स नः स्तवान आ भर गायत्रेण नवीयसा ।
रयिं वीरवतीमिषम् ॥ ११ ॥

സ നഃ സ്തവാന ആ ഭര ഗായത്രേണ നവീയസാ ।
രയിം വീരവതീമിഷം ॥ 11 ॥

പദാർത്ഥം

सः (സഃ): അദ്ദേഹം; ആ ഈശ്വരൻ; ആ പരമാത്മാവ്. ഇവിടെ ‘സഃ’ മനുഷ്യജീവിതത്തെ സംരക്ഷിച്ച് ഉയർച്ചയിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഈശ്വരനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. മുൻമന്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ, ദൈവികത, യജ്ഞം, ഹവി എന്നിവയിലൂടെ മനുഷ്യനെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്ന പരമാത്മാവിനെയാണ് ഇവിടെ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത്.

नः (നഃ): ഞങ്ങൾക്ക്; ഞങ്ങൾക്കായി. ഇത് വ്യക്തിപരമായ അപേക്ഷയല്ല; മുഴുവൻ മനുഷ്യസമൂഹത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രാർത്ഥനയാണ്. ഈശ്വരാനുഗ്രഹം എല്ലാവർക്കും ലഭിക്കണമെന്ന പൊതുനന്മയുടെ മനോഭാവം ഇതിൽ പ്രകടമാകുന്നു.

स्तवानः (സ്തവാനഃ): സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവൻ; സ്തുതി ചെയ്യപ്പെടുന്നവൻ; അല്ലെങ്കിൽ സ്തുതി ചെയ്യുന്നവൻ. ഇവിടെ ‘സ്തവാനഃ’ ഈശ്വരനെ യഥാർത്ഥമായി സ്തുതിക്കുന്ന അവസ്ഥയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈശ്വരനെ സ്തുതിക്കുന്നത് വെറും വാക്കുകളിലുള്ള സ്തോത്രമല്ല; അദ്ദേഹം നൽകിയ ശരീരം, പ്രാണൻ, ജീവിതം എന്നിവ സംരക്ഷിച്ച് ശരിയായ രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ് ഉന്നതമായ സ്തവനം. ഈശ്വരന്റെ ദാനമായ ശരീരം സംരക്ഷിക്കുക, പ്രാണശക്തി പാഴാക്കാതെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുക എന്നിവയാണ് യഥാർത്ഥ ഈശ്വരസ്തുതി.

आ भर (ആ ഭര): കൊണ്ടുവരണമേ; നിറയ്ക്കണമേ; അനുഗ്രഹിക്കണമേ. ഇത് ഈശ്വരനോടുള്ള അപേക്ഷയാണ്. “ഞങ്ങളുടെ ജീവിതത്തെ ആവശ്യമായ വിഭവങ്ങളാലും സദ്ഗുണങ്ങളാലും നിറയ്ക്കണമേ” എന്ന പ്രാർത്ഥന ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

गायत्रेण (ഗായത്രേണ): ഗായത്രിയാൽ; ജീവികളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന മാർഗത്തിലൂടെ; ഗായത്രി സ്തുതിയിലൂടെ. ‘ഗായത്രി’ എന്ന പദത്തിന് “ഗയാൻ ത്രായതേ” എന്ന വ്യാഖ്യാനത്തിലൂടെ ജീവികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് എന്ന അർത്ഥം പറയപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ അത് വെറും ഒരു മന്ത്രത്തെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല; പ്രാണശക്തിയെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ഉന്നതമായ ജീവിതനീതിയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈശ്വരൻ നൽകിയ ശരീരവും പ്രാണശക്തിയും സംരക്ഷിക്കുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ഗായത്രി ഉപാസന.

नवीयसा (നവീയസാ): പുതുമയുള്ള; ഉന്നതമായ; അത്യന്തം സ്തുത്യമായ. ‘നു’ എന്ന ധാതുവിന് സ്തുതി ചെയ്യുക എന്ന അർത്ഥമുണ്ട്. അതിനാൽ ‘നവീയസാ’ കൂടുതൽ ഉന്നതവും ശ്രേഷ്ഠവുമായ സ്തുതിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. വെറും ശീലമായി ചെയ്യുന്ന ആരാധനയല്ല; ജീവനും ശരീരവും സംരക്ഷിക്കുന്ന ബോധപൂർവമായ ജീവിതമാണ് ഉന്നതമായ സ്തുതി എന്ന് മന്ത്രം പറയുന്നു.

