இந்த ஸ்லோகத்தில் பகவான் அர்ஜுனனுக்கு இரண்டு விதமான விளைவுகளை எடுத்துக்காட்டுகிறார் ஒன்று இகலோகத்தில் ஏற்படும் துன்பம்; மற்றொன்று பரலோகத்தில் ஏற்படும் தீய விளைவு. இகலோகத்தில் அவனுடைய கீர்த்தி அழியும்; அவன் இகழ்ச்சிக்குள்ளாகுவான். பரலோகத்தில் அவன் பாபத்தின் பலனை அனுபவிக்க வேண்டிய நிலை ஏற்படும்.

இகலோகத்தில் ஏற்படும் முக்கியமான இழப்பை பகவான் அகீர்த்தி என்ற கருத்தின் மூலம் எடுத்துக்காட்டுகிறார். கீர்த்தி என்றால் புகழ், நல்ல பெயர், கண்ணியம். அதற்கு எதிரானது அகீர்த்தி. அகீர்த்தி என்றால் இகழ்ச்சி, அவப்பெயர், நல்ல பெயரை இழத்தல். அர்ஜுனன் தர்ம யுத்தத்திலிருந்து விலகினால், அவன் “தன்னுடைய கடமையைச் செய்யத் தயங்கியவன்” என்ற பெயரைப் பெறக்கூடும். அவனுடைய வீரத்திற்கும் தர்மப் பற்றிற்கும் இருந்த புகழ் குறையும்.

இதனால் இந்த உலகத்திலேயே அவனுக்கு ஒரு வகையான துன்பம் தொடங்கிவிடும். மனிதன் உயிரோடு இருக்கும் காலத்தில் அவனுடைய பெயர், கண்ணியம், புகழ் ஆகியவை அவனுடைய வாழ்க்கையில் முக்கியமானவை. ஒருவர் தவறு செய்தால் உடனடியாக சமூகம் அவரைப் பற்றிப் பேசத் தொடங்கும். நல்ல பெயர் பெறுவதற்கு பல ஆண்டுகள் ஆகலாம்; ஆனால் ஒரு தவறான செயல் அந்த நல்ல பெயரை ஒரே நாளில் அழித்துவிடலாம்.

அர்ஜுனனைப் போன்ற புகழ்பெற்ற வீரனுக்கு இது இன்னும் முக்கியமானது. அவன் யுத்தத்தை விட்டு விலகினால், அவனுடைய வீரத்தையும் கடமை உணர்வையும் பற்றி கேள்வி எழும். அதனால் பகவான், “உனக்குக் கிடைத்துள்ள கீர்த்தியை விட்டுவிட்டு அகீர்த்தியை அடையாதே” என்று மறைமுகமாக எச்சரிக்கிறார்.

இதில் பகவான் ஒரு முக்கியமான உளவியல் உண்மையையும் பயன்படுத்துகிறார். மனிதர்கள் தங்களுடைய புகழையும் கண்ணியத்தையும் இழப்பதைப் பெரும்பாலும் விரும்புவதில்லை. சிலர் தண்டனையைவிட அவமானத்தை அதிகமாகப் பயப்படுவார்கள். ஒரு தவறான செயலைச் செய்தால் காவல்துறை பிடிக்கும் என்ற பயம் ஒருவரைத் தவறு செய்யாமல் தடுக்கலாம். அதுபோல சமூகத்தில் நல்ல பெயரை இழந்துவிடுவோம் என்ற பயமும் ஒருவரைத் தர்மமான வாழ்க்கையில் நிலைத்திருக்கச் செய்யலாம்.

