मित्रं हुवे पूतदक्षं वरुणं च रिशादसम् ।
धियं घृताचीं साधन्ता ॥ ७ ॥

മിത്രം ഹുവേ പൂതദക്ഷം വരുണം ച ഋഷാദസം ।
ധിയം ഘൃതാചീം സാധന്താ ॥ 7 ॥

പദാർത്ഥം

मित्रम् (മിത്രം) – “മിത്രൻ”, അഥവാ സൗഹൃദത്തിന്റെ ദൈവം. വേദങ്ങളിൽ “മിത്ര” എന്നത് ഒരു സുഹൃത്തിനെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നതല്ല. അതിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള അർത്ഥം സ്നേഹം, സൗഹൃദം, ഐക്യം, കാരുണ്യം, പരസ്പര സൗഹാർദ്ദം എന്നിവയാണ്. എല്ലാ ജീവികളോടും സ്നേഹത്തോടെ പെരുമാറുന്ന മനോഭാവമാണ് “മിത്രതത്ത്വം”. ഈ മന്ത്രം പറയുന്നത്: “എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ സ്നേഹം സ്ഥിരമായി വാഴട്ടെ” എന്നതാണ്. അതായത്, ശത്രുതയില്ലാത്ത മനസ്സ്, എല്ലാവരോടും സൗമ്യമായ സമീപനം, കരുണ നിറഞ്ഞ ജീവിതം.

हुवे (ഹുവേ) – “ഞാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു”, “ഞാൻ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു”. ഇത് വെറും വായിലൂടെ വിളിക്കുന്നതല്ല. ആത്മീയ അർത്ഥത്തിൽ, മനസ്സിൽ സ്വീകരിക്കുന്നു, ജീവിതത്തിൽ സ്ഥാപിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ഹൃദയത്തിൽ വാഴാൻ ക്ഷണിക്കുന്നു എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ഭാവം. മനുഷ്യൻ തന്റെ ഉള്ളിൽ സ്നേഹവും വിശുദ്ധഗുണങ്ങളും വളരണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നതാണ് ഇവിടെ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്.

पूतदक्षम् (പൂതദക്ഷം) – “വിശുദ്ധശക്തിയുള്ളവൻ”, അല്ലെങ്കിൽ “ശക്തികളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവൻ”. ഇവിടെ “പൂത” എന്നത് ശുദ്ധി, “ദക്ഷ” എന്നത് ശക്തി, കഴിവ് എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ്. ഇതിന്റെ ആന്തരിക സന്ദേശം: സ്നേഹം മനുഷ്യന്റെ ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും ജീവശക്തിയെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു എന്നതാണ്. സ്നേഹമുള്ളവന്റെ ശരീരത്തിൽ നല്ല ശക്തികൾ വളരുന്നു; ആഹാരം ശരിയായി ദഹിക്കുന്നു; നല്ല രക്തവും ആരോഗ്യകരമായ ധാതുക്കളും രൂപപ്പെടുന്നു; ശരീരാരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ട് സ്നേഹം ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും പരിശുദ്ധമാക്കുന്ന ശക്തിയാണ്.

वरुणम् (വരുണം) – “വരുണൻ”. ഇവിടെ വരുണൻ എന്നത് വെറുപ്പ് നീക്കുന്ന ദൈവികശക്തി, ആന്തരിക വിശുദ്ധിയുടെ പ്രതീകം, ശത്രുതയില്ലാത്ത മനോഭാവത്തിന്റെ അടയാളം എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ്. മനുഷ്യൻ ആരോടും വൈരാഗ്യം പുലർത്താതെ, മനസ്സിൽ വെറുപ്പില്ലാതെ, സമാധാനത്തോടെ ജീവിക്കണം എന്നതാണ് “വരുണതത്ത്വം”.

च (ച) – “മറ്റും”. ഇവിടെ സ്നേഹവും വെറുപ്പില്ലായ്മയും ഒരുമിച്ച് ഉണ്ടായിരിക്കണം എന്ന ആശയമാണ്. സ്നേഹം മാത്രം മതിയാകില്ല; വൈരവും വെറുപ്പും പൂർണ്ണമായും അകന്നിരിക്കണം.

