सं गोमदिन्द्र वाजवदस्मे पृथु श्रवो बृहत् ।
विश्वायुर्धेह्यक्षितम् ॥ ७ ॥

സം ഗോമദിന്ദ്ര വാജവദസ്മേ പൃഥു ശ്രവോ ബൃഹത് ।
വിശ്വായുർധേഹ്യക്ഷിതം ॥ 7 ॥

പദാർത്ഥം

सं (സം) പൂർണ്ണമായി, നന്നായി, ഒന്നായി. ഈശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ എല്ലാം പൂർണ്ണമായി ലഭിക്കണമെന്നുള്ള പ്രാർത്ഥനയെ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

गोमत् (ഗോമത്) പശുക്കളോടുകൂടിയ, സമൃദ്ധമായ പശുസമ്പത്തുള്ള.
വ്യാഖ്യാനം: സമ്പത്ത് എന്നത് വെറും പണം മാത്രമല്ല; കൃഷി, പാൽസമ്പത്ത്, ജീവിതസമൃദ്ധി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രകൃതിദത്തമായ സമൃദ്ധിയെയും ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

इन्द्र (ഇന്ദ്ര) പരമൈശ്വര്യമുള്ള ഈശ്വരൻ, ശക്തിയുടെ അധിപൻ. എല്ലാം അനുഗ്രഹിക്കുകയും സമ്പത്തും സമൃദ്ധിയും നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന പരമസത്യമാണ്.

वाजवत् (വാജവത്) അന്നസമൃദ്ധിയുള്ള, ഭക്ഷണസമ്പന്നമായ. ജീവിതത്തിന് ആവശ്യമായ ഭക്ഷണം, പോഷണം, അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾ എന്നിവ സമൃദ്ധമായി ലഭിക്കണം എന്നതിനെ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

अस्मे (അസ്മേ) ഞങ്ങൾക്ക്. വ്യക്തിപരമായ ക്ഷേമത്തിനുവേണ്ടി മാത്രം അല്ലാതെ എല്ലാവരുടെയും ക്ഷേമത്തിനായി നടത്തുന്ന പ്രാർത്ഥനയാണിത്.

पृथु (പൃഥു) വിശാലമായ, വിപുലമായ. സമ്പത്തും ജീവിതവും പരിമിതമായതല്ലാതെ വിശാലമായ വളർച്ച പ്രാപിക്കണം.

श्रवः (ശ്രവഃ) യശസ്സ്, സമ്പത്ത്, കീർത്തി. ജീവിതത്തെ ഉയർത്തുന്ന നല്ല പേര്, നന്മ, സമൃദ്ധി എന്നിവയെല്ലാം ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

बृहत् (ബൃഹത്) വലുതായ, ഉന്നതമായ, വളർച്ച പ്രാപിച്ച. ജീവിതസമ്പത്തും യശസ്സും നിരന്തരം വളർന്ന് വർധിക്കണം.

विश्वायु (വിശ്വായു) ദീർഘായുസ്സ്, സമ്പൂർണ്ണമായ ജീവിതം. ആരോഗ്യം, മനശ്ശുദ്ധി, ബുദ്ധിശക്തി എന്നിവയോടുകൂടിയ ദീർഘവും പൂർണ്ണവുമായ ജീവിതം ലഭിക്കണം.

धेहि (ധേഹി) അനുഗ്രഹിക്കണമേ, നൽകണമേ, അരുളിച്ചെയ്യണമേ. ഈശ്വരനോട് വിനയപൂർവ്വം അഭ്യർത്ഥിക്കുന്ന അനുഗ്രഹവചനമാണിത്.

अक्षितम् (അക്ഷിതം) നശിക്കാത്തത്, കുറയാത്തത്, സ്ഥിരമായത്. ലഭിക്കുന്ന സമ്പത്ത് കുറയാതെ, ജീവിതസമൃദ്ധിക്ക് ക്ഷയം സംഭവിക്കാതെ നിലനിൽക്കണം.

വ്യാഖ്യാനം

ഈ മന്ത്രത്തിൽ ഭക്തൻ പരമാത്മാവിനോട് മനുഷ്യജീവിതം പൂർണ്ണമായി സമൃദ്ധിയാർജിച്ച് പരിപൂർണ്ണമാകണമെന്നുള്ള ഉന്നതമായ പ്രാർത്ഥന സമർപ്പിക്കുന്നു. ഈശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ജീവിതത്തിൽ പശുസമ്പത്ത്, ഭക്ഷണസമൃദ്ധി, സാമ്പത്തികസമ്പത്ത് എന്നിവ മാത്രമല്ല, യശസ്സ്, ആയുസ്സ്, ആരോഗ്യം, സ്ഥിരത എന്നിവയും ഒരുമിച്ച് ലഭിക്കണം എന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രാശയം.

ഇവിടെ “गोमत् (ഗോമത്)” എന്നത് കൃഷി, പാൽസമ്പത്ത്, പ്രകൃതിദത്തമായ സമൃദ്ധി എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യജീവിതം പ്രകൃതിയുമായി സമന്വയിച്ച് സമൃദ്ധമായിരിക്കണം എന്നും ഇത് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. “वाजवत् (വാജവത്)” എന്നത് ഭക്ഷണവും പോഷണവും സമൃദ്ധമായ ജീവിതത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റപ്പെട്ടാൽ മാത്രമേ മനുഷ്യന് ഉയർന്ന ജീവിതത്തിലേക്ക് മുന്നേറാൻ കഴിയൂ എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ആശയം.

