विश्वमित्सवनं सुतमिन्द्रो मदाय गच्छति ।
वृत्रहा सोमपीतये ॥ ८ ॥

വിശ്വമിത് സവനം സുതമിന്ദ്രോ മദായ ഗച്ഛതി ।
വൃത്രഹാ സോമപീതയേ ॥ 8 ॥

പദാർത്ഥം:

विश्वम् (വിശ്വം): എല്ലാം, ലോകം മുഴുവൻ, എല്ലായ്പ്പോഴും സംഭവിക്കുന്നത്. ഇവിടെ “വിശ്വം” ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥലത്തെയോ സമയത്തെയോ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല. മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ ഓരോ നിമിഷവും ഈശ്വരമാർഗത്തിനായി സമർപ്പിക്കപ്പെടണം എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ആശയം. ജീവിതം മുഴുവൻ ഒരു യജ്ഞമായി മാറണം എന്ന ആശയം ഇത് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

इत् (ഇത്): നിശ്ചയമായും, ഉറപ്പായും, യഥാർത്ഥത്തിൽ. ഈ പദം മന്ത്രത്തിന്റെ ആശയത്തെ ഊന്നിപ്പറയുന്നു. ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണമുള്ള മനുഷ്യൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഈ യജ്ഞജീവിതം കൈവരിക്കുന്നു എന്നതാണ് ഇതിലൂടെ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

सवनम् (സവനം): യജ്ഞം, സമർപ്പണം, ഈശ്വരലക്ഷ്യമുള്ള പ്രവൃത്തി. വേദങ്ങളിൽ “സവനം” സോമയജ്ഞത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ മനുഷ്യൻ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ സത്കർമ്മങ്ങളെയും കടമകളെയും നിസ്വാർത്ഥസേവനത്തെയും ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ജീവിതം മുഴുവൻ യജ്ഞബോധത്തോടെ ജീവിക്കുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ സവനം.

सुतम् (സുതം): നന്നായി രൂപപ്പെടുത്തിയ, തയ്യാറാക്കിയ. ശീലം, ആത്മനിയന്ത്രണം, നല്ലചിന്ത, ആത്മീയപരിശീലനം എന്നിവയിലൂടെ രൂപപ്പെടുത്തിയ ശുദ്ധമായ ജീവിതാവസ്ഥയെ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സാധനയിലൂടെ രൂപപ്പെടുന്ന ആന്തരികവളർച്ചയാണ് ഇവിടെ “സുതം”.

इन्द्रः (ഇന്ദ്രഃ): ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവൻ; ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണമുള്ളവൻ. ഇവിടെ ഇന്ദ്രൻ ഒരു ദേവനെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല. സ്വന്തം ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രണത്തിൽ വയ്ക്കുന്ന ജിതേന്ദ്രിയനായ മനുഷ്യനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. മനസ്സിനെയും ചിന്തയെയും ആഗ്രഹങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ശക്തിയുള്ള സാധകനാണ് യഥാർത്ഥ ഇന്ദ്രൻ.

मदाय (മദായ): സന്തോഷത്തിനായി, ആനന്ദം നേടുന്നതിനായി. ഇവിടെ പറയുന്ന സന്തോഷം ഇന്ദ്രിയസുഖമല്ല. കടമ നിർവഹിച്ചതിന്റെ സംതൃപ്തി, ആത്മീയപുരോഗതി, ആന്തരികാനന്ദം എന്നിവയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ശീലമുള്ള ജീവിതം അവസാനം സ്ഥിരമായ ആനന്ദം നൽകുന്നു.

गच्छति (ഗച്ഛതി): പോകുന്നു, എത്തുന്നു, പ്രാപിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണമുള്ള സാധകൻ തുടർച്ചയായ യജ്ഞജീവിതത്തിലൂടെ ആത്മീയാനന്ദം പ്രാപിക്കുന്നു. ഇത് നിരന്തരമായ പുരോഗതിയുടെ യാത്രയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

वृत्रहा (വൃത്രഹാ): വൃത്രനെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ; തടസ്സങ്ങളെ ജയിക്കുന്നവൻ. വേദങ്ങളിൽ വൃത്രൻ ഇരുട്ടിനെയും തടസ്സങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ വൃത്രൻ കാമം, ആഗ്രഹം, അജ്ഞാനം, മനസ്സിന്റെ ദോഷങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ആത്മീയവളർച്ചയെ തടയുന്ന ആന്തരികശത്രുക്കളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അവയെ ജയിച്ച് നശിപ്പിക്കുന്നവനാണ് “വൃത്രഹാ”.

सोमपीतये (സോമപീതയേ): സോമം പാനം ചെയ്യുന്നതിനായി; സോമം അനുഭവിക്കുന്നതിനായി. ഇവിടെ “സോമം” ജീവശക്തി, വീര്യം, മനോബലം, ആത്മീയശക്തി എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കാമത്തെയും ആഗ്രഹങ്ങളെയും ജയിച്ച മനുഷ്യന് തന്റെ ജീവശക്തി പാഴാക്കാതെ സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയും. അതിന്റെ ഫലമായി അവൻ ആത്മീയശക്തിയും പരമാനന്ദവും അനുഭവിക്കുന്നു.