रिशादसम् (ഋഷാദസം) – “ദോഷങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ”, അല്ലെങ്കിൽ “തീമയെ ഇല്ലാതാക്കുന്നവൻ”. “ഋഷ” എന്നത് ദോഷം ചെയ്യുന്നവൻ, “ആദസ” എന്നത് നശിപ്പിക്കുന്നവൻ എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ്. ഇതിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള സന്ദേശം: വെറുപ്പില്ലാത്ത മനസ്സ് ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും സംരക്ഷിക്കുന്നു എന്നതാണ്. വെറുപ്പ് മനസ്സിനെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു; കോപം ശരീരത്തിൽ വിഷപ്രഭാവങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; വൈരാഗ്യം ആരോഗ്യത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ ശാന്തമായ മനസ്സ് ശരീരത്തെ ആരോഗ്യവാനാക്കി നിലനിർത്തുന്നു. അതിനാൽ വരുണൻ ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും എല്ലാ ദോഷങ്ങളിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കുന്ന ദൈവികശക്തിയാണ്.

धियम् (ധിയം) – “ബുദ്ധിയെ”, “ജ്ഞാനത്തെ”. ഇത് വെറും ബൗദ്ധികശേഷിയെ മാത്രമല്ല സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. നല്ല ചിന്ത, വിവേകം, ജ്ഞാനപൂർണമായ മനസ്സ്, ശരിയായ തീരുമാനശേഷി എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ അർത്ഥം. സ്നേഹവും വെറുപ്പില്ലായ്മയും മനുഷ്യന്റെ ബുദ്ധിയെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.

घृताचीम् (ഘൃതാചീം) – “പ്രകാശം നിറഞ്ഞത്”, “വിശുദ്ധിയാൽ തിളങ്ങുന്നത്”. ഇതിന്റെ ആന്തരിക അർത്ഥം: മനസ്സിലെ മലിനതകൾ അകന്നു, ജ്ഞാനം പ്രകാശിച്ച്, ഹൃദയം വിശുദ്ധമാകുന്നു എന്നതാണ്. സ്നേഹവും സമാധാനവും നിറഞ്ഞ മനസ്സ് പ്രകാശമാർന്ന ചിന്തകൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുകയും മാനസിക മലിനതകളെ നീക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

साधन्ता (സാധന്താ) – “നിറവേറ്റുന്നു”, “സിദ്ധിയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു”. സ്നേഹവും വെറുപ്പില്ലായ്മയും മനുഷ്യന്റെ ജ്ഞാനം, മനോനില, ശരീരാരോഗ്യം, ആത്മീയവികാസം എന്നിവയെ സമ്പൂർണ്ണമാക്കുന്നു. അവ മനുഷ്യനെ എല്ലാ തലങ്ങളിലും പൂർണ്ണതയിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നു.

വ്യാഖ്യാനം

ഈ വേദമന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ആന്തരിക ക്ഷേമവും ആത്മീയ ഉന്നതിയും സൃഷ്ടിക്കുന്ന രണ്ട് മഹത്തായ ദൈവികഗുണങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു — സ്നേഹവും വൈരമില്ലായ്മയും. “മിത്രൻ” എന്നും “വരുണൻ” എന്നും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഈ രണ്ട് ദൈവതത്ത്വങ്ങളിലൂടെ മനുഷ്യൻ ശരീരത്തിലും മനസ്സിലും ബുദ്ധിയിലും ആത്മീയജീവിതത്തിലും എങ്ങനെ ഉയരാം എന്നത് ഈ മന്ത്രം ആഴത്തിൽ വിശദീകരിക്കുന്നു.