“पृथु (പൃഥു)” എന്നും “बृहत् (ബൃഹത്)” എന്നും വരുന്ന പദങ്ങൾ സമ്പത്തും യശസ്സും പരിമിതമായതല്ലാതെ വിശാലവും നിരന്തരം വളരുന്നതുമായിരിക്കണം എന്ന് കാണിക്കുന്നു. അതായത് ജീവിതത്തിന്റെ വളർച്ച സ്ഥിരതയുള്ളതും വിപുലവുമായിരിക്കണം എന്നതാണ് ഈ രണ്ട് പദങ്ങളുടെയും ലക്ഷ്യം. “श्रवः (ശ്രവഃ)” എന്നത് നല്ല പേര്, യശസ്സ്, കീർത്തി എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ ചെയ്യുന്ന നല്ല പ്രവർത്തനങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ ആദരവും ബഹുമാനവും നേടിത്തരണമെന്നും ഇത് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

“विश्वायु (വിശ്വായു)” എന്നത് സമ്പൂർണ്ണമായ ആയുസ്സിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അത് വെറും ദീർഘമായ ജീവിതകാലമല്ല; ആരോഗ്യം, മനശ്ശുദ്ധി, ബുദ്ധിശക്തി, നല്ല പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചെയ്യാനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയോടുകൂടിയ പൂർണ്ണമായ ജീവിതമാണ്. “अक्षितम् (അക്ഷിതം)” എന്നത് ലഭിക്കുന്ന സമൃദ്ധി കുറയാതെ സ്ഥിരമായി നിലനിൽക്കണം എന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതായത് സമ്പത്ത് താൽക്കാലികമായതല്ലാതെ തുടർച്ചയായി വളർന്ന് മനുഷ്യനും സമൂഹത്തിനും നന്മ നൽകണം എന്നതാണ് ഇതിന്റെ അർത്ഥം.

ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ അന്തിമസാരം മനുഷ്യജീവിതം വെറും ഭൗതികസമ്പാദ്യം മാത്രമല്ല എന്നതാണ്. ആരോഗ്യം, സമൃദ്ധി, യശസ്സ്, ദീർഘായുസ്സ്, സ്ഥിരമായ നന്മ എന്നിവയെല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സമ്പൂർണ്ണമായ ഉയർച്ചയായിരിക്കണം ജീവിതം. ഈശ്വരാനുഗ്രഹവും മനുഷ്യശ്രമവും ഒന്നിച്ചുചേരുമ്പോഴാണ് ഇത്തരത്തിലുള്ള സമ്പൂർണ്ണമായ ജീവിതം സാധ്യമാകുന്നത് എന്ന് ഈ മന്ത്രം വ്യക്തമായി ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

ഉപസംഹാരം

ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ സമൃദ്ധിയും ഉയർച്ചയും ലക്ഷ്യമാക്കുന്ന ആഴമേറിയ ആത്മീയപ്രാർത്ഥനയാണ്. ജീവിതം വെറും ഭൗതികസമ്പാദ്യമല്ല; പശുസമ്പത്ത്, ഭക്ഷണസമൃദ്ധി, സമ്പത്ത്, ആരോഗ്യം, യശസ്സ്, ദീർഘായുസ്സ്, സ്ഥിരമായ നന്മ എന്നിവയെല്ലാം ഏകീകരിച്ച സമ്പൂർണ്ണമായ വളർച്ചയായിരിക്കണം എന്നാണ് ഈ മന്ത്രം ഊന്നിപ്പറയുന്നത്. ഈശ്വരാനുഗ്രഹത്താൽ ലഭിക്കുന്ന സമൃദ്ധികൾ പ്രകൃതിയുമായി സമന്വയിച്ചും സമൂഹക്ഷേമത്തിന് ഉപകാരപ്രദമായും മനുഷ്യജീവിതത്തെ ഉയർത്തുന്ന രീതിയിലും ആയിരിക്കണം എന്നതാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാന ആശയം.

കൂടാതെ, സമ്പത്തും യശസ്സും ഹ്രസ്വകാലത്തേക്കുള്ളതല്ലാതെ വിശാലവും തുടർച്ചയായ വളർച്ചയോടുകൂടിയതും സ്ഥിരതയുള്ളതുമായിരിക്കണം എന്നും ഇത് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ആയുസ്സ് ദീർഘമായിരിക്കണം എന്നതുമാത്രമല്ല, ആരോഗ്യം, മനശ്ശുദ്ധി, നല്ല പ്രവർത്തനശേഷി എന്നിവയോടുകൂടിയ സമ്പൂർണ്ണ ജീവിതമായിരിക്കണം എന്നും ഇവിടെ ഊന്നിപ്പറയുന്നു. ലഭിക്കുന്ന സമൃദ്ധി കുറയാതെ നിലനിൽക്കണമെന്ന ആശയം സ്ഥിരമായ ക്ഷേമത്തിന്റെ പ്രാധാന്യവും വ്യക്തമാക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ട് ഈശ്വരാനുഗ്രഹവും മനുഷ്യശ്രമവും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴാണ് യഥാർത്ഥ സമ്പത്തും യശസ്സും സമ്പൂർണ്ണമായ ജീവിതവും സാധ്യമാകുന്നത് എന്ന് ഈ മന്ത്രം ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്ന ഉന്നതമായ തത്ത്വചിന്താപരമായ ഉപദേശമായി നിലകൊള്ളുന്നു.