रयिम् (രയിം): സമ്പത്ത്; വിഭവം; ജീവിതത്തിന് ആവശ്യമായ അടിസ്ഥാനസ്രോതസ്സുകൾ. ഇവിടെ ‘രയി’ വെറും ധനസമ്പത്തിനെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല. ആരോഗ്യം, കുടുംബക്ഷേമം, ജ്ഞാനം, സദ്ഗുണങ്ങൾ, സാമൂഹികസമ്പത്ത് തുടങ്ങിയ ജീവിതത്തെ നിലനിർത്തുന്ന എല്ലാ തരത്തിലുള്ള സമ്പത്തുകളെയും ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യന് ആവശ്യമായ വിഭവങ്ങൾ ഈശ്വരൻ അനുഗ്രഹിക്കണമെന്നതാണ് അപേക്ഷ.

वीरवतीम् (വീരവതീം): വീര്യത്തോടുകൂടിയ; ശക്തിയുള്ള; ഊർജ്ജസ്വലമായ. സമ്പത്ത് മാത്രം മതിയാകില്ല; അത് നന്മയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന വീര്യവും ശീലവും ആവശ്യമാണ്. ‘വീരവതീ’ വീര്യം, മനോബലം, ശക്തി, ആത്മവിശ്വാസം എന്നിവയാൽ സമ്പന്നമായ ജീവിതവിഭവത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ശക്തിയില്ലാത്ത സമ്പത്ത് പ്രയോജനരഹിതമാണ്; ശീലമില്ലാത്ത ശക്തി അപകടകരമാണ്. അതിനാൽ ഈശ്വരൻ സമ്പത്തിനോടൊപ്പം വീര്യവും നൽകണം.

इषम् (ഇഷം): അന്നം; പോഷണം; പ്രചോദനം; സദ്പ്രേരണ. ‘ഇഷ’ എന്നത് ഭക്ഷണത്തെയും ജീവനെ വളർത്തുന്ന പോഷണത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കൂടാതെ ആന്തരിക പ്രചോദനം, നല്ല ഉണർവ്, ശരിയായ മാർഗനിർദ്ദേശം എന്നീ അർത്ഥങ്ങളും ഇതിലുണ്ട്. ഈശ്വരൻ നമുക്ക് ശരീരവളർച്ചയ്ക്ക് ആവശ്യമായ അന്നവും, സമ്പത്തും ശക്തിയും നന്മയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കാനുള്ള സദ്പ്രേരണയും നൽകണമെന്നാണ് ഇതിന്റെ അർത്ഥം.

വ്യാഖ്യാനം

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ യഥാർത്ഥ ഈശ്വരസ്തുതി എന്താണെന്നും, ജീവൻ, ശരീരം, ജീവിതം എന്നിവ സംരക്ഷിച്ച് ധാർമ്മികമായി നയിക്കുന്നതിലൂടെ ഈശ്വരാനുഗ്രഹം നേടുന്ന രീതിയെയും ആഴത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

ഈ മന്ത്രം മുൻമന്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞ ദൈവികത, യജ്ഞം, ഹവി എന്നീ ആത്മീയ അടിസ്ഥാനങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായി വരുന്നു. മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ ദൈവിക ഗുണങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയും, യജ്ഞമയമായ ത്യാഗജീവിതവും ഹവി എന്ന ദാനവും പങ്കിടലും നിറഞ്ഞ മനോഭാവവും രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് ജീവിതം യഥാർത്ഥ ഉയർച്ച പ്രാപിക്കുന്നത്. അത്തരമൊരു ജീവിതം അനുഗ്രഹിക്കുന്ന ഈശ്വരനെയാണ് ഈ മന്ത്രം പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത്.

മന്ത്രത്തിലെ “സ്തവാന” (സ്തവാന) എന്ന പദം ഈശ്വരനെ സ്തുതിക്കുന്ന യഥാർത്ഥ രീതിയെ വിശദീകരിക്കുന്നു. സാധാരണയായി ഈശ്വരസ്തുതി എന്നത് സ്തോത്രം, ഗാനം, അല്ലെങ്കിൽ വാക്കുകളിലുള്ള പ്രശംസ എന്നിങ്ങനെ കരുതപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഈ മന്ത്രം അതിനേക്കാൾ ആഴത്തിലുള്ള അർത്ഥമാണ് നൽകുന്നത്. ഈശ്വരൻ നൽകിയ ശരീരം, പ്രാണൻ, ജീവിതം എന്നിവ സംരക്ഷിക്കുകയും അവയെ സന്മാർഗത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ഉന്നതമായ ഈശ്വരസ്തുതി. ഈശ്വരന്റെ ദാനമായ ശരീരത്തെ അവഗണിക്കാതെ, പ്രാണശക്തി പാഴാക്കാതെ, ആരോഗ്യവും ശീലവും സംരക്ഷിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ജീവിതമാണ് യഥാർത്ഥ സ്തവനം. ഈശ്വരൻ നൽകിയ വസ്തുവിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് ഈശ്വരനോടുള്ള യഥാർത്ഥ ആദരവാണ്.