മന്ത്രം “मित्रं हुवे” — “ഞാൻ മിത്രനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു” — എന്ന വാക്യത്തോടെ ആരംഭിക്കുന്നു. ഇവിടെ “മിത്രൻ” വെറും സുഹൃത്തല്ല; സ്നേഹം, സൗഹൃദം, കരുണ, ഐക്യം, സൗമ്യമായ മനോഭാവം എന്നിവയുടെ ദൈവികരൂപമാണ്. മനുഷ്യൻ എല്ലാവരോടും സ്നേഹത്തോടെ പെരുമാറണം, മറ്റുള്ളവരുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കണം, വൈരമില്ലാതെ ജീവിക്കണം എന്ന ആന്തരിക ആത്മീയസന്ദേശമാണ് ഇത് നൽകുന്നത്. “ഹുവേ” എന്ന പദം വെറും വിളിച്ചുപറയൽ മാത്രമല്ല; മറിച്ച് ആ സ്നേഹസ്വഭാവം സ്വന്തം ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥിരമായി വാഴട്ടെ എന്ന ആത്മീയപ്രാർത്ഥനയാണ്. അതായത്, മനുഷ്യൻ തന്റെ ഉള്ളിൽ സ്നേഹം വളർത്തണം; സ്നേഹം അവന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ സ്വാഭാവികഗുണമായി മാറണം.

“പൂതദക്ഷം” എന്ന പദത്തിന് “വിശുദ്ധശക്തിയുള്ളവൻ” അല്ലെങ്കിൽ “ശക്തികളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവൻ” എന്ന അർത്ഥമുണ്ട്. സ്നേഹം ഒരു വികാരം മാത്രമല്ല; മനുഷ്യന്റെ ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും ജീവശക്തിയെയും വിശുദ്ധമാക്കുന്ന മഹത്തായ ശക്തിയാണെന്ന് ഈ മന്ത്രം പഠിപ്പിക്കുന്നു. സ്നേഹം നിറഞ്ഞ മനസ്സ് ശരീരത്തിൽ നല്ല ഊർജ്ജം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; ആഹാരം നന്നായി ദഹിക്കുന്നു; ശുദ്ധമായ രക്തവും ആരോഗ്യകരമായ ധാതുക്കളും രൂപപ്പെടുന്നു; ശരീരാരോഗ്യം വളരുന്നു. ഇങ്ങനെ സ്നേഹം മനുഷ്യനെ ശരീരപരമായും മാനസികമായും വിശുദ്ധനാക്കുന്നു.

അതിന് ശേഷം വരുന്ന “वरुणं च रिशादसम्” എന്ന ഭാഗത്തിൽ വരുണൻ വൈരമില്ലായ്മയുടെ ദൈവികപ്രതീകമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യൻ ആരോടും ശത്രുത പുലർത്താതെ, മനസ്സിൽ വെറുപ്പ് വളർത്താതെ, സമാധാനത്തോടെ ജീവിക്കണമെന്നതാണ് വരുണതത്ത്വത്തിന്റെ സന്ദേശം. “രിഷാദസം” എന്നത് “തീമകളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ” എന്ന അർത്ഥം നൽകുന്നു. വെറുപ്പ്, കോപം, വൈരം തുടങ്ങിയ വികാരങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിനെയും ശരീരത്തെയും ക്രമേണ നശിപ്പിക്കുന്നു. വെറുപ്പോടെ ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ ഉള്ളിൽ തന്നെ കത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു; അതിലൂടെ മാനസികസമ്മർദ്ദവും ശാരീരിക അസ്വാസ്ഥ്യങ്ങളും ഉടലെടുക്കുന്നു. എന്നാൽ സമാധാനപൂർണ്ണമായ മനസ്സ് ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും സംരക്ഷിക്കുന്നു. അതിനാൽ വൈരമില്ലാത്ത മനസ്സാണ് യഥാർത്ഥ ആരോഗ്യത്തിന്റെയും സമാധാനത്തിന്റെയും അടിത്തറ എന്ന് ഈ മന്ത്രം പഠിപ്പിക്കുന്നു.