വ്യാഖ്യാനം:

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ യഥാർത്ഥ വിജയം ബാഹ്യസാധനകളിലും സമ്പത്തിലോ പ്രശസ്തിയിലോ അല്ല; മറിച്ച് ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണം, യജ്ഞമയമായ ജീവിതം, ആന്തരികശത്രുക്കളെ ജയിക്കൽ എന്നിവയിലാണ് എന്ന് ആഴത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ തന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഓരോ പ്രവൃത്തിയും ഈശ്വരസമർപ്പണബോധത്തോടെ നിർവഹിക്കുകയും കടമയും സേവനവും യജ്ഞമായി കണക്കാക്കി ജീവിക്കുകയും വേണം എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രാശയം.

“വിശ്വമിത് സവനം സുതമിന്ദ്രോ” എന്ന മന്ത്രഭാഗം ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച ജിതേന്ദ്രിയനായ മനുഷ്യൻ തന്റെ ജീവിതം മുഴുവൻ ഒരു തുടർച്ചയായ യജ്ഞമാക്കി മാറ്റുന്നു എന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ഇവിടെ “വിശ്വം” ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളെയും എല്ലാ സമയങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ആത്മീയജീവിതം പ്രത്യേകസമയങ്ങളിൽ മാത്രം നടത്തുന്ന ആരാധനയിൽ ഒതുങ്ങുന്നതല്ല; അവന്റെ ചിന്ത, വാക്ക്, പ്രവൃത്തി എന്നിവയെല്ലാം ഈശ്വരമാർഗത്തിനായി സമർപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോൾ മുഴുവൻ ജീവിതവും യജ്ഞമായി മാറുന്നു. “സവനം” ഈ യജ്ഞബോധത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. മനുഷ്യൻ നിസ്വാർത്ഥസേവനം, ശീലം, കടമബോധം എന്നിവയോടെ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ അവന്റെ ജീവിതം ദൈവികലക്ഷ്യമുള്ളതാകുന്നു.

“സുതം” എന്ന പദം ശീലം, ആത്മനിയന്ത്രണം, ശുദ്ധചിന്ത, ആത്മീയസാധനകൾ എന്നിവയിലൂടെ രൂപപ്പെടുത്തിയ ഉന്നതമായ ജീവിതാവസ്ഥയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ നില കൈവരിച്ചവനാണ് യഥാർത്ഥ “ഇന്ദ്രൻ” എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ ഇന്ദ്രൻ ഒരു ദേവനെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല; തന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും മനസ്സിനെയും ജയിച്ച് ഭരിക്കുന്ന മനുഷ്യനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അവൻ ബാഹ്യലോകത്തിന്റെ ആകർഷണങ്ങൾക്ക് അടിമയാകാതെ തന്റെ ശക്തികളെ ഉന്നതലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.

“മദായ ഗച്ഛതി” എന്ന ഭാഗം ഇത്തരത്തിലുള്ള ജീവിതം മനുഷ്യനെ യഥാർത്ഥ സന്തോഷത്തിലേക്കും ആനന്ദത്തിലേക്കും നയിക്കുന്നു എന്ന് വിശദീകരിക്കുന്നു. ഈ സന്തോഷം ഇന്ദ്രിയസുഖത്തിൽ നിന്നുള്ള താൽക്കാലികാനന്ദമല്ല; മറിച്ച് കടമ നന്നായി നിർവഹിച്ചതിന്റെ സംതൃപ്തി, മനശ്ശാന്തി, ആത്മീയപുരോഗതി, ആന്തരികാനന്ദം എന്നിവയുടെ രൂപമാണ്. ശീലത്തോടും ഈശ്വരമാർഗത്തോടും കൂടി ജീവിക്കുന്നവനാണ് ഈ സ്ഥിരമായ സന്തോഷം അനുഭവിക്കാൻ കഴിയുന്നത്.

മന്ത്രത്തിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗമായ “വൃത്രഹാ സോമപീതയേ” വളരെ ആഴത്തിലുള്ള ആത്മീയസത്യം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. “വൃത്രൻ” ഒരു ബാഹ്യശത്രുവല്ല; മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലുള്ള കാമം, ആഗ്രഹം, വാസന, അജ്ഞാനം, മടി, അഹങ്കാരം തുടങ്ങിയ ആത്മീയവളർച്ചയെ തടയുന്ന ശക്തികളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഇവ ജ്ഞാനത്തിന് മേൽ തിരശ്ശീലപോലെ നിലകൊണ്ട് മനുഷ്യനെ അവന്റെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റുന്നു. ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണവും യജ്ഞമയമായ ജീവിതവും ഉള്ള സാധകൻ ഈ ആന്തരികശത്രുക്കളെ ജയിച്ച് നശിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ “വൃത്രഹാ” എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