இதற்குப் பிறகு பகவான் பாபம் என்ற பரலோக விளைவையும் குறிப்பிடுகிறார். இந்த விளக்கத்தின் அடிப்படையில், ஒருவர் தன்னுடைய தர்மமான கடமையை அறிந்திருந்தும் அதைச் செய்யாமல் விட்டால், அதனால் பாபம் உருவாகும்; அந்தப் பாபத்தின் பலனை அவன் பின்னர் அனுபவிக்க வேண்டியிருக்கும். முந்தைய ஸ்லோகத்தில் பகவான் தர்ம யுத்தத்தைச் சொர்க்கத்தின் கதவைத் திறக்கும் வாய்ப்பாகக் காட்டினார். இங்கு அதற்கு எதிர்மாறாக, ஸ்வதர்மத்தை விட்டுவிடுவதால் பாபத்தை அடையும் நிலையை எச்சரிக்கிறார்.

இதனைப் புரிந்துகொள்ளும்போது, பகவான் அர்ஜுனனை வெறும் பயமுறுத்துவதற்காக இதைக் கூறுகிறார் என்று மட்டும் பார்க்கக்கூடாது. அவர் அர்ஜுனனுடைய மனநிலையை மாற்றுவதற்காக அவனுடைய பல்வேறு எண்ணங்களையும் ஒன்றன்பின் ஒன்றாக அணுகுகிறார். முதலில் ஆத்மா–அனாத்ம விவேகம் மூலம் அவனுடைய அறியாமையால் ஏற்பட்ட துயரத்தை நீக்குகிறார். பின்னர் ஸ்வதர்மத்தின் அடிப்படையில் அவனுடைய கடமையை விளக்குகிறார். அடுத்து அந்தக் கடமையைச் செய்யாமல் விட்டால் ஏற்படும் விளைவுகளைச் சுட்டிக்காட்டுகிறார். இவ்வாறு அர்ஜுனனுடைய மனக்குழப்பத்தின் அனைத்து பக்கங்களையும் பகவான் எடுத்துக்கொள்கிறார்.

இங்கு “பாபம்” என்ற சொல்லை வெறும் வெளிப்புற தண்டனை என்ற பொருளில் மட்டும் பார்க்கக்கூடாது. தர்மத்திற்கு எதிராகச் செயல்படுவது மனத்தில் ஒரு தவறான பதிவை உருவாக்குகிறது. தன்னுடைய கடமையைத் தெரிந்துகொண்டு அதிலிருந்து விலகுவது மன அமைதியையும் பாதிக்கக்கூடும். “நான் செய்ய வேண்டியதைச் செய்யவில்லை” என்ற குற்ற உணர்வு ஒருவருடைய மனத்தில் நீண்ட காலம் இருக்கலாம். இதுவும் ஒரு வகையில் துன்பமாகும். தர்மமான கடமையைச் செய்வதன் மூலம் மனம் தெளிவடைகிறது; கடமையைத் தவிர்ப்பதன் மூலம் மனக்குழப்பம் அதிகரிக்கலாம்.

அதனால் இந்த ஸ்லோகத்தில் கூறப்படும் இகலோகத் துன்பத்தையும் பரலோகத் துன்பத்தையும் இரு நிலைகளாகப் புரிந்துகொள்ளலாம். இகலோகத்தில் கீர்த்தி அழிந்து அகீர்த்தி ஏற்படுகிறது. பரலோகத்தில் பாபத்தின் பலனை அனுபவிக்க வேண்டிய நிலை ஏற்படுகிறது. இந்த இரண்டையும் தவிர்க்க வேண்டுமென்றால் தன்னுடைய தர்மமான கடமையைச் செய்ய வேண்டும் என்பதே பகவானுடைய எச்சரிக்கை.

இந்தக் கருத்து நமது வாழ்க்கைக்கும் ஒரு முக்கியமான பாடத்தை வழங்குகிறது. ஒவ்வொருவருக்கும் அவரவர் வாழ்க்கையில் சில கடமைகள் இருக்கின்றன. அந்தக் கடமையைச் செய்ய வேண்டிய நேரத்தில், சிரமம் வரும் என்பதற்காகவோ, பயம் ஏற்படுவதற்காகவோ, மற்றவர்கள் என்ன நினைப்பார்கள் என்பதற்காகவோ, தனிப்பட்ட விருப்பம் இல்லாததற்காகவோ கடமையைத் தவிர்ப்பது சரியல்ல. அதே நேரத்தில், உண்மையில் தர்மமான கடமை எது என்பதைத் தெளிவாக அறிந்து கொண்ட பிறகே அதைச் செய்ய வேண்டும். தவறான செயலை “என்னுடைய கடமை” என்று கூறி நியாயப்படுத்துவது இந்த ஸ்லோகத்தின் நோக்கம் அல்ல.