“धियं घृताचीं साधन्ता” എന്ന ഭാഗം ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശത്തെക്കുറിച്ചാണ് സംസാരിക്കുന്നത്. “ധിയം” എന്നത് ബുദ്ധി, ജ്ഞാനം, നല്ല ചിന്ത, വിവേകം എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. “ഘൃതാചീം” എന്നത് “പ്രകാശം നിറഞ്ഞത്”, “വിശുദ്ധിയാൽ തിളങ്ങുന്നത്” എന്ന അർത്ഥമാണ് നൽകുന്നത്. സ്നേഹവും വൈരമില്ലായ്മയും മനുഷ്യന്റെ മാനസികമലിനതകളെ നീക്കി ജ്ഞാനത്തെ പ്രകാശമാനമാക്കുന്നു. ശുദ്ധമായ മനസ്സ് വ്യക്തമായ ചിന്തയും ഉന്നതമായ തീരുമാനശേഷിയും നൽകുന്നു. സ്നേഹവും സമാധാനവും നിറഞ്ഞ മനസ്സ് ജ്ഞാനത്തെ ദിവ്യപ്രകാശത്തോടെ നിറയ്ക്കുന്നു. “സാധന്താ” എന്ന പദം ഈ രണ്ട് ദൈവികഗുണങ്ങൾ മനുഷ്യജീവിതത്തെ സമ്പൂർണ്ണമാക്കുന്നു എന്ന സത്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അവ ശരീരാരോഗ്യം, മാനസികശാന്തി, ജ്ഞാനപ്രകാശം, ആത്മീയപുരോഗതി എന്നിവയെല്ലാം പൂർണ്ണതയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.

ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ പ്രധാന സന്ദേശം ഇതാണ്:

• എല്ലാവരോടും സ്നേഹത്തോടെ പെരുമാറുക.
• മനസ്സിൽ വെറുപ്പ് വളർത്താതിരിക്കുക.
• സമാധാനപൂർണ്ണമായ മനോഭാവം വളർത്തുക.
• സ്നേഹം ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും വിശുദ്ധമാക്കുന്ന ശക്തിയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുക.
• വൈരം മനസ്സിനെയും ശരീരത്തെയും നശിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് തിരിച്ചറിയുക.
• ശുദ്ധമായ മനസ്സ് ജ്ഞാനത്തെ പ്രകാശമാനമാക്കുന്നു എന്ന സത്യം മനസ്സിലാക്കുക.
• സ്നേഹവും വൈരമില്ലായ്മയും ആത്മീയ ഉന്നതിയുടെ അടിസ്ഥാനമാണെന്ന് ബോധ്യത്തോടെ ജീവിക്കുക.

ഇങ്ങനെ സ്നേഹം, വൈരമില്ലായ്മ, മനഃശുദ്ധി, ജ്ഞാനപ്രകാശം എന്നിവ സമന്വയിക്കുന്ന ജീവിതമാണ് യഥാർത്ഥ വേദമാർഗ്ഗജീവിതം എന്ന് ഈ മന്ത്രം ആഴത്തിൽ ഉപദേശിക്കുന്നു. സ്നേഹം നിറഞ്ഞ ഹൃദയമാണ് ദൈവം വസിക്കുന്ന യഥാർത്ഥ ക്ഷേത്രം; വൈരമില്ലാത്ത മനസ്സാണ് മനുഷ്യനെ ശരീരപരമായും ആത്മീയമായും ഉയർത്തുന്ന ദിവ്യാവസ്ഥ എന്ന മഹത്തായ സത്യമാണ് ഈ വേദമന്ത്രം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്.

ഉപസംഹാരം

ഈ വേദമന്ത്രം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ഉന്നതമായ ധാർമികമൂല്യങ്ങളെയും ആന്തരിക ആത്മീയവികാസത്തെയും അത്യന്തം ആഴത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്ന **“മിത്രൻ”**യും **“വരുണൻ”**യും മനുഷ്യജീവിതത്തിന് അനിവാര്യമായ രണ്ട് ദൈവികഗുണങ്ങളെയാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്—സ്നേഹവും വൈരമില്ലായ്മയും. മിത്രൻ സ്നേഹം, സൗഹൃദം, കരുണ, ഐക്യം എന്നിവയുടെ പ്രതീകമായും, വരുണൻ വെറുപ്പില്ലായ്മ, മനഃശുദ്ധി, സമാധാനം, ആന്തരിക വിശുദ്ധി എന്നിവയുടെ പ്രതീകമായും നിലകൊള്ളുന്നു. മനുഷ്യൻ യഥാർത്ഥ ഉന്നതി കൈവരിക്കണമെങ്കിൽ ഈ രണ്ട് ഗുണങ്ങളും അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥിരമായി വാഴേണ്ടതാണെന്നതാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രസന്ദേശം.