വാസനകളും നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത ആഗ്രഹങ്ങളും മനുഷ്യന്റെ ജീവശക്തിയെ പാഴാക്കുന്നു. എന്നാൽ അവയെ ജയിച്ചശേഷം മനുഷ്യന് തന്റെ ജീവശക്തിയെ സംരക്ഷിച്ച് വളർത്താൻ കഴിയും. ഇതാണ് മന്ത്രത്തിൽ “സോമം” എന്ന് പറയുന്നത്. സോമം ജീവശക്തി, വീര്യം, മനോബലം, തേജസ്, ആത്മീയശക്തി എന്നിവയുടെ പ്രതീകമാണ്. ഈ ശക്തി സംരക്ഷിക്കപ്പെടുമ്പോൾ മനുഷ്യന്റെ മനസ്സ് ഉറപ്പു നേടുകയും ജ്ഞാനം വ്യക്തത നേടുകയും ആത്മീയപുരോഗതി വേഗത്തിലാകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതാണ് “സോമപീതയേ”, അതായത് സോമശക്തി അനുഭവിച്ച് അതിന്റെ ഫലം നേടുന്ന അവസ്ഥ.

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ ഉന്നതവിജയം ലോകത്തെ കീഴടക്കുന്നതിലല്ല, സ്വയം ജയിക്കുന്നതിലാണ് എന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ജീവിതത്തെ യജ്ഞമാക്കി ഓരോ പ്രവൃത്തിയും ഈശ്വരസമർപ്പണമാകുമ്പോൾ മനുഷ്യന് കാമം, ആഗ്രഹം, അജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ ആന്തരികശത്രുക്കളെ ജയിക്കാൻ കഴിയും. അവയെ ജയിക്കുന്നതിലൂടെ അവൻ തന്റെ ജീവശക്തിയെ സംരക്ഷിക്കുകയും മനോബലവും ആത്മീയശക്തിയും വളർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിന്റെ ഫലമായി അവൻ സ്ഥിരമായ സന്തോഷം, മനശ്ശാന്തി, ആന്തരികസംതൃപ്തി, ആത്മീയാനന്ദം എന്നിവ കൈവരിക്കുന്നു.

അതിനാൽ ജീവിതത്തിലെ ഓരോ നിമിഷവും യജ്ഞമായി കണ്ട്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച്, വാസനകളെയും ആഗ്രഹങ്ങളെയും ജയിച്ച്, ജീവശക്തിയായ സോമശക്തിയെ സംരക്ഷിച്ച് വളർത്തി ജീവിക്കുന്നതാണ് മനുഷ്യനെ യഥാർത്ഥ സന്തോഷം, ശക്തി, ശുദ്ധി, പരമമായ ആത്മീയപുരോഗതി എന്നിവയിലേക്ക് നയിക്കുന്നത് എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ളതും ശാശ്വതവുമായ സന്ദേശം.

ഉപസംഹാരം:

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മഹത്വം ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിക്കുന്നതിലും, ജീവിതത്തെ യജ്ഞമാക്കുന്നതിലും, കാമം, ആഗ്രഹം, വാസന, അജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ ആന്തരികശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നതിലുമാണ് എന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണമുള്ള മനുഷ്യൻ തന്റെ ഓരോ പ്രവൃത്തിയും ഈശ്വരസമർപ്പണബോധത്തോടെ നിർവഹിച്ച് ജീവിതം മുഴുവൻ യജ്ഞമായി കണ്ട് ജീവിക്കുന്നു. അത്തരം യജ്ഞമയമായ ജീവിതം അവനെ വാസനകളുടെ അടിമത്തത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുകയും മനശ്ശുദ്ധിയും ആത്മീയഉയർച്ചയും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.

ആന്തരികശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നതിലൂടെ മനുഷ്യന് തന്റെ ജീവശക്തി, വീര്യം, മനോബലം, ആത്മീയശക്തി എന്നിവയായ സോമത്തെ സംരക്ഷിച്ച് വളർത്താൻ കഴിയും. സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഈ ശക്തിയാണ് അവന് ജ്ഞാനവ്യക്തത, ഉറച്ച മനോഭാവം, ഉന്നതമായ ആത്മീയപുരോഗതി എന്നിവ നൽകുന്നത്. അതിന്റെ ഫലമായി അവൻ ബാഹ്യമായ ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളെ അതിജീവിച്ച സ്ഥിരമായ സന്തോഷം, ആന്തരികസംതൃപ്തി, പരമാനന്ദം എന്നിവ കൈവരിക്കുന്നു.

അതിനാൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച്, ജീവിതം യജ്ഞമായി ജീവിച്ച്, കാമവും അജ്ഞാനവും പോലെയുള്ള ആന്തരികതടസ്സങ്ങളെ ജയിച്ച്, ജീവശക്തിയെ സംരക്ഷിക്കുകയും വളർത്തുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് മനുഷ്യനെ യഥാർത്ഥ സന്തോഷം, ശക്തി, ശുദ്ധി, പരമമായ ആത്മീയപൂർണ്ണത എന്നിവയിലേക്ക് നയിക്കുന്നത് എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള ഉപദേശം.