அர்ஜுனனுடைய சூழ்நிலையில் பகவான் தெளிவாகக் கூறுகிறார்: இந்த யுத்தம் தர்ம்யம், அதாவது தர்மத்திற்கு உட்பட்டது. அது அவனுடைய ஸ்வதர்மத்துடன் தொடர்புடையது. ஆகவே அவன் அதிலிருந்து விலகுவது வெறும் தனிப்பட்ட முடிவு அல்ல; அவனுடைய தர்மக் கடமையை விட்டுவிடுவதாகும். அதன் விளைவாக அவன் கீர்த்தியையும் இழந்து, பாபத்தையும் அடைவான் என்று பகவான் எச்சரிக்கிறார்.

முந்தைய முப்பத்தி இரண்டாம் ஸ்லோகத்தில், “இப்படிப்பட்ட தர்ம யுத்தம் உனக்குக் கிடைத்திருப்பது பாக்கியம்; அது சொர்க்கத்தின் கதவைத் திறந்துள்ளது” என்று பகவான் கூறினார். இப்போது முப்பத்தி மூன்றாம் ஸ்லோகத்தில் அதற்கு நேர்மாறான நிலையைச் சொல்கிறார்: “அந்த தர்ம யுத்தத்தை நீ செய்யாமல் விட்டால், உன்னுடைய ஸ்வதர்மத்தையும் கீர்த்தியையும் இழந்து, பாபத்தை அடைவாய்.” அதாவது ஒரு பக்கம் தர்மத்தைச் செய்வதால் கிடைக்கும் உயர்ந்த பலன்; மறுபக்கம் தர்மத்தை விட்டுவிடுவதால் ஏற்படும் தீய விளைவு. இந்த இரண்டு நிலைகளையும் அர்ஜுனனுடைய முன் வைத்து, அவன் தெளிவான முடிவை எடுக்கும்படி பகவான் வழிகாட்டுகிறார்.

இங்கு ஒரு முக்கியமான மனப்பாடத்தையும் நாம் எடுத்துக்கொள்ளலாம். ஒரு மனிதன் செய்ய வேண்டிய செயலைச் செய்யாமல் இருப்பதும் ஒரு வகையான செயல் விளைவையே உருவாக்குகிறது. “நான் எதுவும் செய்யவில்லை” என்று ஒருவர் நினைக்கலாம். ஆனால் செய்ய வேண்டிய தர்மமான கடமையைச் செய்யாமல் இருப்பதற்கும் விளைவு உண்டு. சில நேரங்களில் நாம் செய்த தவறைவிட, செய்ய வேண்டிய நல்ல செயலைச் செய்யாமல் விட்டதுதான் பெரிய இழப்பாக இருக்கலாம். அதனால் தர்மம் என்பது தவறான செயலைத் தவிர்ப்பது மட்டுமல்ல; செய்ய வேண்டிய சரியான செயலைச் செய்வதும் ஆகும்.

அர்ஜுனனுடைய நிலைமையில் இது மிகவும் தெளிவாகிறது. அவன் போர்க்களத்தை விட்டு விலகிவிட்டால், வெளிப்படையாகப் பார்த்தால் “நான் யாரையும் கொல்லவில்லை; எனவே நான் பாபம் செய்யவில்லை” என்று நினைக்கலாம். ஆனால் பகவான் அதையே கேள்விக்குட்படுத்துகிறார். “நீ செய்ய வேண்டிய தர்மமான கடமையை விட்டுவிட்டால் அதற்கும் விளைவு உண்டு” என்பதே அவர் கூறும் கருத்து.

