तुञ्जेतुञ्जे य उत्तरे स्तोमा इन्द्रस्य वज्रिणः ।
न विन्धे अस्य सुष्टुतिम् ॥ ७ ॥

തുഞ്ജേതുഞ്ജേ യ ഉത്തരേ സ്തോമാ ഇന്ദ്രസ്യ വജ്രിണഃ ।
ന വിന്ദേ അസ്യ സുഷ്ടുതിം ॥ 7 ॥

പദാർത്ഥം:

तुञ्जेतुञ्जे തുഞ്ജേതുഞ്ജേ – ഓരോ തവണയും; ഓരോ അനുഗ്രഹദാനത്തിലും. ഈശ്വരൻ നൽകുന്ന ഓരോ അനുഗ്രഹവും, ഓരോ ദാനവും, ഓരോ സഹായവും പ്രത്യേകം കരുണയുടെ പ്രകടനങ്ങളാണ്. അവന്റെ അനുഗ്രഹം ഇടവിടാതെ തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

यः യഃ – ആർ, ആ ഈശ്വരൻ. എല്ലാ അനുഗ്രഹങ്ങൾക്കും കാരണമായ പരമശക്തി.

उत्तरे ഉത്തരേ – ഉയർന്ന; ശ്രേഷ്ഠമായ; അത്യുത്തമമായ. ഈശ്വരനെക്കുറിച്ചുള്ള സ്തുതികൾ സാധാരണയുള്ളവയല്ല; ഉന്നതമായ ആത്മീയഭാവത്തിൽ നിന്ന് ഉദിക്കുന്ന സ്തുതികളാണ്.

स्तोमाः സ്തോമാഃ – സ്തുതികൾ; പുകഴ്ത്തലുകൾ. ഭക്തൻ ഈശ്വരനെ സ്തുതിച്ച് പാടുന്ന വൈദികമന്ത്രങ്ങൾ, പ്രാർത്ഥനകൾ, ഭക്തിപ്രകടനങ്ങൾ.

इन्द्रस्य ഇന്ദ്രസ്യ – ഇന്ദ്രന്റേത്; പരമഈശ്വരന്റേത്. എല്ലാ ശക്തികൾക്കും സമ്പത്തുകൾക്കും അനുഗ്രഹങ്ങൾക്കും ആധാരമായ ഈശ്വരൻ.

वज्रिणः വജ്രിണഃ – വജ്രായുധം ധരിച്ചവൻ; തടസ്സങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ. അജ്ഞാനം, കാമം, ക്രോധം, ലോഭം തുടങ്ങിയ മാനസികമറകളെ തകർത്തുനീക്കുന്ന ദൈവികശക്തി.

न ന – ഇല്ല. പൂർണ്ണമായി സാധ്യമല്ലാത്ത അവസ്ഥയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

विन्धे വിന്ദേ – നേടുന്നു; എത്തിച്ചേരുന്നു. ഇവിടെ “പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലാക്കുക” അല്ലെങ്കിൽ “മുഴുവൻ മഹത്വവും സ്തുതിച്ച് തീർക്കുക” എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് വരുന്നത്.

अस्य അസ്യ – അവന്റെ, ആ ഈശ്വരന്റെ. അളക്കാനാവാത്ത ദൈവികമഹത്വത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

सुष्टुतिम् സുഷ്ടുതിം – പൂർണ്ണമായ സ്തുതി; പരിപൂർണ്ണമായ സ്തോത്രം. ഈശ്വരന്റെ എല്ലാ മഹത്വങ്ങളും പൂർണ്ണമായി പറഞ്ഞുതീർക്കുന്ന സ്തുതി.