ഈ സത്യം മന്ത്രം “ഗായത്രേണ നവീയസാ” (ഗായത്രേണ നവീയസാ) എന്ന പദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ‘ഗായത്രി’ വെറും ഒരു വേദമന്ത്രം മാത്രമല്ല; ജീവികളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ജീവിതനീതിയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. “ഗയാൻ ത്രായതേ” എന്ന അർത്ഥത്തിൽ, പ്രാണശക്തിയെ സംരക്ഷിച്ച് ജീവിക്കുന്നതാണ് ഗായത്രിയുടെ ആന്തരിക അർത്ഥം. ‘നവീയസാ’ കൂടുതൽ ഉന്നതവും ശ്രേഷ്ഠവുമായ സ്തുതി എന്ന അർത്ഥം നൽകുന്നു. അതിനാൽ ശീലമായി ചെയ്യുന്ന ആരാധനയെക്കാൾ, ബോധപൂർവം ജീവനും ശരീരവും സംരക്ഷിച്ച് ജീവിക്കുന്നതാണ് ഉന്നതമായ ഗായത്രി ഉപാസന എന്ന് മന്ത്രം ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

ഇത്തരത്തിലുള്ള ഈശ്വരമാർഗത്തിലുള്ള ജീവിതത്തിനായി മന്ത്രം ഈശ്വരനോട് “ആ ഭര” (ആ ഭര), ഞങ്ങൾക്ക് നൽകി നിറയ്ക്കണമേ എന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു. ആദ്യം “രയിം” (രയിം), സമ്പത്തും വിഭവങ്ങളുമായ ജീവിതാധാരങ്ങളെയാണ് അപേക്ഷിക്കുന്നത്. ഇവിടെ സമ്പത്ത് എന്നത് വെറും പണമോ ഭൗതികവസ്തുക്കളോ അല്ല; ആരോഗ്യം, ജ്ഞാനം, കുടുംബക്ഷേമം, സാമൂഹികസമ്പത്ത്, സദ്ഗുണങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ജീവിതത്തെ നിലനിർത്തുന്ന എല്ലാറ്റിനെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യന് ധാർമ്മികമായി ജീവിക്കാൻ ആവശ്യമായ അടിസ്ഥാനവിഭവങ്ങൾ ഈശ്വരൻ അനുഗ്രഹിക്കണമെന്നാണ് ഈ അപേക്ഷ.

എന്നാൽ സമ്പത്ത് മാത്രം മതിയാകില്ലെന്നും മന്ത്രം ഊന്നിപ്പറയുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് അത് “വീരവതീം” (വീരവതീം), വീര്യവും ശക്തിയും നിറഞ്ഞ സമ്പത്ത് ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. സമ്പത്ത് നന്മയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കാൻ മനോബലം, ആത്മനിയന്ത്രണം, ശക്തി, ശീലം എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. വീര്യമില്ലാത്ത സമ്പത്ത് പ്രയോജനരഹിതമാണ്; ശീലമില്ലാത്ത ശക്തി അപകടകരമാണ്. അതിനാൽ ഈശ്വരൻ സമ്പത്തിനോടൊപ്പം അതിനെ ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ശക്തിയും നൽകണം.

അതോടൊപ്പം മന്ത്രം “ഇഷം” (ഇഷം) എന്നും അപേക്ഷിക്കുന്നു. ‘ഇഷം’ എന്നത് അന്നം, പോഷണം എന്ന അർത്ഥം നൽകുന്നതോടൊപ്പം നല്ല പ്രചോദനവും ആന്തരിക ഉണർവും എന്ന അർത്ഥവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ശരീരത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്ന പോഷകമായ അന്നവും, സമ്പത്തും ശക്തിയും ശരിയായ രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള സദ്പ്രേരണയും ജീവിതത്തിന് അനിവാര്യമാണ്. അല്ലാത്തപക്ഷം സമ്പത്തും ശക്തിയും അഹങ്കാരത്തിലേക്കും തെറ്റായ ഉപയോഗത്തിലേക്കും നയിച്ചേക്കാം. അതിനാൽ ഈശ്വരൻ വെറും ഭൗതികവിഭവങ്ങൾ മാത്രമല്ല, അവയെ ശരിയായി ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ജ്ഞാനവും സദ്പ്രേരണയും നൽകണമെന്നാണ് മന്ത്രം അപേക്ഷിക്കുന്നത്.