இதனால் இந்த ஸ்லோகம் கர்மத்தின் விளைவு செய்வதற்கே மட்டும் இல்லை; செய்யாமல் இருப்பதற்கும் உண்டு என்ற முக்கியமான கருத்தை உணர்த்துகிறது. தர்மமான செயலைத் தவிர்ப்பதும் ஒரு வகையான பொறுப்பின்மையாக மாறலாம். குறிப்பாக ஒருவருக்குத் தன்னுடைய கடமை தெளிவாகத் தெரிந்திருந்தும், அதைச் செய்யாமல் தனிப்பட்ட விருப்பு அல்லது பயத்தின் காரணமாக விலகினால் அதன் விளைவுகளை அவர் சந்திக்க வேண்டியிருக்கும்.

இவ்வாறு பார்க்கும்போது, இந்த ஸ்லோகத்தில் பகவான் அர்ஜுனனை பயமுறுத்துவது போலத் தோன்றினாலும், உண்மையில் அவனுடைய மனக்குழப்பத்தைத் தீர்க்கும் ஒரு உபதேச முறையையே பயன்படுத்துகிறார். சில நேரங்களில் ஒரு மனிதன் நல்ல செயலைச் செய்ய வேண்டும் என்பதற்கான நன்மைகளை மட்டும் கேட்டு மனம் மாறாமல் இருக்கலாம். அப்போது “நீ அதைச் செய்யாவிட்டால் என்ன தீமை ஏற்படும்?” என்பதையும் அறிந்துகொள்ள வேண்டியிருக்கும். பகவான் இதே முறையை இங்கு பயன்படுத்துகிறார்.

இந்த ஸ்லோகத்தின் மையக் கருத்து என்னவென்றால், ஒருவன் தன்னுடைய தர்மமான கடமையை அறிந்திருந்தும் அதைச் செய்யாமல் விட்டால், அவன் தன்னுடைய ஸ்வதர்மத்தை இழப்பதோடு மட்டுமல்லாமல், நல்ல பெயரையும் இழந்து, பாபத்தின் விளைவையும் அடைய வேண்டிய நிலை ஏற்படும். இகலோகத்தில் அவனுக்கு அகீர்த்தி ஏற்படும்; பரலோகத்தில் பாபத்தின் பலனை அனுபவிக்க வேண்டிய நிலை ஏற்படும் என்று பகவான் எச்சரிக்கிறார்.

ஆகவே, “அத சேத் த்வம் இமம் தர்ம்யம் ஸங்க்ராமம் ந கரிஷ்யஸி; தத: ஸ்வதர்மம் கீர்த்திஞ் ச ஹித்வா பாபம் அவாப்ஸ்யஸி” என்ற இந்த ஸ்லோகம், “தர்மமான கடமையைச் செய்ய வேண்டிய நேரத்தில் அதைத் தவிர்க்காதே; கடமையைச் செய்யாமல் இருப்பதற்கும் விளைவு உண்டு” என்ற ஆழமான வாழ்க்கைப் பாடத்தை வழங்குகிறது. அர்ஜுனனுக்கு இந்த தர்ம யுத்தம் ஒரு கடமை மட்டுமல்ல; அவனுடைய ஸ்வதர்மத்தை நிறைவேற்றுவதற்கான வாய்ப்பாகும். அந்த வாய்ப்பைத் தவறவிட்டால், அவனுடைய கீர்த்தி அழியும்; அவனுடைய தர்மக் கடமை கைவிடப்படும்; மேலும் பாபத்தின் பலனையும் அடைய வேண்டியிருக்கும். இதனால் பகவான் அர்ஜுனனை அடுத்தடுத்த ஸ்லோகங்களில், அவன் யுத்தத்திலிருந்து விலகினால் இகலோகத்தில் ஏற்படக்கூடிய அகீர்த்தி மற்றும் பிற இழப்புகளை இன்னும் விரிவாக எடுத்துரைக்கத் தொடங்குகிறார்.