വ്യാഖ്യാനം

വേദത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ആഴത്തിലുള്ള ഭക്തിഭാവമുള്ള മന്ത്രമാണിത്. ഈശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹം, അവന്റെ അളവറ്റ മഹത്വം, മനുഷ്യന്റെ പരിമിതമായ അവസ്ഥ, ഭക്തിയുടെ വിനയം എന്നിവയെല്ലാം വളരെ സൂക്ഷ്മമായി അവതരിപ്പിക്കുന്ന വൈദികചിന്ത ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ആദ്യപദമായ “तुञ्जे तुञ्जे” തുഞ്ജേതുഞ്ജേ എന്നത് “ഓരോ തവണയും”, “ഓരോ അനുഗ്രഹദാനത്തിലും” എന്ന അർത്ഥം നൽകുന്നു. ഈശ്വരൻ മനുഷ്യന് നൽകുന്ന അനുഗ്രഹങ്ങൾ എണ്ണമറ്റവയാണ്. ജീവൻ, ശ്വാസം, ആഹാരം, ജ്ഞാനം, സംരക്ഷണം, ആനന്ദം, ബന്ധങ്ങൾ, ജ്ഞാനപ്രകാശം — മനുഷ്യൻ നേടുന്ന ഓരോ നന്മയും ഈശ്വരന്റെ കരുണയുടെ പ്രകടനമാണ്. അവന്റെ അനുഗ്രഹം ഒരു പ്രത്യേക സമയത്ത് മാത്രം ലഭിക്കുന്നതല്ല; ഓരോ നിമിഷത്തിലും, ഓരോ സാഹചര്യത്തിലും, ഇടവിടാതെ പെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

“यः”യഃ  എന്നത് ആ പരമശക്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എല്ലാ അനുഗ്രഹങ്ങൾക്കും, എല്ലാ ജീവനും ആധാരമായവൻ അവനാണ്. ലോകത്തിന്റെ ചലനവും ജീവജാലങ്ങളുടെ ജീവിതവും ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശവും അവനിൽ നിന്നാണ് പ്രകടമാകുന്നത്.

“उत्तरे स्तोमाः” ഉത്തരേ സ്തോമാഃ എന്നത് ഉന്നതമായ സ്തുതികൾ അല്ലെങ്കിൽ ശ്രേഷ്ഠമായ പുകഴ്ത്തലുകൾ എന്നർത്ഥം നൽകുന്നു. വൈദിക ഋഷിമാർ പാടിയ മന്ത്രങ്ങൾ സാധാരണ വാക്കുകളല്ല; അവ ആഴത്തിലുള്ള ആത്മീയാനുഭവത്തിൽ നിന്ന് ഉദിച്ച ഭക്തിപ്രകടനങ്ങളാണ്. ഈശ്വരന്റെ മഹത്വം അനുഭവിച്ച മനസ്സ് സ്വാഭാവികമായി അവനെ സ്തുതിച്ച് പാടുന്നു.

“इन्द्रस्य” ഇന്ദ്രസ്യ എന്നത് പരമഈശ്വരന്റേത് എന്ന അർത്ഥം നൽകുന്നു. ഇവിടെ “ഇന്ദ്രൻ” എന്നത് വെറും ദേവന്മാരുടെ രാജാവല്ല; ശക്തി, സമ്പത്ത്, ജ്ഞാനം, അനുഗ്രഹം എന്നിവയ്ക്കെല്ലാം ആധാരമായ പരമദൈവികശക്തിയാണ്.

“वज्रिणः” വജ്രിണഃ  എന്നത് വജ്രായുധം ധരിച്ചവൻ എന്നർത്ഥം നൽകുന്നു. ഇത് വെറും ആയുധശക്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല. മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലുള്ള അജ്ഞാനം, കാമം, ക്രോധം, ലോഭം, അഹങ്കാരം തുടങ്ങിയ അന്ധകാരങ്ങളെ തകർത്തുനീക്കുന്ന ദൈവികശക്തിയെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഈശ്വരൻ മനുഷ്യനെ പുറത്തുനിന്ന് മാത്രം സംരക്ഷിക്കുന്നില്ല; അവന്റെ ഉള്ളിനെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.

“न विन्धे अस्य सुष्टुतिम्” ന വിന്ദേ അസ്യസുഷ്ടുതിം  എന്നത് “അവന്റെ പൂർണ്ണമായ മഹത്വത്തെ എനിക്ക് എത്തിപ്പിടിക്കാനാവുന്നില്ല” എന്ന അർത്ഥം നൽകുന്നു. ഇതുതന്നെയാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രഭാവം. മനുഷ്യൻ എത്ര വലിയ ഭക്തനായാലും, എത്ര ഉന്നതമായ വൈദികസ്തുതികൾ പാടിയാലും, ഈശ്വരന്റെ മഹത്വം പൂർണ്ണമായി പറഞ്ഞുതീർക്കാൻ കഴിയില്ല. കാരണം ഈശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹം അനന്തമാണ്; മനുഷ്യന്റെ വാക്കുകൾ പരിമിതമാണ്.