സ്നേഹം മനുഷ്യന്റെ ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും ജീവശക്തിയെയും ശുദ്ധീകരിച്ച് ആരോഗ്യവും ആന്തരിക സമാധാനവും നൽകുന്നു. സ്നേഹപൂർണ്ണമായ മനോഭാവം നല്ല ചിന്തകളും സത്സങ്കൽപ്പങ്ങളും ദിവ്യശക്തിയും വളർത്തുന്നു; ശരീരത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക സമതുലിതാവസ്ഥയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. അതുപോലെ, വെറുപ്പ്, കോപം, വൈരം തുടങ്ങിയ പ്രതികൂല വികാരങ്ങൾ മനുഷ്യനെ ഉള്ളിൽ നിന്ന് നശിപ്പിക്കുകയും ശാരീരികവും മാനസികവുമായ അസ്വാസ്ഥ്യങ്ങൾക്ക് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ വൈരമില്ലാത്ത മനസ്സാണ് യഥാർത്ഥ ആരോഗ്യത്തിന്റെയും ആത്മീയജീവിതത്തിന്റെയും അടിത്തറ.

കൂടാതെ, സ്നേഹവും വൈരമില്ലായ്മയും മനുഷ്യന്റെ ജ്ഞാനത്തെ പ്രകാശമാനമാക്കുന്നു. മനസ്സിലെ മലിനതകൾ നീങ്ങിയാൽ ബുദ്ധി തെളിയും, വിവേകം വളരും, ശരിയായ ചിന്തകളും ഉന്നതമായ തീരുമാനങ്ങളും രൂപപ്പെടും. ഇതിലൂടെ മനുഷ്യൻ ശരീരം, മനസ്സ്, ബുദ്ധി, ആത്മാവ് എന്നീ എല്ലാ തലങ്ങളിലും സമഗ്രമായ പുരോഗതി കൈവരിക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ട് ഈ മന്ത്രം മനുഷ്യനെ:

• എല്ലാവരോടും സ്നേഹത്തോടെ പെരുമാറാൻ,
• മനസ്സിൽ വൈരം വളർത്താതിരിക്കാൻ,
• മനഃശുദ്ധിയോടും സമാധാനത്തോടും കൂടി ജീവിക്കാൻ,
• ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും വിശുദ്ധമാക്കാൻ,
• ജ്ഞാനത്തെ പ്രകാശമാനമാക്കാൻ,
• ആത്മീയ ഉന്നതിയിലേക്ക് ഉയരാൻ

വഴിനടത്തുന്നു.

ഇങ്ങനെ സ്നേഹം, കരുണ, വൈരമില്ലായ്മ, മനഃശുദ്ധി, ജ്ഞാനപ്രകാശം എന്നിവ സമന്വയിക്കുന്ന ജീവിതമാണ് യഥാർത്ഥ വേദജീവിതം എന്ന് ഈ മന്ത്രം വ്യക്തമായി പഠിപ്പിക്കുന്നു. സ്നേഹം നിറഞ്ഞ ഹൃദയമാണ് ദൈവം വസിക്കുന്ന വിശുദ്ധ ആലയം; വൈരമില്ലാത്ത മനസ്സാണ് മനുഷ്യനെ ദൈവികാവസ്ഥയിലേക്ക് ഉയർത്തുന്ന യഥാർത്ഥ മാർഗം എന്ന സത്യം ഈ മന്ത്രം വ്യക്തമായി ഉപദേശിക്കുന്നു.