അതിനാൽ ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ ഉന്നതമായ ഈശ്വരാരാധന എന്താണെന്ന് ആഴത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഈശ്വരനെ യഥാർത്ഥമായി സ്തുതിക്കുന്നത് വെറും വാക്കുകളിലൂടെയല്ല; അദ്ദേഹം നൽകിയ ശരീരവും പ്രാണശക്തിയും സംരക്ഷിച്ച്, ഗായത്രിയുടെ മാർഗത്തിൽ ബോധപൂർവം ജീവിക്കുകയും ധാർമ്മികമായ ജീവിതം നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലാണ്. അത്തരം ജീവിതത്തിനായി ഈശ്വരൻ നമുക്ക് സമ്പത്ത്, വീര്യം, ശരീരപോഷണം, സദ്പ്രേരണ എന്നിവ അനുഗ്രഹിക്കണം. ഇവയെല്ലാം പരസ്പരം സമന്വയിക്കുമ്പോഴാണ് മനുഷ്യന് ശക്തിയും സമ്പത്തും തെറ്റായി ഉപയോഗിക്കാതെ യഥാർത്ഥ ഉയർച്ചയിലേക്കും ആത്മീയ പുരോഗതിയിലേക്കും സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിയുന്നത് എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള ജീവിതദർശനവും ആത്മീയ ഉപദേശവും.

ഉപസംഹാരം

ഈ മന്ത്രം ഈശ്വരനെ യഥാർത്ഥമായി സ്തുതിക്കുന്നത് വെറും വാക്കുകളിലുള്ള പ്രശംസയോ ആചാരമോ അല്ല; അദ്ദേഹം നൽകിയ ശരീരം, പ്രാണൻ, ജീവിതം എന്നിവ സംരക്ഷിച്ച് ധാർമ്മികമായി ജീവിക്കുന്നതാണ് ഉന്നതമായ ‘സ്തവനം’ (സ്തവനം) എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

‘ഗായത്രി’ (ഗായത്രി) ജീവികളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ഉന്നതമായ ജീവിതനീതിയായും, ‘നവീയസാ’ (നവീയസാ) ജീവനും ശരീരവും ബോധപൂർവം സംരക്ഷിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ഏറ്റവും ഉന്നതമായ ഈശ്വരസ്തുതിയായും ഈ മന്ത്രം വിശദീകരിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ ഇങ്ങനെ ഈശ്വരന്റെ ദാനമായ ജീവിതത്തെ സംരക്ഷിച്ച് നയിക്കുമ്പോൾ, അതുതന്നെ ഈശ്വരനോടുള്ള യഥാർത്ഥ ആദരവായി മാറുന്നു.

അത്തരമൊരു ജീവിതം നിലനിൽക്കുന്നതിനായി ഈശ്വരൻ നമുക്ക് ‘രയി’ (രയി), അതായത് ആരോഗ്യം, ജ്ഞാനം, കുടുംബക്ഷേമം, ജീവിതാധാരങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടുന്ന സമ്പത്തും, ‘വീരവതീ’ (വീരവതീ), അവയെ നന്മയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന വീര്യം, മനോബലം, ശക്തി, ശീലം എന്നിവയും, ‘ഇഷം’ (ഇഷം), ശരീരത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന അന്നവും സമ്പത്തും ശക്തിയും തെറ്റായി ഉപയോഗിക്കാതെ സന്മാർഗത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന സദ്പ്രേരണയും അനുഗ്രഹിക്കണമെന്ന് മന്ത്രം പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

കാരണം സമ്പത്തും ശക്തിയും ശരിയായ പ്രചോദനവും ജ്ഞാനവും ഇല്ലാതെ ഉണ്ടായാൽ അവ അഹങ്കാരത്തിലേക്കും തെറ്റായ ഉപയോഗത്തിലേക്കും നയിച്ചേക്കാം. അതിനാൽ ശരീരവും പ്രാണശക്തിയും സംരക്ഷിക്കൽ, ദൈവികജീവിതം, സമ്പത്ത്, വീര്യം, സദ്പ്രേരണ എന്നിവയെല്ലാം സമതുലിതമായി നേടി ജീവിക്കുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ഗായത്രി ഉപാസനയും മനുഷ്യനെ ഉന്നതമായ ജീവിതത്തിലേക്കും ആത്മീയ പുരോഗതിയിലേക്കും നയിക്കുന്ന സമഗ്രമായ ഈശ്വരമാർഗവും എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ളതും പൂർണ്ണവുമായ ഉപദേശം.