ഈശ്വരൻ നൽകുന്ന ദാനങ്ങൾ അനന്തമാണ്. അവൻ നൽകുന്നതിൽ ഒരിക്കലും ക്ഷീണിക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ മനുഷ്യൻ സ്തുതിക്കുന്നതിൽ പരിമിതനാണ്. അതുകൊണ്ട് ഭക്തൻ വിനയത്തോടെ സമ്മതിക്കുന്നു:

“ഓ ഈശ്വരാ!
നീ നൽകുന്ന അനുഗ്രഹങ്ങൾ അളക്കാനാവാത്തവയാണ്.
നിന്റെ കരുണ അനന്തമാണ്.
എന്നാൽ എന്റെ ഭാഷ ചെറുതാണ്;
എന്റെ സ്തുതി പരിമിതമാണ്.
അതുകൊണ്ട് നിന്റെ മഹത്വം പൂർണ്ണമായി പാടിത്തീർക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല.”

ഈ മന്ത്രം ഭക്തിയുടെ പരമാവസ്ഥയെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥ ഭക്തൻ തന്റെ ജ്ഞാനത്തെ വലുതായി കരുതുന്നില്ല; മറിച്ച് ഈശ്വരന്റെ മഹത്വത്തിന് മുമ്പിൽ താൻ ചെറുതാണെന്ന് അനുഭവിക്കുന്നു. ആ വിനയമാണ് അവനെ ഈശ്വരനോട് കൂടുതൽ അടുപ്പിക്കുന്നത്.

അതിനാൽ ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള സാരം എന്തെന്നാൽ — ഈശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹം അനന്തമാണ്; അവന്റെ മഹത്വം അതിരുകളില്ലാത്തതാണ്; മനുഷ്യന്റെ സ്തുതി പരിമിതമാണ്. ഈശ്വരൻ ഇടവിടാതെ അനുഗ്രഹം നൽകിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു; എന്നാൽ അവന്റെ പൂർണ്ണമായ മഹത്വം മനുഷ്യന് ഒരിക്കലും പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല. അത് തിരിച്ചറിഞ്ഞ വിനയമുള്ള ഭക്തിയാണ് യഥാർത്ഥ ആത്മീയ ഉയർച്ച.

ഉപസംഹാരം

ഈ മന്ത്രം ഈശ്വരന്റെ അനന്തമായ അനുഗ്രഹത്തെയും മനുഷ്യന്റെ പരിമിതമായ അവസ്ഥയെയും ആഴത്തിൽ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. മനുഷ്യൻ നേടുന്ന ഓരോ നന്മയും, ഓരോ സംരക്ഷണവും, ഓരോ ജ്ഞാനപ്രകാശവും ഈശ്വരന്റെ കരുണാദാനമാണെന്ന് ഇത് വ്യക്തമായി കാണിക്കുന്നു. അവൻ ഇടവിടാതെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നവനാണ്; മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലുള്ള അജ്ഞാനം, കാമം, ക്രോധം, ലോഭം തുടങ്ങിയ അന്ധകാരങ്ങളെ നീക്കി ഉള്ളത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ദൈവികശക്തിയും അവനാണ്.

എന്നാൽ അവന്റെ മഹത്വം അളവറ്റതായതിനാൽ, അതിനെ പൂർണ്ണമായി സ്തുതിച്ച് തീർക്കാൻ മനുഷ്യന്റെ വാക്കുകൾക്കും ജ്ഞാനത്തിനും കഴിയില്ല. ഇത് തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഭക്തൻ വിനയത്തോടെ ഈശ്വരന്റെ മുമ്പിൽ തന്നെ സമർപ്പിക്കുന്നു. ആ വിനയമാണ് യഥാർത്ഥ ഭക്തിയുടെ അടയാളമായി മാറുന്നത്.

അതിനാൽ ഈ മന്ത്രം പറയുന്ന അന്തിമസത്യം എന്തെന്നാൽ — ഈശ്വരന്റെ അനുഗ്രഹത്തിന് അവസാനമില്ല; മനുഷ്യന്റെ സ്തുതിക്കു മാത്രമേ പരിധിയുള്ളൂ. ഈശ്വരന്റെ മഹത്വം പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കാൻ കഴിയാത്തപ്പോഴും, അവന്റെ അനുഗ്രഹം അനുഭവിച്ച് നന്ദിയോടും വിനയത്തോടും കൂടി ജീവിക്കുന്നതാണ് ഉന്നതമായ ആത്മീയജീവിതം.